
Wyrak
Tarsius
Wyrak to maleńki, nocny ssak naczelny o wielkich, okrągłych oczach. Każde z jego oczu jest większe niż mózg — to jedne z największych oczu w stosunku do ciała w całym świecie zwierząt.
Wyrak — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Każde oko większe niż jego mózg.
- Doskonale widzi w ciemności.
- Obraca głowę niemal o pół obrotu.
- Zwinny nocny skoczek.
Jak żyje wyrak?
Wyrak żyje w lasach Azji Południowo-Wschodniej i poluje nocą. Ogromne oczy pozwalają mu doskonale widzieć w ciemności, a długie palce z „poduszkami" na końcach pomagają mocno chwytać gałęzie.
Wyrak potrafi obracać głowę o niemal pół obrotu w każdą stronę, dzięki czemu rozgląda się prawie dookoła, prawie nie ruszając ciałem. To zwinny skoczek — długimi tylnymi nogami odbija się z gałęzi na gałąź, chwytając owady.
wyrak ma tak wielkie oczy, że każde z nich jest większe niż jego mózg — to jedne z największych oczu w stosunku do ciała w całym świecie zwierząt? Dzięki nim doskonale widzi w ciemności, bo poluje nocą.
Jak wygląda wyrak?
Wyrak ma niewielkie, chude ciało, długi, nagi na końcu ogon oraz nieproporcjonalnie ogromne oczy, każde cięższe niż jego mózg. Palce dłoni i stóp kończą się okrągłymi, spłaszczonymi poduszeczkami, dającymi mocny chwyt na gładkich pniach.
Szyja wyraka jest wyjątkowo giętka — kręgi szyjne pozwalają mu obrócić głowę niemal o sto osiemdziesiąt stopni w każdą stronę, co jest konieczne, bo jego wielkie, nieruchome w oczodołach oczy w ogóle nie poruszają się samodzielnie.
Wyrak a podobne zwierzęta
Wyrak bywa mylony z galago ze względu na podobnie duże oczy i nocny tryb życia, ale galago ma futrzasty ogon i żyje w Afryce, podczas gdy wyrak ma ogon prawie nagi i występuje wyłącznie w Azji Południowo-Wschodniej.
Przez długi czas spierano się, czy wyrak jest bliżej spokrewniony z lemurami i lorisami, czy z małpami i człowiekiem — dzisiejsze badania genetyczne umieszczają go na osobnej gałęzi, bliższej tej drugiej grupie.
Wyrak a ludzie
Skoro oczy wyraka się nie poruszają, cała zdolność rozglądania się zależy od szyi — dlatego zwierzę potrafi obrócić głowę niemal dookoła, znacznie dalej niż większość innych ssaków, w tym samego człowieka.
Wyrak filipiński, jeden z najmniejszych gatunków, jest też jednym z symboli turystycznych Filipin, a jego wizerunek pojawia się na pamiątkach i w materiałach promujących ochronę przyrody tego kraju.
Gatunek jest wrażliwy na stres i źle znosi niewolę — wyraki trzymane w złych warunkach, na przykład głośnych, oświetlonych stanowiskach turystycznych, potrafią zranić się same albo umrzeć z powodu skrajnego stresu, co doprowadziło do ograniczeń w ich wystawianiu na pokaz w niektórych krajach regionu.
Wyrak — częste pytania
Jak duży jest wyrak?
Wyrak jest malutki — ma tylko około 10–15 cm długości bez ogona, więc zmieściłby się w dłoni.
Dla dociekliwych
Ile żyje wyrak?
Wyrak dożywa około 10 lat.
Dla dociekliwych
Co je wyrak?
Wyrak poluje głównie na owady, a także inne drobne zwierzęta.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje wyrak?
Wyrak mieszka w lasach Azji Południowo-Wschodniej.
Spotkasz go m.in. w: w lasach Azji Południowo-Wschodniej.
Dla dociekliwych
Dlaczego wyrak ma tak wielkie oczy?
Ogromne oczy pomagają mu doskonale widzieć w ciemności, bo wyrak poluje nocą.
Dla dociekliwych
Jak jest „oko" po angielsku?
Wyrak po angielsku to tarsier, a oko to an eye.
Dla dociekliwych
Dlaczego wyrak tak bardzo obraca głową?
Bo jego ogromne oczy w ogóle nie poruszają się w oczodołach, więc cała zdolność rozglądania się zależy od wyjątkowo giętkiej szyi.
Dla dociekliwych
Z kim jest bliżej spokrewniony wyrak — z lemurami czy z małpami?
Dzisiejsze badania genetyczne umieszczają go na osobnej gałęzi, bliższej małpom i człowiekowi niż lemurom i lorisom, choć spór trwał przez długi czas.
Dla dociekliwych
Dlaczego wyraka nie należy pokazywać na turystycznych stoiskach?
Bo jest wyjątkowo wrażliwy na stres — trzymany w głośnych, oświetlonych miejscach potrafi zranić się sam albo umrzeć z powodu skrajnego przestrachu.
Dla dociekliwych
Zobacz także naczelne

Alpaka
Wełna alpaki jest tak ciepła i miękka, że robi się z niej swetry i koce cieplejsze od owczych, a przy tym lżejsze — i nie gryzie w skórę?
Poznaj
Antylopa
Niektóre antylopy potrafią uciekać, wykonując ogromne, wysokie skoki — taki popisowy podskok w miejscu, zwany pronkingiem, ostrzeg
Poznaj
Baran
Baran to samiec owcy — a dorosłe barany wielu ras mają potężne, spiralnie zakręcone rogi, którymi czasem zderzają się łbami podcza
Poznaj
Baribal
Baribal, czyli niedźwiedź czarny, świetnie wspina się na drzewa — nawet dorosłe osobniki potrafią zwinnie wdrapać się wysoko, żeby
Poznaj