
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Blatta orientalis
Karaczan wschodni, zwany też karaluchem, to duży, ciemny owad, który od wieków mieszka w budynkach — w piwnicach, kotłowniach i przy rurach. Lubi ciepło, wilgoć i ciemność, a w dzień chowa się w szczelinach.
Karaczany wschodnie żyją w grupach w ciepłych i wilgotnych miejscach: przy rurach, w piwnicach, kanalizacji i pod podłogami. Są aktywne nocą, a w dzień kryją się w szczelinach. Szybko uciekają przed światłem.
Samica składa jaja w twardej kapsułce, ooteki, i zostawia ją w bezpiecznym zakamarku. Wylęgają się z niej larwy podobne do dorosłych, tylko mniejsze i bez skrzydeł. Do dorosłości przechodzą wiele linień, co może trwać nawet rok.
karaczany istniały na Ziemi już ponad 300 milionów lat temu, długo przed dinozaurami? Ich przodkowie żyli w wilgotnych lasach karbońskich i od tamtej pory niewiele zmienili swój wygląd.
Karaczan wschodni ma owalne, spłaszczone, ciemnobrązowe lub prawie czarne, błyszczące ciało, długie czułki i kolczaste nogi. Samiec ma skrzydła sięgające mniej więcej do 3/4 odwłoka, ale nie lata. Samica ma tylko krótkie zawiązki skrzydeł.
Samice są większe i szersze — mierzą do około 3 cm. Młode larwy są mniejsze, jaśniejsze i nie mają skrzydeł.
Prusak, czyli karaczan prusak, jest mniejszy (1–1,5 cm), jasnobrązowy i ma dwa ciemne paski na przedpleczu. Częściej żyje w kuchniach i ciepłych mieszkaniach niż w piwnicach.
Karaczan madagaskarski jest dużo większy, nie ma skrzydeł i syczy. Z karaczanem bywa też mylony chrząszcz czarnuch, ale on ma twarde pokrywy skrzydeł zamiast miękkich skrzydełek.
Karaczany są uważane za szkodniki, bo zanieczyszczają jedzenie i mogą przenosić na łapkach bakterie z kanalizacji. Lubią bałagan i otwarte resztki jedzenia, dlatego najlepszą ochroną jest szczelne przechowywanie żywności, usuwanie wilgoci i zatykanie szczelin.
Gdy karaczanów jest dużo, najlepiej wezwać firmę zajmującą się dezynsekcją. W przyrodzie, poza budynkami, krewni karaczanów rozkładają liście i drewno, pomagając tworzyć glebę.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Karaczan wschodni ma ciemnobrązowe, błyszczące, owalne ciało długości 2–3 cm, długie czułki i kolczaste nogi.
Dorosły karaczan wschodni żyje od kilku miesięcy do około roku.
Karaczan je prawie wszystko: resztki jedzenia, okruchy, tłuszcz, a nawet papier i klej.
Karaczan wschodni jest większy i ciemnobrązowy, a prusak mniejszy, jasnobrązowy, z dwoma paskami na przedpleczu.
Tak — karaluch to potoczna nazwa karaczanów, a karaczan wschodni to jeden z gatunków.
Karaczan wschodni po angielsku to oriental cockroach (czyt. orjentel kokrouczu).

Cykady to jedne z najgłośniejszych owadów świata — a dźwięk wydają w niezwykły sposób, nie skrzydłami ani nogami, lecz specjalnymi
Poznaj
Konik polny ma mocne, długie tylne nogi, dzięki którym potrafi skoczyć na odległość wielokrotnie większą od długości swojego ciała
Poznaj
Pasikonika łatwo pomylić z konikiem polnym, ale poznasz go po bardzo długich czułkach — dłuższych niż całe ciało?
Poznaj
Termity żyją w ogromnych, świetnie zorganizowanych społecznościach i wspólnie budują termitiery, z których część wznosi się na kil
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie