
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Gromphadorhina portentosa
Karaczan madagaskarski to duży owad, który wydaje głośne syczenie — i robi to w niezwykły sposób, wypychając powietrze przez maleńkie otworki oddechowe na ciele. To rzadkość, bo większość owadów wydaje dźwięki skrzydłami albo nogami.
Karaczan madagaskarski nie ma skrzydeł i nie potrafi latać. Syczy, wypychając powietrze przez otworki oddechowe (przetchlinki) po bokach ciała. Sycząc, potrafi odstraszyć napastnika, ostrzec inne karaczany albo popisać się przed innym samcem.
Ten karaczan pochodzi z lasów Madagaskaru, gdzie żyje na dnie lasu i żywi się gnijącymi resztkami roślin. Pomaga w ten sposób sprzątać las, rozkładając opadłe liście i owoce. Jest spokojny i powolny, a dzięki temu bywa hodowany jako niecodzienne zwierzątko.
karaczan madagaskarski wydaje głośne syczenie, wypychając powietrze przez maleńkie otworki oddechowe na ciele — to niezwykłe, bo większość owadów wydaje dźwięki skrzydłami albo nogami? Nie ma skrzydeł i nie potrafi latać.
Samce karaczana madagaskarskiego mają na przedpleczu i głowie niewielkie, rogopodobne wypustki, których samice w ogóle nie posiadają, co ułatwia rozróżnianie płci u tego gatunku na pierwszy rzut oka bez potrzeby dokładniejszych oględzin. Samice są przy tym zwykle nieco większe, cięższe i spokojniejsze od samców.
Ciało karaczana madagaskarskiego jest szerokie, mocno wysklepione i pokryte twardą, ciemnobrązową oskórką, wyraźnie odróżniającą go od smuklejszych, płaskich sylwetek wielu innych, mniejszych gatunków karaluchów domowych. Taka budowa czyni go jednym z cięższych, najczęściej hodowanych karaluchów na świecie.
Samce karaczana madagaskarskiego wykorzystują swoje rogopodobne wypustki do fizycznych starć z innymi samcami, popychając się nawzajem podczas rywalizacji o dostęp do samicy gotowej do rozrodu. Zwycięzca takiego pojedynku zyskuje pierwszeństwo w zalotach i prawo do terytorium.
W przeciwieństwie do wielu innych karaluchów składających twardą kapsułę jajową na zewnątrz, samica karaczana madagaskarskiego nosi ją wewnątrz ciała aż do wyklucia się w pełni ukształtowanych młodych. Taki sposób rozrodu chroni jaja przed wysychaniem, pleśnią i drobnymi drapieżnikami.
Ze względu na spokojne usposobienie, brak zdolności latania oraz łatwość hodowli karaczan madagaskarski jest dziś jednym z najpopularniejszych gatunków karaluchów trzymanych w terrarystyce na całym świecie. Wielu początkujących hodowców zaczyna właśnie od tego łagodnego gatunku.
Karaczan madagaskarski bywa też hodowany masowo jako pokarm dla gadów i płazów terraryjnych, ceniony przez hodowców za wysoką wartość odżywczą oraz łatwą, tanią i szybką hodowlę na naprawdę dużą skalę.
Charakterystyczne, głośne syczenie tego karaczana od dawna przyciąga uwagę zwiedzających ogrody zoologiczne i wystawy owadów, dla których jest to często pierwszy kontakt z żywym, dużym karaluchem tej wielkości. Dźwięk ten bywa dla wielu osób zaskakująco donośny.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Karaczan madagaskarski to jeden z większych karaczanów — dorasta nawet do około 5–7 cm.
Karaczan madagaskarski to jeden z większych karaczanów — dorasta nawet do około 5–7 cm.
Karaczan madagaskarski dożywa około 2–5 lat.
Karaczan madagaskarski żywi się gnijącymi resztkami roślin — opadłymi liśćmi i owocami.
Karaczan madagaskarski pochodzi z lasów Madagaskaru, gdzie żyje na dnie lasu.
Wypycha powietrze przez maleńkie otworki oddechowe (przetchlinki) po bokach ciała — i to właśnie daje głośne syczenie.
Karaczan madagaskarski po angielsku to Madagascar hissing cockroach, a karaczan ogólnie to a cockroach.
Wykorzystują je do fizycznych starć z innymi samcami, popychając się nawzajem podczas rywalizacji o dostęp do samicy.
Samica nosi kapsułę jajową wewnątrz ciała aż do wyklucia się w pełni ukształtowanych, żywych młodych.
Ze względu na spokojne usposobienie, brak zdolności latania oraz łatwość hodowli jest dziś jednym z najpopularniejszych karaluchów terraryjnych.

Liczba kropek na grzbiecie biedronki nie mówi nic o jej wieku, jak powszechnie się sądzi?
Poznaj
Biegacz to drapieżny chrząszcz, który zamiast latać szybko biega po ziemi, polując na inne owady, ślimaki i dżdżownice?
Poznaj
Bielinek to jeden z najpospolitszych białych motyli — jego gąsienice żywią się liśćmi kapusty i innych warzyw kapustnych, dlatego
Poznaj
Bogatki to chrząszcze o metalicznie połyskujących pancerzykach, które mienią się w słońcu jak polerowany metal?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie