
Sarna
Capreolus capreolus
Sarna to smukłe, płochliwe zwierzę polskich pól i lasów. Samce noszą niewielkie poroże, a młode sarny — koźlęta — mają na sierści białe cętki, które pomagają im się ukryć.
Sarna — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Wcale nie jest żoną jelenia — to osobny gatunek.
- Koźlęta mają białe cętki dla kamuflażu.
- Ucieka zwinnymi susami, unosząc białe lusterko.
- Samica sarny nazywa się koza.
Jak żyje sarna?
Sarny są bardzo czujne i na najmniejszy niepokój uciekają zwinnymi susami, unosząc białe lusterko pod ogonem jako sygnał ostrzegawczy dla innych. Pasą się głównie o świcie i o zmierzchu.
Wbrew popularnemu przekonaniu sarna nie jest żoną jelenia — to osobny, mniejszy gatunek. Samiec sarny to kozioł, samica to koza, a młode to koźlę.
sarna wcale nie jest żoną jelenia? To zupełnie osobny, mniejszy gatunek — samica sarny nazywa się koza, a jej młode to koźlę.
Jak wygląda sarna?
Sarna jest smukła i lekka, o wysokich, cienkich nogach i krótkim tułowiu. Latem sierść jest rdzaworuda, zimą szarobura i znacznie gęstsza. Ogona praktycznie nie widać — to, co bierze się za ogon, jest jasnym polem sierści na zadzie.
To jasne pole, nazywane lusterkiem, zmienia kształt wraz z porą roku: latem jest niewielkie i żółtawe, zimą białe, szerokie i wyraźnie odcinające się od reszty. Poroże noszą tylko kozły — jest krótkie, proste i ma zwykle po trzy odnogi, a jego powierzchnia jest chropowata i perełkowana.
Sarna a podobne zwierzęta
Sarnę i jelenia myli się przede wszystkim przez błędne przekonanie, że to samica i samiec tego samego gatunku. To osobne gatunki, a różnicę widać natychmiast w wielkości: dorosła sarna jest kilkakrotnie lżejsza od jelenia i sięga mu zaledwie do połowy wysokości.
Zimą sarna bywa też brana za młodego jelenia. Rozstrzyga lusterko: u sarny jest białe i przypomina odwrócone serce, a u jelenia jest kremowe, znacznie większe i obejmuje także krótki, wyraźnie widoczny ogon.
Sarna a ludzie
Najczęstszym powodem, dla którego ludzie wchodzą sarnom w drogę, są koźlęta znalezione w trawie. Sarna zostawia młode ukryte i nieruchome, odchodzi na żerowanie i wraca je karmić — takie koźlę nie jest porzucone ani chore. Zabranie go jest w praktyce równoznaczne z odebraniem go matce.
Drugim problemem jest koszenie łąk. Wtulone w trawę koźlę nie ucieka przed maszyną, bo jego jedyną obroną jest bezruch. Skuteczne okazuje się przeszukiwanie łąk przed pokosem, wypłaszanie zwierząt poprzedniego wieczoru albo koszenie od środka pola ku brzegom.
Sarny są w Polsce bardzo liczne i coraz częściej widuje się je na polach z dala od lasu — to tak zwane sarny polne, żyjące w otwartym krajobrazie. Największym zagrożeniem są dla nich ruch drogowy, niekoszone rowy przy jezdniach oraz psy puszczane luzem.
Sarna — częste pytania
Ile waży sarna?
Sarna waży do 30 kg — jest smukła i lekka.
Dla dociekliwych
Ile żyje sarna?
Na wolności sarna dożywa 10–12 lat.
Dla dociekliwych
Co je sarna?
Sarna jest roślinożerna — je trawy, zioła, pączki i liście.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje sarna?
Sarna mieszka na polach, łąkach i w lasach — w całej Europie, także w Polsce.
Spotkasz go m.in. w: całej Europie, w tym w Polsce.
Dla dociekliwych
Czy sarna to żona jelenia?
Nie! To bardzo częsty błąd. Sarna i jeleń to dwa różne gatunki.
Dla dociekliwych
Dlaczego małe sarny mają cętki?
Białe cętki na grzbiecie koźlęcia to kamuflaż — w plamach słońca na ściółce trudno je zauważyć.
Dla dociekliwych
Jak jest „sarna" po angielsku?
Sarna po angielsku to roe deer (czyt. roł dir).
Dla dociekliwych
Co zrobić z koźlęciem znalezionym w trawie?
Zostawić je w spokoju i odejść. Sarna celowo ukrywa młode i wraca do niego karmić — koźlę leżące nieruchomo nie jest ani porzucone, ani chore.
Dla dociekliwych
Jak chronić sarny przy koszeniu łąki?
Przeszukać łąkę przed pokosem, wypłoszyć zwierzęta poprzedniego wieczoru albo kosić od środka pola ku brzegom, żeby dać im drogę ucieczki.
Dla dociekliwych
Jak nazywają się samiec, samica i młode sarny?
Samiec to kozioł, samica to koza, a młode to koźlę. Nazwy te bywają mylone z nazwami kóz domowych, ale dotyczą właśnie sarny.
Dla dociekliwych
Zobacz także kopytne

Alpaka
Wełna alpaki jest tak ciepła i miękka, że robi się z niej swetry i koce cieplejsze od owczych, a przy tym lżejsze — i nie gryzie w skórę?
Poznaj
Antylopa
Niektóre antylopy potrafią uciekać, wykonując ogromne, wysokie skoki — taki popisowy podskok w miejscu, zwany pronkingiem, ostrzeg
Poznaj
Bizon
Bizon waży nawet tonę, a mimo to potrafi rozpędzić się do prędkości szybszej niż koń galopem i błyskawicznie zmienić kierunek?
Poznaj
Dzik
Młode dziki, nazywane warchlakami, rodzą się z charakterystycznymi, jasnymi pręgami na ciemnym futrze?
Poznaj