Literatura i kultura

Dramat — zadania maturalne — strona 2

Zadania o dramacie, jego budowie, bohaterach, konflikcie i sposobie prezentacji zdarzeń.

Ćwicz w pełnej bazie

48zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Pomijanie znaczenia didaskaliów, sytuacji scenicznej albo wiedzy o całym dramacie.

Pełny zestaw · strona 2 z 5

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 48 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Dramat

Zadanie 13

maj 2025podstawowy1 pkt

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Sławomir Mrożek Tango AKT III […] EUGENIA: Pomóż mi. (Eleonora machinalnie podaje jej rękę. Eugenia wchodzi na katafalk) ELEONORA: Niechże mama nie dziwaczy, przecież dzisiaj dzień ślubu. Chce mama wszystko zepsuć przez jakąś śmierć? STOMIL: Jaka śmierć, co za śmierć?! Nigdy nie brałem tego pod uwagę... ARTUR (do siebie): Śmierć? Dobra myśl... EUGENIUSZ: To szaleństwo, Eugenio, bądź rozsądna, kto to widział umierać?! ALA: Babciu, przecież to nienormalne! EUGENIA: Nie rozumiem was. Jesteście tacy inteligentni, a jak tylko człowiek chce zrobić coś tak zwyczajnego jak zgon, to wszyscy się dziwią. Co za ludzie! (kładzie się na wznak, splata ręce na piersi) ELEONORA: Widzicie? Zróbcie coś... Może ona naprawdę... EUGENIUSZ: Geńka, dosyć tych ekstrawagancji! Co za umieranie! Tego nigdy nie było w naszej rodzinie! […] ARTUR: Śmierć... wspaniała forma. STOMIL: Tylko trochę nieżyciowa. […] ARTUR: Dziękuję, babciu, ja ten pomysł wykorzystam. STOMIL (chowając lusterko): E, głupstwo. Najważniejsze, żeby nie nosić krępującej odzieży. Eugenia umiera. ELEONORA: Mamo, spróbuj jeszcze raz! ARTUR: Umarła! A jednak to dziwne. Była taka niepoważna... Sławomir Mrożek, Tango, Warszawa 2023. Wyjaśnij, na czym polega groteskowy charakter sytuacji przedstawionej w przytoczonym fragmencie Tanga Sławomira Mrożka. Odpowiedź zilustruj przykładem z tego fragmentu.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Umieść cytat w kontekście wypowiedzi: ustal, kto i po co go przywołuje, a następnie wyjaśnij, jak wspiera tok rozumowania lub charakterystykę postaci.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Groteskowy charakter sceny polega na nieadekwatności zachowania bohaterów do sytuacji. Babcia zapowiada swoją śmierć, wchodzi na katafalk i umiera, a domownicy w podniosłej sytuacji zarzucają jej niestosowność zachowania. • Groteskowość polega na absurdalności zachowania babci i domowników. Babcia ogłasza, że umiera i rzeczywiście to robi, chociaż śmierć nie przychodzi na zawołanie. Z kolei domownicy próbują wpłynąć na babcię, by nie umierała – tak jakby człowiek mógł swobodnie przerwać ten proces. • Groteskowy charakter polega na tym, że wypowiedzi Artura nie pasują do poważnej i smutnej sytuacji, jaką jest śmierć bliskiej osoby. Artur używa pozytywnych określeń w odniesieniu do śmierci babci, np. „dobra myśl”.

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Groteskowy charakter sceny polega na nieadekwatności zachowania bohaterów do sytuacji. Babcia zapowiada swoją śmierć, wchodzi na katafalk i umiera, a domownicy w podniosłej sytuacji zarzucają jej niestosowność zachowania. • Groteskowość polega na absurdalności zachowania babci i domowników. Babcia ogłasza, że umiera i rzeczywiście to robi, chociaż śmierć nie przychodzi na zawołanie. Z kolei domownicy próbują wpłynąć na babcię, by nie umierała – tak jakby człowiek mógł swobodnie przerwać ten proces. • Groteskowy charakter polega na tym, że wypowiedzi Artura nie pasują do poważnej i smutnej sytuacji, jaką jest śmierć bliskiej osoby. Artur używa pozytywnych określeń w odniesieniu do śmierci babci, np. „dobra myśl”.

