Wesz głowowa — mały, jasny owad bez skrzydeł na włosie
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐝 Owady

Wesz

Pediculus humanus capitis (wesz głowowa)

Wesz głowowa to malutki owad bez skrzydeł, który żyje tylko we włosach człowieka i żywi się jego krwią. Wszy nie są oznaką brudu — może je złapać każdy, najczęściej dzieci w przedszkolu i szkole.

W pigułce

Wesz — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaTylko na głowie człowieka, we włosach blisko skóry
🍽️
Co jeKrew człowieka, kilka razy dziennie
📏
Wielkość2–3 mm
⏳
Ile żyjeOk. miesiąca na głowie; poza głową tylko 1–2 dni
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Nie skacze i nie lata.
  • Przechodzi z głowy na głowę przy bliskim kontakcie.
  • Jej jaja to gnidy przyklejone do włosów.
  • Nie świadczy o brudzie.
Bliżej natury

Jak żyje wesz?

Wesz chodzi po włosach, trzymając się ich pazurkami. Kilka razy dziennie kłuje skórę głowy i pije odrobinę krwi. Ślina wszy wywołuje swędzenie.

Samica przykleja jaja, czyli gnidy, mocno do włosów tuż przy skórze. Po około tygodniu wylęgają się z nich młode wszy, które po kolejnym tygodniu same składają jaja.

Czy wiesz, że…?

wszy nie skaczą ani nie latają? Przechodzą tylko z głowy na głowę, gdy dzieci stykają się głowami, np. przy wspólnej zabawie albo robieniu zdjęć.

Jak rozpoznać

Jak wygląda wesz?

Wesz głowowa ma spłaszczone, wydłużone ciało, małą głowę z krótkimi czułkami i sześć nóg zakończonych pazurkami do chwytania włosów. Nie ma skrzydeł.

Jest szarobiała lub beżowa, po posiłku ciemniejsza. Mierzy 2–3 mm. Gnidy są owalne, białawe, mniejsze od ziarnka maku i trudno je zdjąć z włosa.

Nie pomyl się

Wesz a podobne zwierzęta

Łupież łatwo strząsnąć z włosów, a gnidy są mocno przyklejone.

Pchła ma bocznie spłaszczone ciało, skacze i żyje głównie na zwierzętach.

W sąsiedztwie człowieka

Wesz a ludzie

Wszy leczy się specjalnymi płynami lub szamponami z apteki i dokładnym wyczesywaniem włosów gęstym grzebieniem. Zabieg powtarza się po 7–10 dniach. W razie wątpliwości warto zapytać farmaceutę lub lekarza.

Trzeba sprawdzić głowy wszystkich domowników i dać znać w przedszkolu lub szkole. Wszy głowowe nie przenoszą chorób i nie są groźne — są po prostu dokuczliwe.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Wesz — częste pytania

Jak wygląda wesz?

Wesz głowowa to mały, szarobiały owad bez skrzydeł, długości 2–3 mm.

Dla dociekliwych
Ma sześć nóg z pazurkami.
Skąd się biorą wszy?

Wszy przechodzą z głowy na głowę przy bliskim kontakcie.

Dla dociekliwych
Rzadziej przez wspólne grzebienie, czapki czy gumki.
Co to są gnidy?

Gnidy to jaja wszy przyklejone do włosów przy skórze.

Dla dociekliwych
Są białawe i trudno je zdjąć.
Jak pozbyć się wszy?

Wszy usuwa się płynem lub szamponem z apteki i wyczesywaniem gęstym grzebieniem.

Dla dociekliwych
Zabieg powtarza się po 7–10 dniach.
Czy wszy skaczą?

Nie, wszy nie skaczą i nie latają.

Dla dociekliwych
Tylko chodzą po włosach.
Jak jest „wesz” po angielsku?

Wesz po angielsku to head louse (czyt. hed laus).

Dla dociekliwych
Wesz to po angielsku louse (czyt. laus), a wszy — lice (czyt. lajs).
Poznaj też

Zobacz także inne owady

Kategoria: OwadyWróć do: Owady
Wszystkie: owady
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12