W mrowisku każda mrówka ma swoje zadanie: królowa składa jaja, robotnice zdobywają jedzenie, budują i sprzątają gniazdo oraz opiekują się larwami. Dzięki takiej współpracy tysiące, a nawet miliony mrówek działają razem jak jedna wielka rodzina.

Mrówki porozumiewają się głównie zapachem. Wracając do gniazda z jedzeniem, zostawiają na ziemi ślad zapachowy, którym inne mrówki trafiają prosto do znaleziska. W ten sposób szybko przekazują sobie, gdzie jest pokarm. Mrówki są bardzo pożyteczne — spulchniają glebę i zjadają wiele szkodników.

Na świecie opisano dotąd ponad dwanaście tysięcy gatunków mrówek, znacznie różniących się wielkością, ubarwieniem i kształtem żuwaczek, dopasowanych do bardzo różnorodnej diety poszczególnych, licznych gatunków tej rodziny. Niektóre gatunki mierzą zaledwie kilka milimetrów, inne są znacznie okazalsze.

Ciało mrówki dzieli się wyraźnie na głowę, tułów i odwłok połączone charakterystycznym, wąskim przewężeniem, dzięki któremu owad zachowuje dużą ruchliwość mimo sztywnej, zewnętrznej oskórki chroniącej jej ciało. Taka budowa pozwala jej zginać się niemal w każdym możliwym kierunku.

Mrówki grzybiarki, spotykane głównie w Ameryce, uprawiają własne plantacje grzybów w podziemnych komorach, żywiąc je pociętymi liśćmi i karmiąc się wyłącznie hodowanym w ten sposób grzybem. Robotnice starannie pielęgnują takie plantacje przez całe swoje krótkie życie.

Naukowcy szacują, że łączna masa wszystkich mrówek na świecie jest ogromna i porównywalna z masą wielu znacznie większych grup zwierząt lądowych, co pokazuje skalę ich sukcesu ewolucyjnego na niemal każdym lądzie poza samą Antarktydą.

Królowe niektórych gatunków mrówek żyją wyjątkowo długo jak na owady, znacznie dłużej niż większość robotnic tego samego gniazda, co czyni je jednymi z najdłużej żyjących owadów świata. Robotnice żyją zwykle znacznie krócej niż same, dobrze chronione królowe gniazda.

Mrówki od dawna fascynują naukowców badających zachowania społeczne zwierząt, ponieważ ich zorganizowane kolonie funkcjonują niemal jak pojedynczy, złożony organizm złożony z tysięcy współpracujących ze sobą osobników. Taki model współpracy bywa dziś nazywany superorganizmem przez biologów badających zachowania zwierząt społecznych.

Ze względu na rolę w spulchnianiu gleby oraz zwalczaniu szkodników mrówki są dziś doceniane przez wielu ogrodników jako naturalny, pożyteczny element zdrowego ekosystemu ogrodowego i leśnego, wart ochrony i szacunku każdego dnia przez cały rok.