Dramat — zadania maturalne

Zapoznaj się z poniższym zdjęciem rzeźby. Gerhard Marcks Hiob Gerhard Marcks, Hiob (1957), Kościół św. Klary w Norymberdze, www.nuernberg.museum Wyjaśnij, co w sylwetce postaci ukazanej przez autora rzeźby jest charakterystyczne dla postawy biblijnego Hioba. W odpowiedzi odwołaj się do znanych Ci fragmentów Księgi Hioba.

Zapoznaj się z poniższą definicją pojęcia antyutopia. Antyutopia – utopia negatywna, przedstawiająca społeczeństwo przyszłości jako nadmiernie zorganizowane, rządzone metodami dyktatorskimi, niszczące w człowieku jego indywidualność. To, co w utopii jest traktowane jako przejaw idealnej organizacji społeczeństwa, w antyutopii jest przedstawiane jako czynnik ograniczający swobodę jednostki, dominacji nad nią systemu. Na podstawie: Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Wrocław 2002. Wykaż, że powieść Rok 1984 George’a Orwella jest utworem antyutopijnym. Sformułuj dwa argumenty z wykorzystaniem powyższej definicji. Argument 1.: Argument 2.:

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Henryk Sienkiewicz Potop – Ja tego ptaka znam… To z załogi częstochowskiej. Zwie się Babinicz! Kmicic milczał. Bladość i znużenie widne były na jego obliczu, ale wzrok miał hardy, twarz spokojną. – Ty rozsadziłeś kolubrynę1? – spytał Miller. – Ja! – odrzekł Kmicic. […] A Sadowski pochylił się do Wrzeszczowicza: – Hrabio Weyhard – spytał – jakże? zdobędziemy tę fortecę przy takich obrońcach?... Co waćpan myślisz? poddadzą się? Lecz Kmicic rzekł: – Więcej jest nas w fortecy do takich uczynków gotowych. Nie wiecie dnia i godziny! – Mam też więcej niż jeden stryczek w obozie! – odparł Miller. – To i my wiemy. Ale Jasnej Góry nie zdobędziecie, dopóki tam jeden człowiek przy życiu! Nastała chwila milczenia. Następnie Miller indagował2 dalej: – Zowiesz się Babinicz? Pan Andrzej pomyślał, że po tym, co uczynił, i wobec bliskiej śmierci, nastał czas, w którym nie ma potrzeby dłużej ukrywać swego właściwego nazwiska. Niechże ludzie zapomną o winach i występkach z nim połączonych, niech opromieni je sława i poświęcenie. – Nie nazywam się Babinicz – odrzekł z pewną dumą – nazywam się Andrzej Kmicic, byłem zaś pułkownikiem swojej własnej chorągwi w litewskim kompucie3. […] Tymczasem […] Kuklinowski przyparł Millera do okna i mówił: – Wasza dostojność! dla waszej dostojności nic to nazwisko: Kmicic! a to jest pierwszy żołnierz i pierwszy pułkownik w całej Rzeczypospolitej. Wszyscy o nim wiedzą, wszyscy to imię znają! Radziwiłłowi niegdyś służył i Szwedom, teraz widać przeszedł do Jana Kazimierza. Nie masz mu równego między żołnierzami […]. Henryk Sienkiewicz, Potop, t. 2, Warszawa 1977. 1 Kolubryna – w powieści Potop największa armata używana przez wojska szwedzkie w czasie oblężenia klasztoru na Jasnej Górze, bronionego przez Polaków. 2 Indagować – wypytywać. 3 Komput – główne siły regularnej armii w Rzeczypospolitej Obojga Narodów XVII i XVIII w.; Korona Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie miały osobne armie. Rozstrzygnij, czy w przytoczonym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza 1111.. Andrzej Kmicic przejawia cechy typowe dla bohatera romantycznego. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami – w każdym odnieś się do innej cechy bohatera romantycznego. Rozstrzygnięcie: Argument 1.: Argument 2.:

W którym z przytoczonych fragmentów pieśni Jana Kochanowskiego znajduje się nawiązanie do stoicyzmu? Zaznacz właściwą odpowiedź, wybraną spośród podanych A–D. A. Złota to strzała i krom wszego1 jadu była, Którą mię niepochybna Miłość ugodziła. Bo ja w swym miłowaniu troski nie najduję, Owszem, radość na sercu niewymowną czuję. Jan Kochanowski, Pieśń 4, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997. B. A nigdy nie zabłądzi, Kto tak umysł narządzi2, Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić: Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić. Jan Kochanowski, Pieśń 9, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997. C. Królom moc na poddane3 i zwierzchność dana, A królowie zaś mają nad sobą Pana, Który wszystkiemu światu sam rozkazuje, Na ziemi i na niebie wiecznie króluje. Jan Kochanowski, Pieśń 16, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997. D. A nam wina przynoście. Z wina dobra myśl roście4, A frasunek podlany Taje by śnieg zagrzany. Jan Kochanowski, Pieśń 24, Księgi pierwsze, [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997. 1 Krom wszego – bez żadnego. 2 Narządzi – przygotuje. 3 Moc na poddane – tu: władza nad poddanymi. 4 Roście – rośnie.

