Goryl
Zdjęcie: Macinate · CC BY 2.0
🦊 Ssaki

Goryl

Gorilla gorilla

Goryl to największy żyjący naczelny na świecie — potężny, ale zaskakująco spokojny roślinożerca z Afryki. Mimo swojej siły i imponujących rozmiarów, goryle spędzają większość dnia na spokojnym jedzeniu i odpoczynku.

W pigułce

Goryl — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy tropikalne środkowej Afryki
🍽️
Co jeGłównie rośliny — liście, pędy, owoce, czasem owady
📏
WielkośćSamce do 1,8 m wzrostu i 200 kg wagi
Ile żyje35-40 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • To największa małpa świata.
  • Dorosłe samce mają srebrzysty grzbiet i zwane są srebrnogrzbietymi.
  • Żyje w rodzinnych grupach prowadzonych przez samca.
  • Mimo ogromnej siły jest spokojny i je głównie rośliny.
Bliżej natury

Jak żyje goryl?

Goryl to największa i najsilniejsza małpa świata, żyjąca w lasach równikowej Afryki. Mimo potężnej budowy jest łagodny i żywi się przede wszystkim liśćmi, pędami i owocami.

Goryle żyją w zżytych rodzinach, którym przewodzi dojrzały samiec o srebrzystym grzbiecie — srebrnogrzbiety. Opiekuje się on całą grupą, a maluchy przez lata uczą się od dorosłych.

Czy wiesz, że…?

dorosły samiec goryla jest w stanie unieść ponad 800 kilogramów — to dziesięć razy więcej, niż potrafi podnieść najsilniejszy człowiek na świecie? Mimo tej ogromnej siły goryle są zwierzętami spokojnymi i rzadko atakują bez powodu.

Jak rozpoznać

Jak wygląda goryl?

Goryl ma potężną, krępą budowę ciała z bardzo szeroką klatką piersiową i długimi, muskularnymi ramionami, dłuższymi od nóg. Twarz jest czarna, naga, z wystającym grzebieniem kostnym na czubku głowy u dorosłych samców, dającym przyczep dla potężnych mięśni żucia.

Dojrzały samiec ma na grzbiecie charakterystyczny pas srebrzystoszarej sierści, od którego wziął się jego przydomek srebrnogrzbiet. Ten wzór pojawia się dopiero po osiągnięciu pełnej dojrzałości płciowej, zwykle około dwunastego roku życia.

Nie pomyl się

Goryl a podobne zwierzęta

Istnieją dwa gatunki goryla: goryl zachodni, opisany tutaj, oraz goryl wschodni, nieco większy i ciemniejszy, żyjący w górskich lasach Rwandy, Ugandy i Demokratycznej Republiki Konga. Oba dzielą się dalej na podgatunki, w tym słynnego goryla górskiego.

Szympans jest wyraźnie mniejszy od goryla, ma jaśniejszą, bardziej ruchliwą twarz i jest wszystkożerny, podczas gdy goryl żywi się niemal wyłącznie roślinami i rzadko poluje na jakiekolwiek zwierzęta.

W sąsiedztwie człowieka

Goryl a ludzie

Wbrew groźnemu wizerunkowi utrwalonemu w filmach, goryl jest zwierzęciem spokojnym i nieszukającym konfrontacji — bicie się w pierś oraz demonstracyjne łamanie gałęzi to zwykle ostrzeżenie mające odstraszyć rywala lub człowieka, a nie zapowiedź ataku.

Goryle górskie, podgatunek goryla wschodniego, były w latach osiemdziesiątych XX wieku bliskie wyginięcia — pozostało ich wtedy kilkaset. Dzięki intensywnej ochronie, w tym monitoringowi poszczególnych rodzin przez strażników parków narodowych, ich liczebność powoli rośnie, choć gatunek pozostaje zagrożony i wymaga dalszych działań ochronnych.

