Szarańcza — duży żółtobrązowy owad podobny do konika polnego
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐝 Owady

Szarańcza

Schistocerca gregaria (szarańcza pustynna)

Szarańcza to kilka gatunków dużych owadów prostoskrzydłych, krewnych konika polnego. Zwykle żyją samotnie, ale w pewnych warunkach łączą się w ogromne chmary, które niszczą uprawy na wielką skalę.

W pigułce

Szarańcza — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaPustynie i sawanny Afryki, Bliskiego Wschodu i Azji
🍽️
Co jeTrawy, liście i uprawy — prawie wszystkie rośliny
📏
Wielkość5–8 cm długości
⏳
Ile żyjeKilka miesięcy
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Chmara szarańczy może liczyć miliardy owadów.
  • Jedna szarańcza zjada dziennie tyle, ile sama waży.
  • Zmienia kolor i zachowanie, gdy żyje w tłumie.
  • Plagi szarańczy opisywano już w starożytności.
Bliżej natury

Jak żyje szarańcza?

Szarańcza ma dwie fazy życia. Gdy jest jej mało, żyje samotnie, jest zielonkawa i unika innych. Gdy po deszczach roślin jest dużo, a owadów przybywa, zaczynają się stykać ze sobą, zmieniają kolor na żółty i czarny i łączą się w stada.

Takie chmary wędrują setki kilometrów, zjadając wszystko na swojej drodze. Samice składają jaja w wilgotnym piasku, a wylęgłe młode, bez skrzydeł, maszerują razem po ziemi.

Czy wiesz, że…?

szarańcza pustynna potrafi zmienić wygląd i zachowanie, gdy zaczyna często dotykać innych szarańczy? Pocieranie o siebie tylnych nóg uruchamia w jej ciele zmiany, które zamieniają samotnego owada w członka ogromnej chmary.

Jak rozpoznać

Jak wygląda szarańcza?

Szarańcza ma wydłużone ciało, duże oczy, krótkie czułki i bardzo silne tylne nogi do skakania. Ma dwie pary skrzydeł — długie, wąskie pokrywy i składane pod nimi błoniaste skrzydła do lotu.

Samotne szarańcze są zielone lub brązowe, a te żyjące w chmarach — żółte z czarnymi plamami. Szarańcza pustynna mierzy 5–8 cm.

Nie pomyl się

Szarańcza a podobne zwierzęta

Konik polny jest mniejszy i nie tworzy chmar. Pasikonik ma bardzo długie, cienkie czułki, dłuższe niż ciało.

Świerszcz jest ciemny, krępy i cykał nocą.

W sąsiedztwie człowieka

Szarańcza a ludzie

Plagi szarańczy od tysięcy lat niszczyły uprawy i powodowały głód — wspomina o nich nawet Biblia. Dziś specjalne organizacje śledzą ruchy szarańczy satelitami, żeby szybko reagować.

W niektórych krajach szarańczę się je — jest bogata w białko. W Polsce szarańcza wędrowna występowała dawniej, ale dziś pojawia się bardzo rzadko.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Szarańcza — częste pytania

Jak wygląda szarańcza?

Szarańcza jest duża, ma silne tylne nogi, krótkie czułki i długie skrzydła; w chmarach jest żółto-czarna.

Dla dociekliwych
Mierzy 5–8 cm.
Co je szarańcza?

Szarańcza je trawy, liście i uprawy — prawie wszystkie rośliny.

Dla dociekliwych
Chmara potrafi zjeść w jeden dzień tyle, ile tysiące ludzi.
Dlaczego szarańcza tworzy chmary?

Szarańcza tworzy chmary, gdy po deszczach jest jej bardzo dużo i owady zaczynają się stykać.

Dla dociekliwych
Wtedy zmieniają kolor i zachowanie i wędrują razem.
Czym różni się szarańcza od konika polnego?

Szarańcza jest większa i potrafi tworzyć ogromne chmary, a konik polny żyje samotnie.

Dla dociekliwych
Oba owady są ze sobą spokrewnione.
Czy w Polsce jest szarańcza?

W Polsce szarańcza wędrowna dziś prawie nie występuje.

Dla dociekliwych
Dawniej zdarzały się jej najazdy z południowego wschodu.
Jak jest „szarańcza” po angielsku?

Szarańcza po angielsku to locust (czyt. loukust).

Dla dociekliwych
Konik polny to po angielsku grasshopper, a szarańcza — locust.
Poznaj też

Zobacz także inne owady

Kategoria: OwadyWróć do: Owady
Wszystkie: owady
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12