
Dzik
Sus scrofa
Dzik to dziki przodek świni domowej — silny, wszystkożerny mieszkaniec europejskich lasów, żyjący w grupach zwanych watahami. Coraz częściej zapuszcza się także na tereny podmiejskie w poszukiwaniu łatwo dostępnego pożywienia.
Dzik — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- To dziki przodek świni domowej.
- Ryjem rozkopuje ziemię, szukając korzonków i żołędzi.
- Młode dziki, warchlaki, mają na grzbiecie jasne pasy.
- Samce mają ostre kły zwane szablami.
Jak żyje dzik?
Dzik to krępy, silny ssak lasów Europy i Azji, spotykany także w Polsce. Ma znakomity węch i słuch, a słabiej widzi — dlatego najchętniej żeruje nocą.
Jest wszystkożerny — ryjem rozgrzebuje ziemię w poszukiwaniu korzeni, żołędzi, owadów i grzybów. Żyje w grupach zwanych watahami, którym przewodzi doświadczona samica, locha.
młode dziki, nazywane warchlakami, rodzą się z charakterystycznymi, jasnymi pręgami na ciemnym futrze? Ten "pasiasty pidżamowy" wzór działa jak kamuflaż w cętkowanym świetle lasu i znika po kilku miesiącach, gdy młode dorastają.
Jak wygląda dzik?
Sylwetka dzika jest klinowata: potężny przód z wysokim karkiem i barkami przechodzi w wyraźnie niższy, węższy zad. Głowa jest długa i zakończona ruchomym ryjem z chrzęstną tarczą, którą zwierzę podważa ziemię niczym łopatą.
Sierść jest ciemna, szorstka i sztywna, złożona ze szczeciny, a pod nią zimą wyrasta gęste podszycie. U samców, zwanych odyńcami, dolne kły wystają na zewnątrz pyska i rosną przez całe życie, ostrząc się o kły górne. Na barkach odyńce mają zgrubiałą warstwę tkanki, nazywaną pancerzem, chroniącą je podczas walk.
Dzik a podobne zwierzęta
Dzik jest dzikim przodkiem świni domowej i oba zwierzęta mogą mieć wspólne potomstwo. Świnia domowa jest jednak masywniejsza w zadzie, ma krótszy pysk, wywinięte lub obwisłe uszy i znacznie rzadszą szczecinę, a jej ciało nie jest klinowate.
Zdziczałe świnie i mieszańce z dzikiem stanowią w wielu krajach realny problem. Wyglądają pośrednio, bywają łaciate albo rude, są płodniejsze od czystych dzików i szybciej się rozprzestrzeniają, przez co powodują większe szkody w uprawach.
Dzik a ludzie
Dziki przystosowały się do sąsiedztwa miast lepiej niż jakikolwiek inny duży ssak Europy. Znajdują tam jedzenie w śmietnikach, spokojne kryjówki w parkach i brak myśliwych. Wataha, która nauczy się korzystać z odpadków, przestaje unikać ludzi i zaczyna sprawiać kłopoty.
Kluczową zasadą jest niedokarmianie. Dzik dokarmiany traci ostrożność, a locha z warchlakami przy ludzkim jedzeniu potrafi zaatakować. Skuteczne okazuje się zamykanie śmietników, sprzątanie spadów owoców w ogrodach oraz grodzenie działek do samej ziemi.
Dziki są też ważne z powodu afrykańskiego pomoru świń — choroby śmiertelnej dla świń i dzików, choć całkowicie niegroźnej dla ludzi. Znalezionego martwego dzika nie należy dotykać ani przenosić, tylko zgłosić służbom weterynaryjnym, bo wirus przenosi się także na obuwiu i oponach.
Dzik — częste pytania
Ile waży dzik?
Dzik waży od 50 do 200 kg i mierzy 90–180 cm długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje dzik?
Na wolności dzik dożywa 10–14 lat.
Dla dociekliwych
Co je dzik?
Dzik jest wszystkożerny — je korzenie, żołędzie, owoce, a także drobne zwierzęta.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje dzik?
Dzik mieszka w lasach liściastych i mieszanych całej Europy i Azji.
Dla dociekliwych
Dlaczego małe dziki mają paski?
Warchlaki (młode dziki) rodzą się z jasnymi pręgami na ciemnym futrze — to kamuflaż.
Dla dociekliwych
Czy dzik dobrze widzi?
Nie — dzik ma słaby wzrok, ale za to doskonały węch i bardzo czuły słuch.
Dla dociekliwych
Jak jest „dzik" po angielsku?
Dzik po angielsku to wild boar (czyt. łajld bor).
Dla dociekliwych
Czym dzik różni się od świni domowej?
Sylwetką i szczeciną. Dzik ma klinowate ciało z potężnym przodem i niższym zadem, długi pysk oraz sztywną, ciemną szczecinę. Świnia domowa jest cięższa w zadzie i ma krótszy pysk.
Dla dociekliwych
Co robić, gdy dzik pojawi się w mieście?
Zachować dystans, nie karmić i nie próbować przepłoszyć, zwłaszcza gdy jest to locha z warchlakami. Najważniejsze jest zabezpieczenie śmietników i sprzątanie spadów w ogrodach.
Dla dociekliwych
Czy dzik może przenosić choroby?
Tak, między innymi afrykański pomór świń — chorobę śmiertelną dla dzików i świń, ale całkowicie niegroźną dla ludzi.
Dla dociekliwych
Zobacz także kopytne

Alpaka
Wełna alpaki jest tak ciepła i miękka, że robi się z niej swetry i koce cieplejsze od owczych, a przy tym lżejsze — i nie gryzie w skórę?
Poznaj
Antylopa
Niektóre antylopy potrafią uciekać, wykonując ogromne, wysokie skoki — taki popisowy podskok w miejscu, zwany pronkingiem, ostrzeg
Poznaj
Bizon
Bizon waży nawet tonę, a mimo to potrafi rozpędzić się do prędkości szybszej niż koń galopem i błyskawicznie zmienić kierunek?
Poznaj
Hipopotam
Skóra hipopotama wytwarza czerwonawą ciecz, która chroni go przed słońcem — trochę jak nasz krem z filtrem?
Poznaj