Głównym zagrożeniem dla goryli nizinnych jest dziś kłusownictwo, wycinka lasów pod plantacje oraz choroby przenoszone przez ludzi, na które goryle, blisko z nami spokrewnione, są szczególnie podatne — nawet zwykłe przeziębienie może być dla dzikiej rodziny goryli śmiertelnie groźne.

Pytania i odpowiedzi

Goryl — częste pytania

Ile waży goryl?

Dorosły samiec goryla waży do 200 kg — cztery razy więcej niż dorosły człowiek.

Dla dociekliwych
Samice są znacznie lżejsze. Mimo ogromnej siły goryle są spokojne i łagodne.
Jak duży jest goryl?

Stojący samiec sięga do 1,8 metra wzrostu — tyle, co wysoki mężczyzna.

Dla dociekliwych
Rozpiętość ramion goryla jest jeszcze większa niż jego wzrost.
Ile żyje goryl?

Na wolności goryl dożywa 35–40 lat.

Dla dociekliwych
W ogrodach zoologicznych, pod opieką, niektóre goryle przekroczyły 50 lat.
Co je goryl?

Goryl jest głównie roślinożerny — je liście, pędy i owoce, czasem owady.

Dla dociekliwych
Dorosły samiec zjada dziennie mnóstwo zieleni. Duży brzuch goryla to skutek diety pełnej liści.
Gdzie żyje goryl?

Goryl mieszka w lasach tropikalnych środkowej Afryki.

🌍 AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.EuropaAzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: Kongu, Rwandzie, Ugandzie i Kamerunie.

Dla dociekliwych
Żyje w rodzinnych grupach prowadzonych przez dorosłego samca. Co noc buduje nowe legowisko z gałęzi.
Co to jest „silverback"?

To dorosły samiec goryla ze srebrzystym pasem sierści na grzbiecie — przywódca grupy.

Dla dociekliwych
Srebrny grzbiet pojawia się z wiekiem. Silverback broni rodziny i decyduje, dokąd grupa idzie.
Czy goryl jest groźny?

Nie — goryle są płochliwe i łagodne, unikają starć.

Dla dociekliwych
Bicie się w pierś to pokaz, który ma odstraszyć rywala bez walki, a nie zapowiedź ataku.
Jak jest „goryl" po angielsku?

Goryl po angielsku to gorilla (czyt. gorila).

Dla dociekliwych
Dorosły samiec ze srebrnym grzbietem to silverback.
Ile gatunków goryla istnieje?

Dwa: goryl zachodni, opisany na tej stronie, oraz goryl wschodni, nieco większy i ciemniejszy, do którego należy słynny, zagrożony goryl górski.

Dla dociekliwych
Oba gatunki dzielą się dalej na podgatunki, różniące się szczegółami ubarwienia i dokładnym zasięgiem występowania w Afryce Środkowej.
Dlaczego goryl bije się w pierś?

To zwykle ostrzeżenie mające odstraszyć rywala albo człowieka, a nie zapowiedź ataku. Goryl jest zwierzęciem spokojnym i unika bezpośredniej konfrontacji.

Dla dociekliwych
Demonstracyjne łamanie gałęzi pełni podobną funkcję — pokazuje siłę zwierzęcia bez konieczności rzeczywistej walki.
Dlaczego choroby ludzkie są groźne dla goryli?

Bo goryle są blisko spokrewnione z człowiekiem i podatne na podobne choroby, na które nie wykształciły odporności. Nawet zwykłe przeziębienie może być dla dzikiej rodziny goryli śmiertelnie groźne.

Dla dociekliwych
Z tego powodu turystom odwiedzającym dzikie goryle nakazuje się zachowanie dystansu i noszenie maseczek, żeby ograniczyć ryzyko przeniesienia infekcji na całą rodzinę.
Poznaj też

Zobacz także naczelne

Kategoria: SsakiWróć do: Ssaki
Wszystkie: ssaki