Koń Przewalskiego

W odróżnieniu od koni domowych, koń Przewalskiego ma sztywną, stojącą grzywę i nie posiada opadającej grzywki. Żyje w małych stadach na stepach Azji i sam zdobywa pożywienie.

Ten gatunek był kiedyś bliski wyginięcia i przetrwał tylko dzięki ogrodom zoologicznym. Dziś dzięki wysiłkom ludzi znów żyje na wolności na stepach Mongolii.

Koń Przewalskiego jest krępy i niski, o krótkich nogach, dużej głowie i grubej szyi. Sierść jest piaskowożółta z ciemniejszym pasem wzdłuż grzbietu, a nogi od kolan w dół często ciemniejsze, niemal czarne, z niewyraźnymi pręgami — jak u zebry, choć znacznie słabiej widocznymi.

Grzywa jest krótka, sztywna i stoi prosto na całej długości szyi, bez opadającej grzywki nad czołem, którą mają niemal wszystkie konie domowe. Ogon jest u nasady krótko owłosiony, a dłuższe włosy pojawiają się dopiero w dalszej części, podobnie jak u osła.

Konia Przewalskiego łatwo pomylić z dzikim koniem domowym, zwłaszcza z pierwotnymi rasami jak konik polski, ale rozstrzyga liczba chromosomów: koń Przewalskiego ma ich więcej, co jest jedną z niewielu takich różnic wśród blisko spokrewnionych ssaków zdolnych do krzyżowania.

Konik polski, wyhodowany częściowo w oparciu o dzikie tarpany, bywa przez to uznawany za najbliższego wyglądem krewniaka konia Przewalskiego wśród ras domowych, choć genetycznie oba konie różnią się wyraźnie.

Koń Przewalskiego jest jedynym prawdziwie dzikim koniem świata — nigdy nie został udomowiony, w odróżnieniu od mustangów i innych zdziczałych koni, które pochodzą od zwierząt uciekłych z hodowli. Wszystkie inne dzikie populacje koni to potomkowie oswojonych zwierząt, które wróciły na wolność.

W drugiej połowie XX wieku gatunek wyginął całkowicie w naturze, a ostatnie osobniki przetrwały wyłącznie w ogrodach zoologicznych. Cała dzisiejsza populacja pochodzi od kilkunastu koni z hodowli, w tym z warszawskiego zoo, co czyni odbudowę tego gatunku jedną z najwęższych genetycznie w historii ochrony przyrody.

Od lat dziewięćdziesiątych prowadzi się wsiedlanie koni Przewalskiego z powrotem na stepy Mongolii oraz do rezerwatów w Europie, w tym w Polsce. Zwierzęta z takich programów sprawdzają się też jako naturalni „kosiarze” utrzymujący otwarte murawy, na których bez wypasu rozrastałyby się krzewy.