
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Sus scrofa
Dzik to dziki przodek świni domowej — silny, wszystkożerny mieszkaniec europejskich lasów, żyjący w grupach zwanych watahami. Coraz częściej zapuszcza się także na tereny podmiejskie w poszukiwaniu łatwo dostępnego pożywienia.
Dzik to krępy, silny ssak lasów Europy i Azji, spotykany także w Polsce. Ma znakomity węch i słuch, a słabiej widzi — dlatego najchętniej żeruje nocą.
Jest wszystkożerny — ryjem rozgrzebuje ziemię w poszukiwaniu korzeni, żołędzi, owadów i grzybów. Żyje w grupach zwanych watahami, którym przewodzi doświadczona samica, locha.
młode dziki, nazywane warchlakami, rodzą się z charakterystycznymi, jasnymi pręgami na ciemnym futrze? Ten "pasiasty pidżamowy" wzór działa jak kamuflaż w cętkowanym świetle lasu i znika po kilku miesiącach, gdy młode dorastają.
Sylwetka dzika jest klinowata: potężny przód z wysokim karkiem i barkami przechodzi w wyraźnie niższy, węższy zad. Głowa jest długa i zakończona ruchomym ryjem z chrzęstną tarczą, którą zwierzę podważa ziemię niczym łopatą.
Sierść jest ciemna, szorstka i sztywna, złożona ze szczeciny, a pod nią zimą wyrasta gęste podszycie. U samców, zwanych odyńcami, dolne kły wystają na zewnątrz pyska i rosną przez całe życie, ostrząc się o kły górne. Na barkach odyńce mają zgrubiałą warstwę tkanki, nazywaną pancerzem, chroniącą je podczas walk.
Dzik jest dzikim przodkiem świni domowej i oba zwierzęta mogą mieć wspólne potomstwo. Świnia domowa jest jednak masywniejsza w zadzie, ma krótszy pysk, wywinięte lub obwisłe uszy i znacznie rzadszą szczecinę, a jej ciało nie jest klinowate.
Zdziczałe świnie i mieszańce z dzikiem stanowią w wielu krajach realny problem. Wyglądają pośrednio, bywają łaciate albo rude, są płodniejsze od czystych dzików i szybciej się rozprzestrzeniają, przez co powodują większe szkody w uprawach.
Dziki przystosowały się do sąsiedztwa miast lepiej niż jakikolwiek inny duży ssak Europy. Znajdują tam jedzenie w śmietnikach, spokojne kryjówki w parkach i brak myśliwych. Wataha, która nauczy się korzystać z odpadków, przestaje unikać ludzi i zaczyna sprawiać kłopoty.
Kluczową zasadą jest niedokarmianie. Dzik dokarmiany traci ostrożność, a locha z warchlakami przy ludzkim jedzeniu potrafi zaatakować. Skuteczne okazuje się zamykanie śmietników, sprzątanie spadów owoców w ogrodach oraz grodzenie działek do samej ziemi.
Dziki są też ważne z powodu afrykańskiego pomoru świń — choroby śmiertelnej dla świń i dzików, choć całkowicie niegroźnej dla ludzi. Znalezionego martwego dzika nie należy dotykać ani przenosić, tylko zgłosić służbom weterynaryjnym, bo wirus przenosi się także na obuwiu i oponach.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Dzik waży od 50 do 200 kg i mierzy 90–180 cm długości.
Dzik ma 90-180 cm długości ciała i waży 50-200 kg.
Dzik ma klinowate ciało z potężnym przodem i niższym zadem, długi pysk oraz sztywną, ciemną szczecinę.
Na wolności dzik dożywa 10–14 lat.
Dzik jest wszystkożerny — je korzenie, żołędzie, owoce, a także drobne zwierzęta.
Dzik mieszka w lasach liściastych i mieszanych całej Europy i Azji.
Warchlaki (młode dziki) rodzą się z jasnymi pręgami na ciemnym futrze — to kamuflaż.
Nie — dzik ma słaby wzrok, ale za to doskonały węch i bardzo czuły słuch.
Dzik po angielsku to wild boar (czyt. łajld bor).
Sylwetką i szczeciną. Dzik ma klinowate ciało z potężnym przodem i niższym zadem, długi pysk oraz sztywną, ciemną szczecinę. Świnia domowa jest cięższa w zadzie i ma krótszy pysk.
Zachować dystans, nie karmić i nie próbować przepłoszyć, zwłaszcza gdy jest to locha z warchlakami. Najważniejsze jest zabezpieczenie śmietników i sprzątanie spadów w ogrodach.
Tak, między innymi afrykański pomór świń — chorobę śmiertelną dla dzików i świń, ale całkowicie niegroźną dla ludzi.

Wełna alpaki jest tak ciepła i miękka, że robi się z niej swetry i koce cieplejsze od owczych, a przy tym lżejsze — i nie gryzie w skórę?
Poznaj
Niektóre antylopy potrafią uciekać, wykonując ogromne, wysokie skoki — taki popisowy podskok w miejscu, zwany pronkingiem, ostrzeg
Poznaj
Bizon waży nawet tonę, a mimo to potrafi rozpędzić się do prędkości szybszej niż koń galopem i błyskawicznie zmienić kierunek?
Poznaj
Skóra hipopotama wytwarza czerwonawą ciecz, która chroni go przed słońcem — trochę jak nasz krem z filtrem?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie