Tenrek

Tenrek to niewielki ssak z Madagaskaru, który z wyglądu przypomina jeża pokrytego kolcami i szorstkim włosem. To jednak osobna, bardzo dawna grupa zwierząt.

Poluje nocą na owady, robaki i inne drobiazgi. Gdy robi się chłodno lub brakuje jedzenia, potrafi mocno spowolnić swoje ciało i przespać trudniejszy czas.

Tenrek kolczasty ma ciało pokryte mieszaniną sztywnych kolców i szorstkiego, ciemnego futra, z wyraźnym pasem dłuższych, ruchliwych kolców na karku, którymi potrafi stroszyć się i grzechotać w chwili zagrożenia. Pysk jest wydłużony i ruchliwy, podobny do pyska ryjówki czy jeża.

W obrębie samej rodziny tenreków skrywa się jednak ogromna różnorodność wyglądu — od gatunków przypominających jeża, przez smukłe, przypominające ryjówkę, po duże, otyłe formy naziemne bez żadnych kolców na ciele.

Jeż europejski wygląda niemal identycznie jak tenrek kolczasty i broni się w ten sam sposób, ale oba zwierzęta nie są bliskimi krewnymi — to klasyczny przykład konwergencji ewolucyjnej, w której niespokrewnione gatunki niezależnie wykształcają podobne rozwiązania na te same zagrożenia.

Rodzina tenreków jest wyjątkowo różnorodna jak na jedną grupę zwierząt — obejmuje formy przypominające zarówno jeża, jak i ryjówkę czy nawet wydrę, mimo że wszystkie te gatunki są ze sobą znacznie bliżej spokrewnione niż z prawdziwymi jeżami czy wydrami.

Madagaskar, jedyne miejsce występowania większości tenreków, oddzielił się od reszty lądów milionów lat temu, zanim rozwinęły się nowoczesne grupy ssaków. Dzięki temu tenreki mogły ewoluować w izolacji, wypełniając nisze ekologiczne, które gdzie indziej zajęły zupełnie inne zwierzęta.

Niektóre gatunki tenreków mają najniższą znaną temperaturę ciała wśród ssaków łożyskowych i potrafią ją obniżać jeszcze bardziej podczas odrętwienia, oszczędzając energię w porach roku, gdy pokarmu jest mało — zachowanie rzadkie poza strefami mroźnymi, gdzie kojarzy się je głównie z hibernacją.

Tenreki są dziś zagrożone głównie przez wycinkę madagaskarskich lasów oraz polowania na mięso w niektórych regionach wyspy, gdzie od dawna stanowią tradycyjne, choć niewielkie źródło pożywienia dla lokalnej ludności.