Jętka — delikatny owad ze skrzydłami i długimi nitkami na końcu odwłoka
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐝 Owady

Jętka

Ephemeroptera (jętki)

Jętki to delikatne owady żyjące nad czystymi wodami. Ich larwy rozwijają się w wodzie nawet kilka lat, a dorosła jętka żyje tylko kilka godzin albo dni — tyle, by znaleźć partnera i złożyć jaja.

W pigułce

Jętka — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaNad czystymi rzekami, strumieniami i jeziorami, także w Polsce
🍽️
Co jeLarwy jedzą glony i resztki roślin; dorosłe nic nie jedzą
📏
WielkośćCiało zwykle 1–3 cm, do tego długie nitki na odwłoku
⏳
Ile żyjeLarwa do 1–3 lat, dorosła od kilku godzin do kilku dni
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Dorosła jętka nie ma czynnego pyszczka i nie je.
  • Linieje także wtedy, gdy ma już skrzydła.
  • Żyje tylko w czystej wodzie.
  • Na końcu ciała ma 2 lub 3 długie nitki.
Bliżej natury

Jak żyje jętka?

Larwa jętki żyje pod kamieniami albo w mule na dnie i oddycha skrzelami na bokach ciała. Rośnie powoli, wiele razy zmieniając skórę.

Gdy dorośnie, wypływa na powierzchnię i zmienia się w skrzydlatego owada. Dorosłe jętki tańczą nad wodą w rojach, łączą się w pary, a samice składają jaja do wody. Wkrótce potem giną.

Czy wiesz, że…?

jętki to jedyne owady, które linieją jeszcze raz, gdy mają już skrzydła? Najpierw z wody wylatuje matowy „przedosobnik”, a po kilku godzinach zrzuca skórę i staje się błyszczącą, dorosłą jętką.

Jak rozpoznać

Jak wygląda jętka?

Jętka ma smukłe, miękkie ciało, duże przednie skrzydła trzymane pionowo nad grzbietem i małe tylne skrzydła. Na końcu odwłoka ma dwie lub trzy bardzo długie nitki.

Najczęściej jest żółtawa, brązowa albo szarawa, a skrzydła są przezroczyste z siateczką żyłek. Ciało mierzy zwykle 1–3 cm.

Nie pomyl się

Jętka a podobne zwierzęta

Ważka ma cztery podobne skrzydła rozłożone na boki, duże oczy i nie ma długich nitek na końcu ciała.

Widelnica i chruściki też żyją nad wodą, ale składają skrzydła płasko lub daszkiem na grzbiecie.

W sąsiedztwie człowieka

Jętka a ludzie

Jętki żyją tylko w czystej wodzie, dlatego naukowcy sprawdzają po nich, czy rzeka nie jest zanieczyszczona.

Wędkarze łowiący pstrągi robią sztuczne muchy na wzór jętek. Na Węgrzech masowe pojawy jętek nad rzeką Cisą nazywa się „kwitnieniem Cisy”.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Jętka — częste pytania

Jak wygląda jętka?

Jętka to delikatny owad ze skrzydłami trzymanymi pionowo i długimi nitkami na końcu ciała.

Dla dociekliwych
Jest zwykle żółtawa albo brązowa.
Ile żyje jętka?

Dorosła jętka żyje od kilku godzin do kilku dni.

Dla dociekliwych
Jej larwa rozwija się w wodzie nawet 1–3 lata.
Co je jętka?

Dorosła jętka nic nie je — nie ma czynnego pyszczka.

Dla dociekliwych
Larwy jedzą glony i resztki roślin w wodzie.
Gdzie żyje jętka?

Jętki żyją nad czystymi rzekami, strumieniami i jeziorami.

Dla dociekliwych
Ich larwy mieszkają na dnie.
Czy jętka gryzie?

Jętka nie gryzie i nie żądli.

Dla dociekliwych
Jest całkowicie niegroźna dla ludzi.
Jak jest „jętka” po angielsku?

Jętka po angielsku to mayfly (czyt. mejflaj).

Dla dociekliwych
Jętka to po angielsku mayfly (czyt. mejflaj).
Poznaj też

Zobacz także inne owady

Kategoria: OwadyWróć do: Owady
Wszystkie: owady
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12