Pangolin

Pangolin ma długi, lepki język i mocne pazury, którymi rozkopuje mrowiska i termitiery. Zębów w ogóle nie ma — połyka owady w całości razem z odrobiną ziemi, która pomaga je rozetrzeć w żołądku.

Jego łuski to najlepsza obrona. Gdy pangolin poczuje zagrożenie, zwija się w szczelną, opancerzoną kulę, przez którą nie przegryzie się nawet lew. Wtedy najlepiej dać mu spokój i odejść.

Ciało pangolina pokrywają zachodzące na siebie łuski zbudowane z keratyny — tej samej substancji co ludzkie paznokcie i włosy — ułożone jak dachówki, dające przy tym elastyczność potrzebną do zwijania się w kulę. Łuski są ostre na brzegach i stanowią jedyną w swoim rodzaju zbroję wśród ssaków.

Głowa jest mała, stożkowata, bez zewnętrznych uszu u niektórych gatunków, a język bywa dłuższy niż całe ciało zwierzęcia i chowa się w specjalnej kieszeni w klatce piersiowej, a nie w pysku. Ogon u gatunków azjatyckich jest częściowo chwytny i pomaga we wspinaczce.

Pangolin bywa mylony z pancernikiem ze względu na podobny sposób zwijania się w obronną kulę, ale pancernik ma pancerz z twardych płytek kostnych pokrytych rogiem, a nie z łusek, i należy do zupełnie innej, niespokrewnionej grupy ssaków z Ameryki.

Istnieje osiem gatunków pangolinów, cztery w Afryce i cztery w Azji, różniące się wielkością, długością ogona i tym, czy prowadzą tryb naziemny, czy częściowo nadrzewny.

Pangolin jest dziś uznawany za najczęściej przemycane dzikie zwierzę świata — jego łuski są poszukiwane w niektórych tradycyjnych systemach medycznych, mimo że zbudowane są z keratyny i nie mają udowodnionego działania leczniczego, a mięso bywa traktowane jako przysmak w niektórych krajach Azji.

Obrona przez zwinięcie się w kulę, skuteczna wobec lwów i lampartów, jest zupełnie bezużyteczna wobec kłusownika — nieruchome, zwinięte zwierzę można po prostu podnieść i wynieść z lasu, co czyni pangolina wyjątkowo łatwym łupem mimo jego naturalnej zbroi.

Wszystkie osiem gatunków pangolinów jest dziś objętych ochroną na mocy międzynarodowych porozumień zakazujących handlu, a organizacje ochrony przyrody prowadzą kampanie edukacyjne mające ograniczyć popyt na łuski w krajach, gdzie wciąż są poszukiwane.