Jeleń białowargi

Jeleń białowargi to górski jeleń z wysokich płaskowyżów Azji, rozpoznawalny po białych wargach i pysku. Żyje wyżej niż większość jeleni, na chłodnych, trawiastych zboczach.

Mocne, szerokie racice pozwalają mu pewnie stąpać po kamienistym gruncie. Żywi się trawami i ziołami, a przed mrozem chroni go gęste, długie futro.

Jeleń białowargi wyróżnia się natychmiast: całe wargi, broda i przednia część pyska są u niego kremowobiałe, wyraźnie odcięte od reszty ciemniejszej głowy. To jedyny jeleń świata z takim znakiem — stąd wzięła się jego nazwa.

Futro jest długie, gęste i słomiastobrunatne, dostosowane do chłodnego klimatu wysokogórskich płaskowyży. Poroże samców jest długie i rozłożyste, z odnogami skierowanymi bardziej ku tyłowi niż u jelenia szlachetnego, a racice szerokie, dające oparcie na kamienistym i grząskim gruncie.

Jelenia szlachetnego, z którym łączy go rozmiar, łatwo odróżnić po braku białych warg oraz po innym kształcie poroża, mniej rozłożystego ku tyłowi. Jeleń białowargi żyje też znacznie wyżej, na wysokościach, na których jeleń szlachetny w ogóle nie występuje.

Wapiti, azjatycki i północnoamerykański krewniak jelenia szlachetnego, bywa mylony z jeleniem białowargim ze względu na podobną wielkość, ale nie ma charakterystycznego białego pyska i żyje w niższych partiach gór oraz na równinach.

Jeleń białowargi żyje na jednych z najwyższych terenów zamieszkiwanych przez jakikolwiek gatunek jelenia na świecie, na wysokogórskich stepach i łąkach Wyżyny Tybetańskiej, gdzie powietrze jest rozrzedzone, a temperatury skrajnie niskie przez większość roku.

Ze względu na odosobnienie i trudno dostępny teren, gatunek długo pozostawał słabo zbadany przez naukę zachodnią, choć mieszkańcy Tybetu znali go od wieków i wykorzystywali jego mięso oraz poroże w tradycyjnej gospodarce górskiej.

Dziś jeleń białowargi jest chroniony, a jego populacja uważana jest za stabilną w porównaniu z wieloma innymi dużymi ssakami tybetańskiego płaskowyżu, choć lokalnie wciąż zagraża mu kłusownictwo oraz konkurencja z wypasanym przez ludzi bydłem i jakami o te same, skąpe górskie pastwiska.