Wymagania podstawy programowej

z literatury polskiej […] oraz umiejętność 6) rozpoznaje w tekstach literackich: […] 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury

Dramat

Zadanie 7

czerwiec 2025podstawowy1 pkt

Przeczytaj podaną definicję wyrazu hybris oraz poniższy fragment utworu literackiego. Hybris – w tragedii antycznej zarozumiałość i zuchwałość bohatera, uniemożliwiające mu właściwe rozpoznanie sytuacji, w której się znalazł. Na podstawie: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2002. Sofokles Antygona PRZODOWNIK CHÓRU O panie, mnie już od dawna się roi, Że się bez bogów przy tym nie obeszło. KREON Milcz, jeśli nie chcesz wzbudzić mego gniewu, I prócz starości ukazać głupoty! Bo brednie pleciesz, mówiąc, że bogowie O tego trupa na ziemi się troszczą. Czyżby z szacunku, jako dobroczyńcę, Jego pogrzebli, jego, co tu wtargnął, Aby świątynie i ofiarne dary Zburzyć, spustoszyć ich ziemię i prawa? Czyż według ciebie bóstwa czczą zbrodniarzy? O nie, przenigdy! Lecz tego tu miasta Ludzie już dawno, przeciw mnie szemrając, Głową wstrząsali i jarzmem ukrycie Przeciw mym rządom i mojej osobie. Sofokles, Antygona, tłum. Kazimierz Morawski, Wrocław 1999. Odwołując się do zacytowanego fragmentu Antygony oraz do całego dramatu Sofoklesa, wyjaśnij, na czym polega hybris Kreona.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Umieść cytat w kontekście wypowiedzi: ustal, kto i po co go przywołuje, a następnie wyjaśnij, jak wspiera tok rozumowania lub charakterystykę postaci.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Pyszny Kreon nie dopuszcza do siebie myśli, że wola bogów różni się od jego woli. Jak bardzo się myli, ukaże zakończenie dramatu, gdy nieprzejednanie króla zostanie ukarane nieszczęściami, które na niego spadną. • Kreon wyraża przekonanie, że może przewidzieć osąd bogów i uważa, że daje mu to prawo do podejmowania decyzji dotyczących praw boskich, np. decyzji o odmowie pochówku za ziemskie przewinienie (zabronił pochowania Polinika za zdradę). Przekonanie Kreona, że jako władca może wkraczać w boskie kompetencje świadczy o jego pysze i błędnej ocenie sytuacji.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania rozwiązań zadań Przykładowe odpowiedzi • Pyszny Kreon nie dopuszcza do siebie myśli, że wola bogów różni się od jego woli. Jak bardzo się myli, ukaże zakończenie dramatu, gdy nieprzejednanie króla zostanie ukarane nieszczęściami, które na niego spadną. • Kreon wyraża przekonanie, że może przewidzieć osąd bogów i uważa, że daje mu to prawo do podejmowania decyzji dotyczących praw boskich, np. decyzji o odmowie pochówku za ziemskie przewinienie (zabronił pochowania Polinika za zdradę). Przekonanie Kreona, że jako władca może wkraczać w boskie kompetencje świadczy o jego pysze i błędnej ocenie sytuacji.

Wymagania podstawy programowej

z literatury […] światowej oraz umiejętność 7) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury 8) rozpoznaje tematykę i problematykę

Dramat

Zadanie 4

czerwiec 2025podstawowy2 pkt

Spośród podanych określeń A–E wybierz i zaznacz dwa, które charakteryzują zarówno język tekstu Aleksandra Orłowskiego, jak i język tekstu Tomasza Neumanna. A. użycie czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej B. posługiwanie się pytaniami retorycznymi C. stosowanie trybu przypuszczającego D. wykorzystywanie wyrazów obcych E. nagromadzenie wykrzyknień

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Określ samodzielnie cechę poprawnej odpowiedzi, a następnie sprawdź każdy wariant. Odrzuć odpowiedzi sprzeczne z tekstem, zbyt szerokie albo prawdziwe tylko częściowo.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź . 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie CD

Wymagania podstawy programowej

w strukturze głębokiej tekstów […] […] w analizie i interpretacji tekstów […].

