
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Talpa europaea
Kret to mały ssak, który niemal całe życie spędza pod ziemią. Ma aksamitne futro, potężne łapy-łopaty i drąży w glebie długie korytarze w poszukiwaniu dżdżownic.
Kret jest urodzonym kopaczem — szerokimi, silnymi łapami odgarnia ziemię niczym łopatami, a jej nadmiar wypycha na powierzchnię, tworząc znane wszystkim kretowiska. Pod ziemią porusza się równie sprawnie do przodu, jak i do tyłu.
Prawie nie widzi, bo pod ziemią wzrok jest zbędny — za to ma znakomity węch i dotyk. Poluje głównie na dżdżownice, które gromadzi w podziemnych spiżarniach.
kret gromadzi pod ziemią zapasy dżdżownic w specjalnej spiżarni? Potrafi je nawet lekko unieruchomić, żeby nie uciekły, zanim zgłodnieje.
Kret ma cylindryczne, aksamitne ciało bez wyraźnej szyi oraz ogromne, łopatowate przednie łapy skierowane na zewnątrz, z dłońmi ustawionymi jakby wywinięte — idealne do przegarniania ziemi na boki. Futro jest krótkie, gęste i rośnie prostopadle do skóry, dzięki czemu układa się jednakowo dobrze w obie strony podczas ruchu przodem i tyłem w wąskim korytarzu.
Oczy są maleńkie, częściowo zasłonięte skórą i futrem, a zewnętrznych małżowin usznych w ogóle nie ma — otwory słuchowe są ukryte pod sierścią. Nos jest różowy, ruchliwy i pokryty gęstą siecią czujników dotykowych, znacznie ważniejszych dla kreta niż wzrok.
Ryjówka bywa mylona z kretem, choć jest znacznie mniejsza, ma smukłe ciało i normalne, niepowiększone łapy przystosowane do biegania po powierzchni, a nie do kopania. Kret spędza niemal całe życie pod ziemią, a ryjówka porusza się głównie w ściółce i na powierzchni.
Kretowiny bywają mylone z kopczykami nornic i myszoskoczków, ale te gryzonie kopią płytsze, bardziej rozgałęzione systemy i nie tworzą tak regularnych, stożkowatych kopczyków jak kret, który wyrzuca ziemię pionowym kominem na powierzchnię.
Kretowiska bywają utrapieniem dla właścicieli ogrodów i trawników, choć sam kret nie żywi się roślinami — kopie wyłącznie w poszukiwaniu dżdżownic i innych bezkręgowców, a uszkodzone korzenie są efektem ubocznym, a nie celem jego działania.
Kret jest w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową, mimo że wciąż bywa tępiony jako szkodnik trawników. Skuteczniejsze i zgodne z prawem metody odstraszania opierają się na wibracjach i zapachach, a nie na chwytaniu czy zabijaniu zwierzęcia.
System korytarzy jednego kreta bywa zaskakująco rozległy — pojedyncze zwierzę może utrzymywać sieć tuneli o długości kilkuset metrów, patrolowaną regularnie w poszukiwaniu dżdżownic, które wpadły do korytarza i nie zdążyły z niego uciec.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Kret waży zaledwie do 120 gramów i mierzy około 15 cm.
Kret mierzy około 15 cm i waży do 120 g.
Kret ma cylindryczne, aksamitne ciało bez wyraźnej szyi oraz ogromne, łopatowate przednie łapy skierowane na zewnątrz, z dłońmi ustawionymi jakby wywinięte — idealne do przegarniania ziemi na boki.
Na wolności kret dożywa 3–5 lat.
Kret jest owadożerny — je dżdżownice, larwy i owady, które znajdzie w ziemi.
Kret mieszka pod ziemią — na łąkach, polach i w ogrodach Europy.
Spotkasz go m.in. w: całej Europie, w tym w Polsce.
Jego przednie łapy są szerokie i mocne — idealne do rozgarniania ziemi i kopania tuneli.
Bardzo słabo — pod ziemią wzrok jest niepotrzebny, więc kret orientuje się dotykiem i węchem.
Kret gromadzi zapas dżdżownic pod ziemią, żeby mieć co jeść, gdy zgłodnieje.
Kret po angielsku to mole (czyt. moul).
Nie bezpośrednio — kret żywi się wyłącznie dżdżownicami i innymi bezkręgowcami, a nie roślinami. Uszkodzenia korzeni są efektem ubocznym kopania, a nie celowym działaniem.
Regularnie obchodzi całą sieć wykopanych wcześniej korytarzy, sprawdzając, czy nie wpadły do nich dżdżownice, które nie zdążyły uciec.
Kretowina jest bardziej regularna i stożkowata, bo ziemia jest wyrzucana pionowym kominem na powierzchnię. Gryzonie kopią płytsze, bardziej rozgałęzione i mniej symetryczne systemy.

Dziobak jest jednym z zaledwie kilku ssaków na świecie, które składają jaja zamiast rodzić żywe młode?
Poznaj
Uszy gacka szarego są tak duże, że w spoczynku, podczas snu zimowego, nietoperz zwija je pod skrzydłami niczym baranie rogi, żeby
Poznaj
Góralek kopytny, mimo że wygląda jak gryzoń wielkości królika, jest genetycznie bliżej spokrewniony ze słoniami i manatami niż z j
Poznaj
Jeż ma na grzbiecie nawet kilka tysięcy kolców i potrafi zwinąć się w idealną kulkę?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie