Dzik
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Dzik

Sus scrofa

Dzik to dziki przodek świni domowej — silny, wszystkożerny mieszkaniec europejskich lasów, żyjący w grupach zwanych watahami. Coraz częściej zapuszcza się także na tereny podmiejskie w poszukiwaniu łatwo dostępnego pożywienia.

W pigułce

Dzik — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy liściaste i mieszane w całej Europie i Azji
🍽️
Co jeWszystkożerny — korzenie, żołędzie, owoce, drobne zwierzęta
📏
Wielkość90-180 cm długości ciała, 50-200 kg
Ile żyje10-14 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • To dziki przodek świni domowej.
  • Ryjem rozkopuje ziemię, szukając korzonków i żołędzi.
  • Młode dziki, warchlaki, mają na grzbiecie jasne pasy.
  • Samce mają ostre kły zwane szablami.
Bliżej natury

Jak żyje dzik?

Dzik to krępy, silny ssak lasów Europy i Azji, spotykany także w Polsce. Ma znakomity węch i słuch, a słabiej widzi — dlatego najchętniej żeruje nocą.

Jest wszystkożerny — ryjem rozgrzebuje ziemię w poszukiwaniu korzeni, żołędzi, owadów i grzybów. Żyje w grupach zwanych watahami, którym przewodzi doświadczona samica, locha.

Czy wiesz, że…?

młode dziki, nazywane warchlakami, rodzą się z charakterystycznymi, jasnymi pręgami na ciemnym futrze? Ten "pasiasty pidżamowy" wzór działa jak kamuflaż w cętkowanym świetle lasu i znika po kilku miesiącach, gdy młode dorastają.

Jak rozpoznać

Jak wygląda dzik?

Sylwetka dzika jest klinowata: potężny przód z wysokim karkiem i barkami przechodzi w wyraźnie niższy, węższy zad. Głowa jest długa i zakończona ruchomym ryjem z chrzęstną tarczą, którą zwierzę podważa ziemię niczym łopatą.

Sierść jest ciemna, szorstka i sztywna, złożona ze szczeciny, a pod nią zimą wyrasta gęste podszycie. U samców, zwanych odyńcami, dolne kły wystają na zewnątrz pyska i rosną przez całe życie, ostrząc się o kły górne. Na barkach odyńce mają zgrubiałą warstwę tkanki, nazywaną pancerzem, chroniącą je podczas walk.

Nie pomyl się

Dzik a podobne zwierzęta

Dzik jest dzikim przodkiem świni domowej i oba zwierzęta mogą mieć wspólne potomstwo. Świnia domowa jest jednak masywniejsza w zadzie, ma krótszy pysk, wywinięte lub obwisłe uszy i znacznie rzadszą szczecinę, a jej ciało nie jest klinowate.

Zdziczałe świnie i mieszańce z dzikiem stanowią w wielu krajach realny problem. Wyglądają pośrednio, bywają łaciate albo rude, są płodniejsze od czystych dzików i szybciej się rozprzestrzeniają, przez co powodują większe szkody w uprawach.

W sąsiedztwie człowieka

Dzik a ludzie

Dziki przystosowały się do sąsiedztwa miast lepiej niż jakikolwiek inny duży ssak Europy. Znajdują tam jedzenie w śmietnikach, spokojne kryjówki w parkach i brak myśliwych. Wataha, która nauczy się korzystać z odpadków, przestaje unikać ludzi i zaczyna sprawiać kłopoty.

Kluczową zasadą jest niedokarmianie. Dzik dokarmiany traci ostrożność, a locha z warchlakami przy ludzkim jedzeniu potrafi zaatakować. Skuteczne okazuje się zamykanie śmietników, sprzątanie spadów owoców w ogrodach oraz grodzenie działek do samej ziemi.

Dziki są też ważne z powodu afrykańskiego pomoru świń — choroby śmiertelnej dla świń i dzików, choć całkowicie niegroźnej dla ludzi. Znalezionego martwego dzika nie należy dotykać ani przenosić, tylko zgłosić służbom weterynaryjnym, bo wirus przenosi się także na obuwiu i oponach.

Pytania i odpowiedzi

Dzik — częste pytania

Ile waży dzik?

Dzik waży od 50 do 200 kg i mierzy 90–180 cm długości.

Dla dociekliwych
Samce (odyńce) są większe i mają ostre kły. Dzik jest krępy, silny i bardzo szybki mimo masy.
Ile żyje dzik?

Na wolności dzik dożywa 10–14 lat.

Dla dociekliwych
Dziki żyją w grupach zwanych watahami, prowadzonych przez doświadczoną samicę (lochę).
Co je dzik?

Dzik jest wszystkożerny — je korzenie, żołędzie, owoce, a także drobne zwierzęta.

Dla dociekliwych
Ryjem rozkopuje ziemię w poszukiwaniu jedzenia. Przy okazji spulchnia glebę, co pomaga rosnąć roślinom.
Gdzie żyje dzik?

Dzik mieszka w lasach liściastych i mieszanych całej Europy i Azji.

Dla dociekliwych
Coraz częściej podchodzi też pod miasta, gdzie znajduje jedzenie w ogrodach i śmietnikach.
Dlaczego małe dziki mają paski?

Warchlaki (młode dziki) rodzą się z jasnymi pręgami na ciemnym futrze — to kamuflaż.

Dla dociekliwych
W plamach światła na leśnej ściółce pasiasty maluch jest prawie niewidoczny. Pręgi znikają, gdy dzik dorasta.
Czy dzik dobrze widzi?

Nie — dzik ma słaby wzrok, ale za to doskonały węch i bardzo czuły słuch.

Dla dociekliwych
Świat poznaje głównie nosem: wyczuwa jedzenie i niebezpieczeństwo z dużej odległości.
Jak jest „dzik" po angielsku?

Dzik po angielsku to wild boar (czyt. łajld bor).

Dla dociekliwych
Młody dzik (warchlak) to piglet, a kły to tusks.
Czym dzik różni się od świni domowej?

Sylwetką i szczeciną. Dzik ma klinowate ciało z potężnym przodem i niższym zadem, długi pysk oraz sztywną, ciemną szczecinę. Świnia domowa jest cięższa w zadzie i ma krótszy pysk.

Dla dociekliwych
Oba zwierzęta należą do tego samego gatunku i mogą mieć wspólne potomstwo. Mieszańce bywają w wielu krajach poważnym problemem.
Co robić, gdy dzik pojawi się w mieście?

Zachować dystans, nie karmić i nie próbować przepłoszyć, zwłaszcza gdy jest to locha z warchlakami. Najważniejsze jest zabezpieczenie śmietników i sprzątanie spadów w ogrodach.

Dla dociekliwych
Dzik dokarmiany traci naturalną ostrożność i zaczyna traktować ludzi jako źródło jedzenia. To najczęstsza przyczyna groźnych spotkań.
Czy dzik może przenosić choroby?

Tak, między innymi afrykański pomór świń — chorobę śmiertelną dla dzików i świń, ale całkowicie niegroźną dla ludzi.

Dla dociekliwych
Znalezionego martwego dzika nie wolno dotykać ani przenosić. Wirus przenosi się także na obuwiu, oponach i sierści psów, dlatego znalezisko zgłasza się służbom weterynaryjnym.
Poznaj też

Zobacz także kopytne

Kategoria: SsakiWróć do: Kopytne
Wszystkie: kopytne