Ważka

Ważka ma dwie pary skrzydeł, którymi może poruszać niezależnie od siebie. Dzięki temu wykonuje w powietrzu prawdziwe akrobacje: zawisa w miejscu, błyskawicznie skręca i potrafi lecieć nawet do tyłu. Poluje na inne owady, które chwyta i zjada w locie.

Ogromne, złożone oczy ważki zajmują większość głowy i dają jej niemal panoramiczne widzenie — trudno ją zaskoczyć od tyłu. Młode ważki, czyli larwy, żyją w wodzie i również są drapieżne. Gdy podrosną, wychodzą na roślinę, ich osłonka pęka, a z niej wydostaje się dorosła, uskrzydlona ważka.

Larwy prawdziwych ważek oddychają pod wodą za pomocą wewnętrznych skrzeli umieszczonych w odbytowej części jelita, a nie zewnętrznych wyrostków jak u łątek, i potrafią gwałtownie wyrzucać z tego miejsca strumień wody, co działa jak naturalny silnik odrzutowy pozwalający błyskawicznie uciec przed drapieżnikiem.

Mózg ważki, mimo niewielkich rozmiarów całego owada, potrafi selektywnie skupiać uwagę na jednej, konkretnej ofierze pośród całego roju much czy komarów, ignorując pozostałe cele i przewidując tor jej lotu, co czyni ważkę jednym z najskuteczniejszych łowców wśród wszystkich owadów.

Przodkowie dzisiejszych ważek żyjący dziesiątki milionów lat temu, w epoce zwanej karbonem, osiągali rozpiętość skrzydeł znacznie większą niż jakikolwiek żyjący dziś owad, co czyni tę grupę jedną z najstarszych i ewolucyjnie najdłużej istniejących linii uskrzydlonych owadów na Ziemi.

W przeciwieństwie do łątki, która w spoczynku składa skrzydła wzdłuż ciała, prawdziwa ważka zawsze trzyma obie pary skrzydeł szeroko rozłożone na boki, nawet siedząc nieruchomo na gałązce czy źdźble trzciny nad wodą.

W kulturze japońskiej ważka od wieków jest cenionym symbolem siły, odwagi oraz szczęścia i pojawia się jako częsty motyw w tradycyjnym malarstwie, poezji oraz zdobieniach zbroi dawnych japońskich wojowników.

Naukowcy zajmujący się robotyką i technikami śledzenia celu badają zdolność mózgu ważki do selektywnego skupiania uwagi na jednej ofierze, próbując wykorzystać ten mechanizm w systemach naprowadzania i automatycznego rozpoznawania ruchomych obiektów.

Obecność wielu gatunków ważek nad stawem lub jeziorem świadczy zwykle o zdrowym, zróżnicowanym ekosystemie wodnym, dlatego miłośnicy przyrody chętnie zakładają w ogrodach niewielkie oczka wodne właśnie po to, by przyciągnąć te efektowne, pożyteczne owady. Ważki dodatkowo skutecznie ograniczają liczebność komarów, polując na nie zarówno jako drapieżne larwy wodne, jak i dorosłe, latające owady.