Ryjówka ma tak szybką przemianę materii, że musi jeść niemal bez przerwy — bez jedzenia wytrzymuje tylko kilka godzin. Poluje dzień i noc na owady, robaki i inne drobne stworzenia.

Choć wygląda jak mysz, nie jest gryzoniem — należy do owadożernych, jak jeż i kret. Ruchliwym ryjkiem wciąż węszy i wymacuje jedzenie w ściółce.

Ryjówka ma smukłe, wydłużone ciało, krótkie futro i wyraźnie wydłużony, ruchliwy pyszczek zakończony wąskim nosem, którym nieustannie węszy i wymacuje otoczenie. Oczy są malutkie i słabo widoczne, a uszy niewielkie, częściowo ukryte w futrze.

Zęby ryjówki są zaostrzone i u wielu gatunków mają czerwonawe lub brązowawe zabarwienie na końcówkach — to osad żelaza wzmacniającego szkliwo, przydatny przy szybkim zużywaniu się zębów w ciągu krótkiego, intensywnego życia tego zwierzęcia.

Ryjówkę najczęściej myli się z myszą, ale mysz jest gryzoniem z dużymi, wystającymi siekaczami z przodu pyska, a ryjówka należy do owadożernych i ma rząd drobnych, ostrych ząbków oraz znacznie dłuższy, bardziej ruchliwy nos.

Kret jest bliskim krewnym ryjówki, ale wyraźnie większy, ma ogromne, łopatowate przednie łapy do kopania i spędza niemal całe życie pod ziemią, podczas gdy ryjówka porusza się głównie w ściółce i na powierzchni gruntu.

Niezwykle szybka przemiana materii ryjówki wynika z jej maleńkich rozmiarów — im mniejsze ciało, tym szybciej traci ciepło, więc musi je stale uzupełniać, spalając pokarm w tempie, jakiego nie osiąga niemal żaden inny ssak tej wielkości. Serce ryjówki bije przy tym znacznie szybciej niż serce większości innych zwierząt.

Niektóre gatunki ryjówek mają jad w ślinie, wystarczający do obezwładnienia większej zdobyczy, takiej jak dżdżownice czy małe kręgowce — to rzadkość wśród ssaków, spotykana poza ryjówkami tylko u nielicznych innych gatunków.

Ryjówki są ważnym ogniwem w łańcuchu pokarmowym lasów i łąk — stanowią podstawowy pokarm sów, lisów i wielu innych drapieżników, a same regulują liczebność owadów i innych bezkręgowców, na które polują niemal bez przerwy.