Materiał do podpunktów

Zadanie 15

Tekst źródłowy

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Ryszard Kapuściński Podróże z Herodotem Indie były moim pierwszym spotkaniem z innością, odkryciem nowego świata. To spotkanie nadzwyczajne, fascynujące, było jednocześnie wielką lekcją pokory. Tak, świat uczy pokory. Bo wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą, nieoczytaniem, ignorancją. Przekonałem się, że inna kultura nie odsłoni nam swoich tajemnic na proste skinienie ręki i że do spotkania z nią trzeba się długo i solidnie przygotowywać. Pierwszą reakcją na tę naukę, z której wynikała konieczność wielkiej pracy nad sobą, była ucieczka w kraj, powrót do miejsc znanych, swojskich, rodzinnych, do języka, który był moim, do świata znaków i symboli rozumianych od razu, bez wstępnych studiów. Próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką: ich ogrom i różnorodność, nędza i bogactwo, zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie, oszołomiły i pokonały. Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem, Warszawa 2020.

Dramat

Zadanie 15.1

czerwiec 2025podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 15Podpunkty: 15.1, 15.2

Na podstawie podanego fragmentu Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego wyjaśnij, jak autor ocenił siebie jako podróżującego do Indii i z czego wynikała taka ocena.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij ocenę lub stosunek możliwie precyzyjnie, a następnie wskaż zachowanie, sformułowanie albo argument, który pozwala je rozpoznać.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Autor ocenił siebie negatywnie. Był nieprzygotowany do podróży, dlatego nie wszystko rozumiał. • Autor był wobec siebie krytyczny. Podróż uświadomiła mu, że nie wystarczy pojechać do innego kraju, aby poznać i zrozumieć inną kulturę – do tego potrzebna jest pogłębiona wiedza.

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Autor ocenił siebie negatywnie. Był nieprzygotowany do podróży, dlatego nie wszystko rozumiał. • Autor był wobec siebie krytyczny. Podróż uświadomiła mu, że nie wystarczy pojechać do innego kraju, aby poznać i zrozumieć inną kulturę – do tego potrzebna jest pogłębiona wiedza.

Wymagania podstawy programowej

z literatury polskiej […]. 7) wykazuje się […] zrozumieniem treści analizowania i interpretowania literatury programowej jako lektury obowiązkowe;

Dramat

Zadanie 15.2

czerwiec 2025podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 15Podpunkty: 15.1, 15.2

Z powyższego fragmentu Podróży z Herodotem wypisz dwa sformułowania o charakterze wartościującym, wyrażające autoocenę Ryszarda Kapuścińskiego jako podróżującego do Indii. Arkusz 1. (testy) Arkusz 1. (testy) Arkusz 1. (testy)

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Wyszukaj w materiale element spełniający podane kryterium i przepisz go w wymaganej formie. Nie zastępuj cytowanego słowa lub wyrażenia własną parafrazą.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• spotkanie fascynujące • wielką lekcją pokory • konieczność wielkiej pracy nad sobą • wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą/nieoczytaniem/ignorancją • były moją porażką / próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką • ich […] zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie / oszołomiły/pokonały

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • spotkanie fascynujące • wielką lekcją pokory • konieczność wielkiej pracy nad sobą • wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą/nieoczytaniem/ignorancją • były moją porażką / próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką • ich […] zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie / oszołomiły/pokonały

Wymagania podstawy programowej

analizowania i interpretowania literatury 7) wykazuje się […] zrozumieniem treści

Dramat

Zadanie 12

maj 2024podstawowy2 pkt

Zapoznaj się z plakatem do przedstawienia Kordian według dramatu Juliusza Słowackiego. Plakat do przedstawienia Kordian – fot. Maciej Landsberg, projekt: Elipsy, Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego, www.narodowy.pl Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście dramatu Kordian.

