Eland

Mimo ogromnych rozmiarów eland potrafi zdumiewająco wysoko skakać — dorosłe zwierzę bez trudu przeskakuje wysokie przeszkody z niemal miejsca. Żyje w stadach, które wędrują po sawannie w poszukiwaniu jedzenia.

Eland dobrze znosi upał i niedobór wody. Dużą część potrzebnej wilgoci pobiera z roślin, dlatego radzi sobie na suchych terenach, gdzie inne duże zwierzęta miałyby trudniej. Jest przy tym spokojny i mało płochliwy.

Eland ma masywne, krępe ciało bliższe proporcjami bydłu niż smukłym antylopom, z wyraźnym fałdem luźnej skóry zwisającym pod szyją, zwłaszcza u starszych samców. Sierść jest płowoszara, u dużych samców ciemniejąca z wiekiem niemal do szarości popielatej.

Rogi mają obie płcie — są proste, ciężkie i lekko skręcone spiralnie u nasady, krótsze i grubsze niż u kudu. Na czole starszych samców rośnie charakterystyczna kępka gęstych, ciemnych włosów, a na karku widnieje niska grzywa.

Z kudu, inną dużą antylopą spiralnorogą, elanda odróżnia przede wszystkim masywność i rogi: eland jest znacznie cięższy i krępejszy, jego rogi są krótsze i grubsze, a na bokach ciała nie ma pionowych białych pręg charakterystycznych dla kudu.

Istnieją dwa gatunki: eland pospolity, opisany tutaj, oraz eland olbrzymi z Afryki Środkowej i Zachodniej, jeszcze większy, o ciemniejszym ubarwieniu i wyraźniejszych, choć bledszych pręgach na bokach.

Eland jest jednym z niewielu dzikich kopytnych Afryki, które próbowano oswoić i hodować na skalę gospodarczą, głównie w dawnym Związku Radzieckim i w Republice Południowej Afryki. Dobrze znosi upały, choroby tropikalne i słabą paszę, przez co bywa uznawany za alternatywę dla bydła na terenach, gdzie muchy tse-tse dziesiątkują tradycyjne stada.

Mimo swojej wielkości eland jest zwierzęciem płochliwym i przy najmniejszym zagrożeniu ucieka, mimo pozornej niezdarności wykazując zaskakującą zwinność w pokonywaniu przeszkód. Skoki, którymi słynie, służą właśnie ucieczce, a nie obronie — do walki eland używa się rzadko i niechętnie.

Mleko elanda ma wyższą zawartość tłuszczu niż mleko krowie, co od dawna interesowało hodowców szukających alternatyw dla bydła w trudnych warunkach klimatycznych. Próby udomowienia na pełną skalę nie powiodły się jednak tak dobrze, jak zakładano, między innymi z powodu wolniejszego tempa rozmnażania w porównaniu z bydłem.