Żubr — potężny ciemnobrązowy ssak na leśnej polanie
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Żubr

Bison bonasus

Żubr to największe dzikie zwierzę lądowe Europy i symbol Puszczy Białowieskiej. Sto lat temu wyginął na wolności, ale dzięki hodowli w ogrodach zoologicznych i ogromnej pracy ludzi znów żyje w polskich lasach.

W pigułce

Żubr — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy liściaste i mieszane, polany i łąki; w Polsce m.in. Puszcza Białowieska i Bieszczady
🍽️
Co jeTrawy, liście, pędy, kora, żołędzie; zimą siano
📏
WielkośćDo 1,9 m w kłębie, samce do ok. 900 kg
⏳
Ile żyjeNa wolności ok. 20 lat, w niewoli do 25–28
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Polska ma najwięcej wolno żyjących żubrów na świecie.
  • Wszystkie żubry pochodzą od zaledwie 12 zwierząt.
  • Mimo ogromnej wagi biega z prędkością do 50 km/h.
  • Żubr jest symbolem Białowieskiego Parku Narodowego.
Bliżej natury

Jak żyje żubr?

Żubry żyją w stadach — samice z młodymi trzymają się razem, a dorosłe samce często wędrują same lub w małych grupach. Żerują rano i wieczorem: zjadają trawy, zioła, liście, młode pędy drzew i korę. Dorosły żubr zjada dziennie około 30–60 kg roślin.

Zimą leśnicy dokarmiają żubry sianem, bo trudno im wtedy znaleźć pożywienie. Młode, nazywane żubrzętami, rodzą się wiosną i już po kilku godzinach chodzą za matką.

Czy wiesz, że…?

ostatniego dzikiego żubra w Puszczy Białowieskiej zastrzelono w 1921 roku, a cały gatunek przetrwał tylko dzięki 54 zwierzętom w ogrodach zoologicznych? Wszystkie dzisiejsze żubry pochodzą od zaledwie 12 z nich.

Jak rozpoznać

Jak wygląda żubr?

Żubr ma masywny, ciemnobrązowy tułów z wysokim garbem nad łopatkami, krótką szyję i dużą głowę z krótkimi, zakrzywionymi do góry rogami. Przód ciała jest wyraźnie potężniejszy od tyłu, a na podgardlu ma brodę z długich włosów.

Dorosły samiec ma do 1,9 m wysokości w kłębie i waży nawet 900 kg, a samica do około 500 kg. Futro jest gęste i kudłate, zwłaszcza zimą.

Nie pomyl się

Żubr a podobne zwierzęta

Bizon amerykański jest bardzo podobny, ale ma niżej noszoną głowę, krótsze nogi i jeszcze bardziej kudłaty przód ciała. Żubr jest smuklejszy i wyższy.

Tur, dziki przodek bydła domowego, wyginął w 1627 roku w Polsce. Był wyższy od żubra, miał długie, wygięte do przodu rogi i nie miał garbu.

W sąsiedztwie człowieka

Żubr a ludzie

Po wyginięciu żubrów na wolności w 1921 roku polscy przyrodnicy rozpoczęli odbudowę gatunku. W 1929 roku sprowadzono do Białowieży pierwsze żubry z ogrodów zoologicznych, a w 1952 roku wypuszczono je znów do puszczy. Dziś w Polsce żyje na wolności ponad 2500 żubrów.

Żubr jest pod ścisłą ochroną. Można go zobaczyć w zagrodach pokazowych, np. w Białowieży i Bieszczadach. Spotkanego w lesie żubra trzeba obserwować z daleka — to dzikie, silne zwierzę.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Żubr — częste pytania

Ile waży żubr?

Dorosły samiec żubra waży zwykle 600–900 kg, a samica 400–500 kg.

Dla dociekliwych
To najcięższe dzikie zwierzę lądowe w Europie.
Jak wygląda żubr?

Żubr ma masywny, ciemnobrązowy tułów z wysokim garbem nad łopatkami, krótką szyję i dużą głowę z krótkimi, zakrzywionymi do góry rogami. Przód ciała jest wyraźnie potężniejszy od tyłu, a na podgardlu ma brodę z długich włosów.

Dla dociekliwych
Dorosły samiec ma do 1,9 m wysokości w kłębie i waży nawet 900 kg, a samica do około 500 kg. Futro jest gęste i kudłate, zwłaszcza zimą.
Co je żubr?

Żubr je trawy, zioła, liście, młode pędy, korę drzew i żołędzie.

Dla dociekliwych
Zimą leśnicy dokarmiają żubry sianem i burakami.
Ile żyje żubr?

Żubr żyje na wolności około 20 lat.

Dla dociekliwych
W niewoli żubry dożywały 25–28 lat.
Czym różni się żubr od bizona?

Żubr żyje w Europie, jest wyższy i smuklejszy, a bizon żyje w Ameryce Północnej i ma bardziej kudłaty przód ciała.

Dla dociekliwych
To dwa bardzo blisko spokrewnione gatunki, które mogą się nawet krzyżować.
Gdzie w Polsce żyją żubry?

Żubry żyją m.in. w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Boreckiej, w Bieszczadach i na Pomorzu Zachodnim.

Dla dociekliwych
Polska ma najwięcej wolno żyjących żubrów na świecie.
Jak jest „żubr” po angielsku?

Żubr po angielsku to European bison (wisent) (czyt. jurepien bajzon).

Dla dociekliwych
Żubra po angielsku nazywa się też wisent (czyt. wizent).
Poznaj też

Zobacz także kopytne

Kategoria: SsakiWróć do: Kopytne
Wszystkie: kopytne
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13