Materiał graficzny stanowiący część zadania 12, maj 2024, poziom podstawowy, formuła 2023 — Materiał graficzny z arkusza CKE: maj 2024, poziom podstawowy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw dokładnie opisz wybrany element wizualny, a następnie połącz jego kształt, układ lub symbolikę z konkretnym motywem, bohaterem albo problemem utworu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Poświęcenie w imię idei niepodległościowej zostało odzwierciedlone na plakacie poprzez kolory biel i czerwień. • Kolor czerwony symbolizuje zbrodnię, którą Kordian ma popełnić na carze. • Mapa Europy może symbolizować Grand Tour, którą odbył Kordian, by odkryć sens życia. • Wyraz twarzy mężczyzny oznacza wysiłek Kordiana w zmaganiu się z samym sobą i ze światem. • Dźwiganie Ziemi może oznaczać trud Kordiana w walce ze sobą, kiedy próbował zabić cara. Ostatecznie mu się nie udało.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście dramatu Kordian. 1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście dramatu Kordian. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Poświęcenie w imię idei niepodległościowej zostało odzwierciedlone na plakacie poprzez kolory biel i czerwień. • Kolor czerwony symbolizuje zbrodnię, którą Kordian ma popełnić na carze. • Mapa Europy może symbolizować Grand Tour, którą odbył Kordian, by odkryć sens życia. • Wyraz twarzy mężczyzny oznacza wysiłek Kordiana w zmaganiu się z samym sobą i ze światem. • Dźwiganie Ziemi może oznaczać trud Kordiana w walce ze sobą, kiedy próbował zabić cara. Ostatecznie mu się nie udało.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […] oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę oraz innych tekstów kultury, a także ich poznanych tekstów […]. wzajemnej korespondencji. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 8. Kształcenie umiejętności świadomego 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, odbioru utworów literackich i tekstów kultury stosując kod właściwy w danej dziedzinie na różnych poziomach […]. sztuki. SP 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 11) interpretuje dzieła sztuki ([…] grafika […]); 15) znajduje w tekstach współczesnej kultury […] nawiązania do tradycyjnych wątków literackich i kulturowych.

Dramat

Zadanie 8

grudzień 2024podstawowy2 pkt

Zapoznaj się z plakatem Agnieszki Popek-Banach i Kamila Banacha do komedii Skąpiec Moliera. Plakat do przedstawienia Skąpiec, Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, www.dramatyczny.pl Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację utworu Moliera. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście problematyki komedii Skąpiec.

Materiał graficzny stanowiący część zadania 8, grudzień 2024, poziom podstawowy, formuła 2023 — Materiał graficzny z arkusza CKE: grudzień 2024, poziom podstawowy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw dokładnie opisz wybrany element wizualny, a następnie połącz jego kształt, układ lub symbolikę z konkretnym motywem, bohaterem albo problemem utworu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Głowa jako moneta – symbol głównego bohatera (Harpagona) owładniętego pragnieniem gromadzenia pieniędzy. • Bohater sztuki Moliera ma trudny charakter, bo wszystkich podejrzewa, że chcą zawładnąć jego majątkiem. Tym tłumaczy się jego mimika ukazana na plakacie. • Skąpstwo Harpagona zostało na plakacie podkreślone poprzez skontrastowanie kolorystyki, tj. złotej głowy z czarnym ascetycznym strojem postaci. Harpagon oszczędnie prowadził gospodarstwo domowe, przesadnie ograniczał wydatki. • Czerwone tło – symbol kłótni i sporów bohaterów z tytułowym skąpcem, np. Kleanta z ojcem o Mariannę. • Kryza/kołnierz jest symbolem statusu społecznego – Harpagon chciał podkreślić przynależność do wyższej klasy. • Staroświecka kryza noszona przez Harpagona dowodziła jego przesadnej oszczędności. • Kryza wydaje się odcinać głowę skąpca (jego umysł) od tułowia (siedziby serca), co może oznaczać, że Harpagon nie kieruje się uczuciami – zaślepiony żądzą pieniądza w sposób bezwzględny traktuje swoje dzieci (np. córkę, na której chce wymusić zamążpójście wbrew głosowi jej serca).

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Głowa jako moneta – symbol głównego bohatera (Harpagona) owładniętego pragnieniem gromadzenia pieniędzy. • Bohater sztuki Moliera ma trudny charakter, bo wszystkich podejrzewa, że chcą zawładnąć jego majątkiem. Tym tłumaczy się jego mimika ukazana na plakacie. • Skąpstwo Harpagona zostało na plakacie podkreślone poprzez skontrastowanie kolorystyki, tj. złotej głowy z czarnym ascetycznym strojem postaci. Harpagon oszczędnie prowadził gospodarstwo domowe, przesadnie ograniczał wydatki. • Czerwone tło – symbol kłótni i sporów bohaterów z tytułowym skąpcem, np. Kleanta z ojcem o Mariannę. • Kryza/kołnierz jest symbolem statusu społecznego – Harpagon chciał podkreślić przynależność do wyższej klasy. • Staroświecka kryza noszona przez Harpagona dowodziła jego przesadnej oszczędności. • Kryza wydaje się odcinać głowę skąpca (jego umysł) od tułowia (siedziby serca), co może oznaczać, że Harpagon nie kieruje się uczuciami – zaślepiony żądzą pieniądza w sposób bezwzględny traktuje swoje dzieci (np. córkę, na której chce wymusić zamążpójście wbrew głosowi jej serca).

