Goryl

Goryl to największa i najsilniejsza małpa świata, żyjąca w lasach równikowej Afryki. Mimo potężnej budowy jest łagodny i żywi się przede wszystkim liśćmi, pędami i owocami.

Goryle żyją w zżytych rodzinach, którym przewodzi dojrzały samiec o srebrzystym grzbiecie — srebrnogrzbiety. Opiekuje się on całą grupą, a maluchy przez lata uczą się od dorosłych.

Goryl ma potężną, krępą budowę ciała z bardzo szeroką klatką piersiową i długimi, muskularnymi ramionami, dłuższymi od nóg. Twarz jest czarna, naga, z wystającym grzebieniem kostnym na czubku głowy u dorosłych samców, dającym przyczep dla potężnych mięśni żucia.

Dojrzały samiec ma na grzbiecie charakterystyczny pas srebrzystoszarej sierści, od którego wziął się jego przydomek srebrnogrzbiet. Ten wzór pojawia się dopiero po osiągnięciu pełnej dojrzałości płciowej, zwykle około dwunastego roku życia.

Istnieją dwa gatunki goryla: goryl zachodni, opisany tutaj, oraz goryl wschodni, nieco większy i ciemniejszy, żyjący w górskich lasach Rwandy, Ugandy i Demokratycznej Republiki Konga. Oba dzielą się dalej na podgatunki, w tym słynnego goryla górskiego.

Szympans jest wyraźnie mniejszy od goryla, ma jaśniejszą, bardziej ruchliwą twarz i jest wszystkożerny, podczas gdy goryl żywi się niemal wyłącznie roślinami i rzadko poluje na jakiekolwiek zwierzęta.

Wbrew groźnemu wizerunkowi utrwalonemu w filmach, goryl jest zwierzęciem spokojnym i nieszukającym konfrontacji — bicie się w pierś oraz demonstracyjne łamanie gałęzi to zwykle ostrzeżenie mające odstraszyć rywala lub człowieka, a nie zapowiedź ataku.

Goryle górskie, podgatunek goryla wschodniego, były w latach osiemdziesiątych XX wieku bliskie wyginięcia — pozostało ich wtedy kilkaset. Dzięki intensywnej ochronie, w tym monitoringowi poszczególnych rodzin przez strażników parków narodowych, ich liczebność powoli rośnie, choć gatunek pozostaje zagrożony i wymaga dalszych działań ochronnych.

Głównym zagrożeniem dla goryli nizinnych jest dziś kłusownictwo, wycinka lasów pod plantacje oraz choroby przenoszone przez ludzi, na które goryle, blisko z nami spokrewnione, są szczególnie podatne — nawet zwykłe przeziębienie może być dla dzikiej rodziny goryli śmiertelnie groźne.