Renifer

Renifery wędrują wielkimi stadami przez mroźną tundrę w poszukiwaniu jedzenia. Zimą rozgrzebują śnieg racicami, żeby dostać się do porostów, zwanych chrobotkiem.

Szerokie racice działają jak rakiety śnieżne i nie zapadają się w śniegu, a gęste, puste w środku włosy świetnie grzeją. Renifery bywają też udomowione i wypasane przez ludzi północy.

Renifer ma krępe ciało, krótkie nogi i bardzo gęste futro, którego włosy są w środku puste — powietrze uwięzione w kanalikach izoluje zwierzę od mrozu i dodatkowo utrzymuje je na wodzie podczas przepraw przez rzeki.

Racice są szerokie i rozstawiają się przy nacisku, a ich brzegi zimą twardnieją i wyostrzają się, dając przyczepność na lodzie. Pysk jest owłosiony aż po nozdrza, co pozwala rozgrzebywać śnieg bez odmrożeń. Poroże jest asymetryczne, z charakterystyczną łopatą wysuniętą do przodu nad pyskiem.

Karibu z Ameryki Północnej to ten sam gatunek co renifer — różnica polega wyłącznie na tym, że w Eurazji zwierzęta te bywają udomowione i wypasane, a w Ameryce żyją dziko, i stąd dwie nazwy.

Od pozostałych jeleniowatych odróżnia renifera przede wszystkim to, że poroże noszą także samice. U jelenia, łosia i sarny mają je wyłącznie samce, więc widok samicy z porożem w hodowli albo na zdjęciu jest pewnym znakiem, że mamy do czynienia z reniferem.

Renifer jest podstawą gospodarki ludów północy — Saamów w Skandynawii, Nieńców czy Ewenków na Syberii. To jednak nie jest udomowienie takie jak u krowy: stada pozostają półdzikie i wędrują własnymi szlakami, a ludzie im towarzyszą, zamiast trzymać je w zagrodach.

Popularne wyobrażenie renifera ciągnącego sanie Świętego Mikołaja kryje ciekawostkę biologiczną. Samce zrzucają poroże wczesną zimą, a samice noszą je aż do wiosny. Renifery przedstawiane z porożem w Wigilię to zatem samice albo młode, a nie dorosłe byki.

Renifery mają też zdolność, którą odkryto stosunkowo niedawno: widzą w zakresie ultrafioletu. Na śniegu, który odbija ultrafiolet niemal w całości, mocno pochłaniają go porosty, mocz i futro wilków — dzięki temu to, co dla nas jest jednolitą bielą, dla renifera jest czytelnym obrazem.