Wymagania podstawy programowej

z literatury […] światowej oraz umiejętność 7) wykazuje się znajomością mówienia o nich […]. i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury obowiązkowe; 3) interpretuje dzieła sztuki ([…] grafika

Dramat

Zadanie 11

grudzień 2024podstawowy2 pkt

Na podstawie znanych Ci fragmentów Ferdydurke Witolda Gombrowicza wyjaśnij, czym jest forma i jak wpływa ona na człowieka. Odpowiedź zilustruj sytuacją z utworu.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Sformułuj definicję własnymi słowami: wskaż nadrzędną kategorię i najważniejszą cechę opisywanego zjawiska. Oba elementy oprzyj na informacjach z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Forma to narzucenie jakiejś społecznie określonej roli. Józio postanawia zostać pisarzem. Doświadcza krytyki profesora Pimki, który z pozycji autorytetu recenzuje jego dzieło i narzuca mu formę bycia uczniem. To powoduje, że Józio nie może być autentyczny, a więc forma go ogranicza. • Forma to postawa, którą człowiek przyjmuje, np. Młodziakowie weszli w formę nowoczesności. Sztuczność ich zachowań została zdemaskowana przez Józia. Za sprawą jego intrygi okazało się, że Młodziakowie nie są tak nowocześni – oburzyła ich obecność Kopyrdy i profesora Pimki w sypialni Zuty. • Forma to narzucony konstrukt społeczny, swego rodzaju stereotyp czy maska. Forma wpływa na człowieka destrukcyjnie. Jednym z przykładów jest lekcja języka polskiego, podczas której nauczyciel traktował uczniów jako istoty mało inteligentne i bez praw do posiadania własnych poglądów czy opinii.

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Forma to narzucenie jakiejś społecznie określonej roli. Józio postanawia zostać pisarzem. Doświadcza krytyki profesora Pimki, który z pozycji autorytetu recenzuje jego dzieło i narzuca mu formę bycia uczniem. To powoduje, że Józio nie może być autentyczny, a więc forma go ogranicza. • Forma to postawa, którą człowiek przyjmuje, np. Młodziakowie weszli w formę nowoczesności. Sztuczność ich zachowań została zdemaskowana przez Józia. Za sprawą jego intrygi okazało się, że Młodziakowie nie są tak nowocześni – oburzyła ich obecność Kopyrdy i profesora Pimki w sypialni Zuty. • Forma to narzucony konstrukt społeczny, swego rodzaju stereotyp czy maska. Forma wpływa na człowieka destrukcyjnie. Jednym z przykładów jest lekcja języka polskiego, podczas której nauczyciel traktował uczniów jako istoty mało inteligentne i bez praw do posiadania własnych poglądów czy opinii.

Wymagania podstawy programowej

z literatury polskiej […] oraz umiejętność 7) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. 8) rozpoznaje tematykę i problematykę

Materiał do podpunktów

Zadanie 9

Tekst źródłowy

Przeczytaj poniższy fragment Skąpca Moliera. Molier Skąpiec AKT CZWARTY SCENA VII HARPAGON sam, krzycząc jeszcze w ogrodzie, wpada bez kapelusza Złodziej! złodziej! rozbójnik! morderca! Ratunku! Kto w Boga wierzy! Jestem zgubiony, zamordowany! Gardło mi poderżnęli: wykradli mi pieniądze! Kto to być może? Co się z nim stało? Gdzie uciekł? Gdzie się ukrywa? Jak go znaleźć? Gdzie pędzić? Gdzie go szukać? Może tu! Może tam? Kto to taki? Trzymaj! Chwytając siebie za ramię Oddaj pieniądze, łotrze!… Ha, to ja sam! Zmysły tracę, nie wiem, gdzie jestem, kto jestem, co robię. Och, moje kochane złoto! moje biedne złoto! mój drogi przyjacielu! Wydarto mi ciebie; odkąd mi ciebie wydarto, straciłem mą podporę, pociechę, radość: wszystko skończone dla mnie, nie mam co robić na świecie. Bez ciebie żyć mi niepodobna. Stało się; już nie mogę; umieram; już umarłem; pogrzebano mnie! Molier, Skąpiec, przekł. Tadeusz Żeleński (Boy), Wrocław 1974.

