Świnie są zaskakująco inteligentne — dobrze się uczą, rozpoznają ludzi i potrafią rozwiązywać proste zagadki. Ryjem rozgrzebują ziemię w poszukiwaniu smakołyków i badają otoczenie.

Tarzają się w błocie nie dlatego, że są brudne, ale żeby się ochłodzić — nie potrafią się pocić. Poza tym świnie chętnie utrzymują czystość w swoim legowisku.

Świnia domowa ma ciało masywniejsze w zadzie niż w barkach — odwrotnie niż jej dziki przodek — oraz krótszy, szerszy pysk zakończony ruchomym ryjem z chrzęstną tarczą i dwoma nozdrzami. Ryj jest osadzony na osobnej kości, której nie ma żadne inne zwierzę gospodarskie.

Skóra jest gruba, różowa albo ciemna, pokryta rzadką szczeciną, przez którą prześwituje. Uszy bywają sterczące albo obwisłe, zależnie od rasy, a ogon u wielu ras jest zakręcony w spiralę. Racice są rozdwojone, a dwa dodatkowe palce nie dotykają podłoża na twardym gruncie.

Dzik jest dzikim przodkiem świni i należy do tego samego gatunku. Ma jednak sylwetkę klinowatą z potężnym przodem, dłuższy pysk, gęstą ciemną szczecinę i proste, ruchliwe uszy. Świnia domowa jest cięższa w zadzie i ma krótszy pysk.

Świnie wietnamskie i inne rasy miniaturowe bywają sprzedawane jako zwierzęta domowe pod nazwą mikroświnek. To nieporozumienie: dorosłe zwierzę z takiej hodowli zwykle znacznie przekracza rozmiar obiecany kupującemu i pozostaje świnią o wszystkich jej potrzebach.

Świnie nie mają czynnych gruczołów potowych na skórze i nie potrafią się chłodzić przez pocenie. Tarzanie się w błocie jest ich jedynym skutecznym sposobem na obniżenie temperatury ciała, a przy okazji chroni skórę przed słońcem i pasożytami — to zachowanie higieniczne, nie brud.

W czystym środowisku świnie wyraźnie oddzielają legowisko od miejsca załatwiania potrzeb i utrzymują je w porządku. Powiedzenia o świńskim bałaganie biorą się z warunków, w jakich zwierzęta bywały trzymane, a nie z ich natury.

Węch świni jest na tyle dobry, że w niektórych krajach wykorzystuje się ją do wyszukiwania trufli rosnących pod ziemią. Świnie uczą się też szybko poleceń i rozpoznają swoje imię, a w badaniach radzą sobie z zadaniami, które sprawiają trudność psom.