Nietoperz wielkouchy to owadożerny nietoperz o wyjątkowo dużych uszach. Uszy pomagają mu wyłapywać najcichsze odgłosy zdobyczy w zupełnej ciemności.

Poluje nocą, odbijając od otoczenia własne dźwięki i słuchając echa — tak zwaną echolokacją. Za dnia odpoczywa, wisząc głową w dół w bezpiecznej kryjówce.

Nietoperz wielkouchy ma ciało pokryte jasnobrunatnym, miękkim futrem oraz uszy tak ogromne, że w spoczynku, złożone do tyłu, sprawiają wrażenie dwóch skręconych rogów baranich. Pysk jest krótki i szeroki, z wyraźnymi fałdami skóry wokół nozdrzy, wspomagającymi wysyłanie dźwięków echolokacyjnych.

Skrzydła są szerokie i zaokrąglone, przystosowane raczej do powolnego, zwrotnego lotu wśród gałęzi niż do szybkiego przelotu na otwartej przestrzeni, co odróżnia go od nietoperzy polujących wysoko ponad koronami drzew.

Gacek szary, spotykany w Europie, ma bardzo podobnie ogromne uszy i ten sam zwyczaj zwijania ich podczas snu, ale należy do innego rodzaju i żyje na innym kontynencie niż nietoperz wielkouchy z Ameryki Północnej.

Mniejsze gatunki nietoperzy, takie jak karlik czy nocek, mają uszy proporcjonalnie znacznie skromniejsze i nie zwijają ich w tak charakterystyczny sposób podczas hibernacji, bo nie są aż tak wrażliwe na wychłodzenie.

Ogromne uszy nietoperza wielkouchego są tak wrażliwe, że zwierzę musi je specjalnie chronić podczas długiego snu zimowego — zwinięcie ich do tyłu niczym śruby korkociągu ogranicza utratę ciepła i zabezpiecza delikatną tkankę przed uszkodzeniem w ciasnej szczelinie skalnej.

Nietoperz ten poluje głównie metodą nasłuchu biernego, wychwytując odgłosy kroków owadów po liściach czy ziemi, a nie tylko echolokacją — to rzadsza strategia łowiecka, wymagająca wyjątkowo czułego słuchu, jaki dają mu jego ogromne uszy.

Gatunek jest wrażliwy na zaburzenia w miejscach hibernacji — zbudzenie w środku zimy kosztuje nietoperza cenne zapasy tłuszczu, których może zabraknąć do wiosny, dlatego jaskinie i inne zimowiska tych zwierząt bywają objęte ochroną i zakazem wstępu w chłodnych miesiącach. Wielokrotne budzenie w ciągu jednej zimy może doprowadzić nawet do śmierci osłabionego zwierzęcia.