Dramat

Zadanie 9.1

czerwiec 2024podstawowy2 pkt

Wspólny materiał do zadania 9Podpunkty: 9.1, 9.2

Które środki stylistyczne w podanym fragmencie podkreślają gwałtowne usposobienie Harpagona? Zaznacz trzy właściwe odpowiedzi. A. Wykrzyknienia. B. Porównania. C. Wyliczenia. D. Hiperbole. E. Antytezy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

ACD

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 2 pkt – zaznaczenie trzech poprawnych odpowiedzi. 1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 pkt – zaznaczenie jednej poprawnej odpowiedzi albo odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Uwaga. Jeżeli zdający zaznaczy więcej niż trzy odpowiedzi, to otrzymuje za zadanie 0 pkt. Rozwiązanie ACD

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej i światowej […]. 4) rozpoznaje w tekście literackim środki 7. Kształcenie umiejętności czytania, wyrazu artystycznego […]; określa ich analizowania i interpretowania literatury funkcje. […]. 8) wykazuje się znajomością i zrozumieniem treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów […].

Dramat

Zadanie 9.2

czerwiec 2024podstawowy1 pkt

Wspólny materiał do zadania 9Podpunkty: 9.1, 9.2

Odwołując się do treści Skąpca Moliera, wyjaśnij, jaki wpływ miało skąpstwo Harpagona na jego relacje z córką.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij oba zestawiane elementy, a następnie zapisz zależność między nimi w jednym zdaniu. Uzasadnij ją konkretną informacją z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Dla Harpagona wartością są pieniądze, a nie rodzina. Dla korzyści materialnej zmusza córkę do małżeństwa z dużo od niej starszym mężczyzną, który nie oczekuje posagu. • Negatywny. Eliza nie może być szczera z ojcem, ponieważ skąpstwo go zaślepia. Knuje intrygę, aby zyskać zgodę ojca na ślub z ukochanym. • Skąpstwo Harpagona doprowadziło do rozpadu więzi rodzinnych. Eliza widzi w ojcu despotę, spiskuje przeciwko niemu, nie godzi się, aby ten życie rodziny podporządkowywał swojej obsesji – gromadzeniu pieniędzy.

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania rozwiązań zadań Zasady oceniania 1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do utworu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Dla Harpagona wartością są pieniądze, a nie rodzina. Dla korzyści materialnej zmusza córkę do małżeństwa z dużo od niej starszym mężczyzną, który nie oczekuje posagu. • Negatywny. Eliza nie może być szczera z ojcem, ponieważ skąpstwo go zaślepia. Knuje intrygę, aby zyskać zgodę ojca na ślub z ukochanym. • Skąpstwo Harpagona doprowadziło do rozpadu więzi rodzinnych. Eliza widzi w ojcu despotę, spiskuje przeciwko niemu, nie godzi się, aby ten życie rodziny podporządkowywał swojej obsesji – gromadzeniu pieniędzy.

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury […] światowej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 9) rozpoznaje tematykę i problematykę odbioru utworów literackich […] na różnych poznanych tekstów […]. poziomach [...].

Dramat

Zadanie 5

czerwiec 2024podstawowy1 pkt

Spośród podanych określeń (A–D) wybierz i zaznacz to, które charakteryzuje zarówno wywód Leona Dyczewskiego, jak i wywód Jerzego Limona. A. przytaczanie faktów historycznych B. powoływanie się na opinie autorytetów C. udzielanie odpowiedzi na postawione pytania D. sformułowanie zaskakującej puenty w zakończeniu wywodu

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie poprawnej odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie C Zasady oceniania rozwiązań zadań

Wymagania podstawy programowej

Wymagania egzaminacyjne 2024

Wymagania ogólneWymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 2) analizuje strukturę tekstu: odczytuje […] odbioru […] tekstów kultury na różnych sposób prowadzenia wywodu. poziomach […].