Aje-aje

Aje-aje poluje na larwy owadów schowane w drewnie w wyjątkowy sposób. Najpierw stuka długim palcem w gałąź i nasłuchuje wielkimi uszami, czy w środku nie ma pustej komory — tam, gdzie drewno brzmi „głucho”, mogą kryć się larwy. Potem wygryza dziurę zębami i wyciąga zdobycz tym samym cienkim palcem.

Taki sposób zdobywania jedzenia nazywa się żerowaniem stukającym i jest bardzo rzadki wśród ssaków. Aje-aje ma też duże, świecące w nocy oczy oraz krzaczasty ogon. Niestety jest zagrożony i objęty ochroną, a dziko żyje tylko na Madagaskarze.

Aje-aje ma ciemne, długie, szorstkie futro i duży, krzaczasty ogon, dłuższy niż całe ciało zwierzęcia. Oczy są ogromne, okrągłe i bursztynowe, świecące w świetle latarki, a uszy duże, nagie i wyjątkowo ruchliwe, ustawiane niezależnie od siebie w stronę dochodzących dźwięków.

Środkowy palec dłoni jest cieniutki, dużo dłuższy od pozostałych i wyposażony w hakowaty pazur — to najbardziej charakterystyczna cecha całego gatunku, niespotykana w takiej formie u żadnego innego ssaka. Siekacze rosną przez całe życie, tak jak u gryzoni, choć aje-aje gryzoniem nie jest.

Aje-aje jest jedynym żyjącym przedstawicielem swojej rodziny i nie ma bliskich krewnych wśród dzisiejszych zwierząt — jego najbliżsi kuzyni wśród lemurów wyodrębnili się od niego bardzo dawno, jeszcze zanim powstała większość znanych dziś gatunków lemurów.

Sposobem żerowania aje-aje przypomina dzięcioła, choć oba zwierzęta nie są w żaden sposób spokrewnione — to kolejny przykład niezależnego wykształcenia podobnego rozwiązania przez odległe od siebie gatunki, tym razem ssaka i ptaka.

Żerowanie stukające, jakie stosuje aje-aje, jest niezwykle rzadkie wśród ssaków i przez długi czas uchodziło za technikę zarezerwowaną dla ptaków, takich jak dzięcioł — odkrycie, że robi to również naczelny, było dla naukowców sporym zaskoczeniem.

Na Madagaskarze aje-aje od dawna otoczony jest zabobonami — w wielu wioskach uważa się go za zwiastuna nieszczęścia albo śmierci, co prowadziło do zabijania każdego napotkanego osobnika, mimo że zwierzę nie stanowi żadnego realnego zagrożenia dla ludzi.

Te przesądy, w połączeniu z wycinką lasów deszczowych Madagaskaru, doprowadziły gatunek na skraj wyginięcia. Dziś prowadzone są programy edukacyjne mające zmienić postrzeganie aje-aje wśród lokalnej ludności oraz chronić resztki lasów, w których jeszcze występuje.