Przeczytaj poniższe fragmenty tekstów. Tekst 1. Człowiek średniowieczny pojmował swe stosunki ze Stwórcą na wzór relacji między królem a wasalami. Hołd łączył ich więzią osobistą i nierozerwalną. Na podstawie: André Vauchez, Duchowość średniowiecza, tłum. Hanna Zaremska, Gdańsk 2004. Tekst 2. Pieśń o Rolandzie CLXXVI Hrabia Roland leży pod sosną. […] Wiele rzeczy przychodzi mu na pamięć: tyle ziem, które zdobył dzielny rycerz, i słodka Francja, i krewniacy, i Karol Wielki, jego pan, który go wychował. Płacze i wzdycha, […] bije się w piersi i prosi Boga o przebaczenie: „Prawdziwy Ojcze, któryś nigdy nie skłamał, […] ocal moją duszę od wszystkich niebezpieczeństw za grzechy, którem popełnił w życiu!”. Ofiarował Bogu swą prawą rękawicę, święty Gabriel wziął ją z jego dłoni. Opuścił głowę na ramię; doszedł, ze złożonymi rękami, swego końca. Bóg zsyła mu swego anioła Cherubina i świętego Michała opiekuna; z nimi przyszedł i święty Gabriel. Niosą duszę hrabiego do raju. Pieśń o Rolandzie, [w:] Arcydzieła francuskiego średniowiecza, tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968. Czy w przytoczonym fragmencie Pieśni o Rolandzie została odzwierciedlona relacja między człowiekiem a Bogiem opisana przez André Vaucheza? Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnij, czy nazwa Ministerstwo Prawdy jest adekwatna do działań tego urzędu opisanych w powieści Rok 1984 George’a Orwella. Uzasadnij odpowiedź. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie: Arkusz 1. (testy) Arkusz 1. (testy) Arkusz 1. (testy)

Uzupełnij zdania dotyczące tekstu Aleksandry Leszczyńskiej. Wpisz właściwe określenia, wybrane spośród podanych w nawiasach. W akapicie 5. przedstawiono (przyczynę / skutek) niskiej aktywności sportowej Polaków według deklaracji większości z nich. Słowa Włodzimierza Kocemby zacytowane w tym akapicie (podważają / potwierdzają) wiarygodność deklaracji Polaków, o której mowa w zdaniu poprzedzającym cytat.

Zgodnie z tekstem Aleksandry Leszczyńskiej aktywność fizyczna maleje wraz z wiekiem. Czy to przekonanie znajduje potwierdzenie w tekście Ryszarda Polaka i Pawła Tarkowskiego? Uzasadnij odpowiedź.

Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego. Albert Camus Dżuma […] I doprawdy, nie ma na ziemi nic ważniejszego od cierpienia dziecka, lęku, jakie to cierpienie przynosi, i racji, jakie trzeba dla niego znaleźć. Wszystko inne w życiu ułatwia Pan Bóg i zanim dojdziemy do tego punktu, religia nie ma zasług. Natomiast tu przypiera nas do muru. Tak więc jesteśmy pod murami dżumy i w ich śmiertelnym cieniu musimy znaleźć dla siebie dobrodziejstwo. Ojciec Paneloux odmawia sobie nawet łatwych korzyści płynących z przedostania się przez ten mur. Wygodnie byłoby mu powiedzieć, że rozkosze czekające dziecko mogą wynagrodzić jego cierpienia, ale doprawdy nic o tym nie wie. Któż mógłby bowiem twierdzić, że wieczna radość może wynagrodzić chwilę ludzkiego cierpienia? [...] Nie, ojciec Paneloux pozostanie u stóp muru, wierny tej męce, której symbolem jest krzyż, twarzą w twarz z cierpieniem dziecka. I powie bez lęku tym, którzy go dziś słuchają: „Bracia moi, chwila nadeszła. Trzeba we wszystko uwierzyć albo wszystkiemu zaprzeczyć. A któż spośród was ośmieliłby się wszystkiemu zaprzeczyć?”. Albert Camus, Dżuma, tłum. Joanna Guze, Warszawa 2017. 15. Wyjaśnij, jak pod wpływem cierpienia dziecka zmieniła się postawa duchownego wobec dżumy. W odpowiedzi odwołaj się do przytoczonego fragmentu Dżumy oraz do całej powieści Alberta Camusa.

Na podstawie tekstu Aleksandry Leszczyńskiej wyjaśnij, na czym polega zależność między poziomem aktywności fizycznej a dostępnością do infrastruktury sportowej.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Carla Sagana albo do tekstu Marty Trepczyńskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.