
Renifer
Rangifer tarandus
Renifer to jeleń dalekiej północy, przystosowany do życia w mrozie i śniegu. To jedyny jeleń, u którego poroże noszą także samice.
Renifer — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- To jeleń dalekiej, mroźnej północy.
- Jako jedyny jeleń poroże noszą też samice.
- Zimą rozgrzebuje śnieg, by dostać się do porostów.
- Szerokie racice działają jak rakiety śnieżne.
Jak żyje renifer?
Renifery wędrują wielkimi stadami przez mroźną tundrę w poszukiwaniu jedzenia. Zimą rozgrzebują śnieg racicami, żeby dostać się do porostów, zwanych chrobotkiem.
Szerokie racice działają jak rakiety śnieżne i nie zapadają się w śniegu, a gęste, puste w środku włosy świetnie grzeją. Renifery bywają też udomowione i wypasane przez ludzi północy.
renifer to jedyny jeleń, u którego poroże wyrasta także samicom — a zimą kopie racicami w śniegu, żeby dokopać się do ukrytych pod nim porostów?
Jak wygląda renifer?
Renifer ma krępe ciało, krótkie nogi i bardzo gęste futro, którego włosy są w środku puste — powietrze uwięzione w kanalikach izoluje zwierzę od mrozu i dodatkowo utrzymuje je na wodzie podczas przepraw przez rzeki.
Racice są szerokie i rozstawiają się przy nacisku, a ich brzegi zimą twardnieją i wyostrzają się, dając przyczepność na lodzie. Pysk jest owłosiony aż po nozdrza, co pozwala rozgrzebywać śnieg bez odmrożeń. Poroże jest asymetryczne, z charakterystyczną łopatą wysuniętą do przodu nad pyskiem.
Renifer a podobne zwierzęta
Karibu z Ameryki Północnej to ten sam gatunek co renifer — różnica polega wyłącznie na tym, że w Eurazji zwierzęta te bywają udomowione i wypasane, a w Ameryce żyją dziko, i stąd dwie nazwy.
Od pozostałych jeleniowatych odróżnia renifera przede wszystkim to, że poroże noszą także samice. U jelenia, łosia i sarny mają je wyłącznie samce, więc widok samicy z porożem w hodowli albo na zdjęciu jest pewnym znakiem, że mamy do czynienia z reniferem.
Renifer a ludzie
Renifer jest podstawą gospodarki ludów północy — Saamów w Skandynawii, Nieńców czy Ewenków na Syberii. To jednak nie jest udomowienie takie jak u krowy: stada pozostają półdzikie i wędrują własnymi szlakami, a ludzie im towarzyszą, zamiast trzymać je w zagrodach.
Popularne wyobrażenie renifera ciągnącego sanie Świętego Mikołaja kryje ciekawostkę biologiczną. Samce zrzucają poroże wczesną zimą, a samice noszą je aż do wiosny. Renifery przedstawiane z porożem w Wigilię to zatem samice albo młode, a nie dorosłe byki.
Renifery mają też zdolność, którą odkryto stosunkowo niedawno: widzą w zakresie ultrafioletu. Na śniegu, który odbija ultrafiolet niemal w całości, mocno pochłaniają go porosty, mocz i futro wilków — dzięki temu to, co dla nas jest jednolitą bielą, dla renifera jest czytelnym obrazem.
Renifer — częste pytania
Ile waży renifer?
Renifer waży do 180 kg.
Dla dociekliwych
Ile żyje renifer?
Renifer dożywa około 15 lat.
Dla dociekliwych
Co je renifer?
Renifer je porosty, trawy, pędy i liście.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje renifer?
Renifer mieszka w tundrze i lasach dalekiej północy Europy, Azji i Ameryki.
Dla dociekliwych
Czy samice reniferów mają poroże?
Tak — i to wyjątek wśród jeleni! Renifer to jedyny jeleń, u którego poroże wyrasta także samicom.
Dla dociekliwych
Czy renifer to zwierzę Świętego Mikołaja?
W wielu opowieściach to właśnie renifery ciągną sanie Świętego Mikołaja przez zimowe niebo.
Dla dociekliwych
Jak jest „renifer" po angielsku?
Renifer po angielsku to reindeer (czyt. rejndir).
Dla dociekliwych
Czy karibu to inne zwierzę niż renifer?
Nie, to ten sam gatunek. Nazwy karibu używa się w Ameryce Północnej dla zwierząt dziko żyjących, a renifer w Eurazji, gdzie bywają wypasane przez ludzi.
Dla dociekliwych
Czy renifery Mikołaja to samce?
Raczej nie. Samce zrzucają poroże wczesną zimą, a samice noszą je aż do wiosny, więc renifer z porożem w Wigilię to samica albo młode zwierzę.
Dla dociekliwych
Czy renifer widzi coś, czego my nie widzimy?
Tak. Widzi w zakresie ultrafioletu, którego ludzkie oko nie odbiera. Na śniegu odbijającym ultrafiolet wyraźnie odcinają się porosty, mocz i futro wilków.
Dla dociekliwych
Zobacz także kopytne

Alpaka
Wełna alpaki jest tak ciepła i miękka, że robi się z niej swetry i koce cieplejsze od owczych, a przy tym lżejsze — i nie gryzie w skórę?
Poznaj
Antylopa
Niektóre antylopy potrafią uciekać, wykonując ogromne, wysokie skoki — taki popisowy podskok w miejscu, zwany pronkingiem, ostrzeg
Poznaj
Bizon
Bizon waży nawet tonę, a mimo to potrafi rozpędzić się do prędkości szybszej niż koń galopem i błyskawicznie zmienić kierunek?
Poznaj
Dzik
Młode dziki, nazywane warchlakami, rodzą się z charakterystycznymi, jasnymi pręgami na ciemnym futrze?
Poznaj