Dikdik

Dikdik ma wielkie oczy i ruchliwy, wydłużony pyszczek, który pomaga mu ochłodzić się w upale. Żywi się liśćmi, pąkami i owocami, a wodę w dużej części pobiera z jedzenia, więc rzadko musi pić.

Dikdiki żyją zwykle w parach, które trzymają się razem przez długi czas. Gdy poczują zagrożenie, wydają charakterystyczny, ostry dźwięk „dik-dik” — i właśnie od niego wzięła się ich nazwa.

Dikdik jest jedną z najmniejszych antylop świata — dorosłe zwierzę mieści się niemal na dłoniach dorosłego człowieka. Ma ogromne, ciemne oczy otoczone jasną obwódką oraz na czubku głowy pęczek dłuższych włosów tworzący coś w rodzaju czuba.

Najbardziej charakterystyczny jest wydłużony, ruchliwy pyszczek przypominający miniaturową trąbkę — pod skórą kryje się w nim gęsta sieć naczyń krwionośnych, którymi zwierzę oddaje nadmiar ciepła, dysząc przez rozszerzone nozdrza jak przez radiator.

Istnieje kilka gatunków dikdika, różniących się głównie odcieniem sierści i dokładnym zasięgiem występowania we wschodniej i południowo-zachodniej Afryce. Wszystkie są do siebie bardzo podobne wielkością i proporcjami.

Bywa mylony z innymi maleńkimi antylopami, na przykład z antylopą karłowatą z Afryki Zachodniej, ale dikdika łatwo rozpoznać po charakterystycznym, wydłużonym pyszczku, którego tamta antylopa nie ma w tak wyraźnej formie.

Dikdiki tworzą pary na całe życie i wspólnie znaczą swoje niewielkie terytorium wydzieliną z gruczołu przed okiem, którą wcierają w źdźbła trawy i gałązki. Takie znakowanie odbywa się kilkadziesiąt razy dziennie i utrzymuje granice terytorium wyraźne dla sąsiadów.

Gdy jeden z pary zginie, drugi zwykle nie zakłada nowego związku od razu i długo pozostaje sam na wspólnym terytorium. Ta trwałość więzi jest wśród małych ssaków roślinożernych rzadkością i budzi zainteresowanie badaczy zachowań zwierząt, dla których dikdik jest jednym z podręcznikowych przykładów monogamii u kopytnych.

Ze względu na niewielki rozmiar dikdik pada łupem znacznie szerszego grona drapieżników niż duże antylopy — zagrażają mu nie tylko lamparty i szakale, ale też orły i duże węże. Jego jedyną obroną jest czujność, doskonały słuch i błyskawiczna ucieczka w gęste zarośla.