Tamaryny są bardzo zwinne i przez większość czasu skaczą wśród gałęzi wysoko nad ziemią. Żywią się owocami, nektarem, owadami i sokiem drzew, a niewielkie rozmiary pozwalają im dosięgać jedzenia na cienkich gałązkach.

Tamaryny żyją w małych, zgranych grupach, w których wszyscy pomagają w opiece nad młodymi. Co ciekawe, samica najczęściej rodzi bliźnięta, a nosi je i opiekuje się nimi cała grupa — nie tylko matka, ale też ojciec i pozostali członkowie stada.

Tamaryna jest jedną z najmniejszych małp świata, z pazurkami zamiast płaskich paznokci na większości palców — rzadkość wśród naczelnych, ułatwiająca wspinanie się po pionowych pniach. Ogon jest długi, ale nie chwytny, i służy głównie do utrzymania równowagi podczas skoków.

Różne gatunki tamaryn mają bardzo charakterystyczne ozdoby na głowie: sterczący biały czub, długie białe wąsy sięgające poza pysk albo gęstą, złocistą grzywę otaczającą twarz — te ozdoby są na tyle wyraziste, że same w sobie identyfikują gatunek.

Tamaryna bywa mylona z marmozetą, innym drobnym naczelnym Ameryki Południowej, ale marmozety mają zwykle kępki futra przy uszach i inny kształt pyska, a niektóre gatunki tamaryn są od nich wyraźnie większe.

Kapucynka jest znacznie większa od tamaryny i ma chwytny ogon, którego tamaryna nie ma — to jedna z najprostszych cech odróżniających te dwa południowoamerykańskie rodzaje małp.

Opieka nad młodymi u tamaryn jest wyjątkowo rozłożona na całą grupę — ojciec nosi bliźnięta niemal przez cały czas, oddając je matce tylko do karmienia, a starsze rodzeństwo i inni członkowie grupy również pomagają przy noszeniu i pilnowaniu maluchów.

Tamaryna cesarska zawdzięcza swoją nazwę długim, białym wąsom przypominającym wąsy dziewiętnastowiecznego cesarza niemieckiego — nazwa nadana żartobliwie przez pierwszych badaczy przyjęła się na stałe w nauce.

Wiele gatunków tamaryn jest dziś zagrożonych wycinką lasów tropikalnych Amazonii i lasu atlantyckiego w Brazylii. Niewielkie rozmiary terytorium, jakiego potrzebuje pojedyncza grupa, sprawiają jednak, że w niektórych rezerwatach udaje się utrzymać stosunkowo liczne, stabilne populacje mimo ograniczonej powierzchni lasu.