Sarna

Sarny są bardzo czujne i na najmniejszy niepokój uciekają zwinnymi susami, unosząc białe lusterko pod ogonem jako sygnał ostrzegawczy dla innych. Pasą się głównie o świcie i o zmierzchu.

Wbrew popularnemu przekonaniu sarna nie jest żoną jelenia — to osobny, mniejszy gatunek. Samiec sarny to kozioł, samica to koza, a młode to koźlę.

Sarna jest smukła i lekka, o wysokich, cienkich nogach i krótkim tułowiu. Latem sierść jest rdzaworuda, zimą szarobura i znacznie gęstsza. Ogona praktycznie nie widać — to, co bierze się za ogon, jest jasnym polem sierści na zadzie.

To jasne pole, nazywane lusterkiem, zmienia kształt wraz z porą roku: latem jest niewielkie i żółtawe, zimą białe, szerokie i wyraźnie odcinające się od reszty. Poroże noszą tylko kozły — jest krótkie, proste i ma zwykle po trzy odnogi, a jego powierzchnia jest chropowata i perełkowana.

Sarnę i jelenia myli się przede wszystkim przez błędne przekonanie, że to samica i samiec tego samego gatunku. To osobne gatunki, a różnicę widać natychmiast w wielkości: dorosła sarna jest kilkakrotnie lżejsza od jelenia i sięga mu zaledwie do połowy wysokości.

Zimą sarna bywa też brana za młodego jelenia. Rozstrzyga lusterko: u sarny jest białe i przypomina odwrócone serce, a u jelenia jest kremowe, znacznie większe i obejmuje także krótki, wyraźnie widoczny ogon.

Najczęstszym powodem, dla którego ludzie wchodzą sarnom w drogę, są koźlęta znalezione w trawie. Sarna zostawia młode ukryte i nieruchome, odchodzi na żerowanie i wraca je karmić — takie koźlę nie jest porzucone ani chore. Zabranie go jest w praktyce równoznaczne z odebraniem go matce.

Drugim problemem jest koszenie łąk. Wtulone w trawę koźlę nie ucieka przed maszyną, bo jego jedyną obroną jest bezruch. Skuteczne okazuje się przeszukiwanie łąk przed pokosem, wypłaszanie zwierząt poprzedniego wieczoru albo koszenie od środka pola ku brzegom.

Sarny są w Polsce bardzo liczne i coraz częściej widuje się je na polach z dala od lasu — to tak zwane sarny polne, żyjące w otwartym krajobrazie. Największym zagrożeniem są dla nich ruch drogowy, niekoszone rowy przy jezdniach oraz psy puszczane luzem.