Żeneta

Żeneta ma wydłużone, gibkie ciało i krótkie nogi, dzięki którym prześlizguje się przez najwęższe szczeliny. Poluje nocą na gryzonie, ptaki, owady i inne drobne zwierzęta, a chętnie zjada też owoce.

Choć przypomina kota, żeneta jest spokrewniona z mangustami i wiwerami. Jej długi, puszysty ogon w ciemne pręgi pomaga jej utrzymać równowagę podczas wspinaczki i skoków wśród gałęzi.

Żeneta ma futro szarobeżowe, pokryte rzędami czarnych, wyraźnie odgraniczonych plam, które wzdłuż grzbietu układają się w ciągły ciemny pas. Wzdłuż kręgosłupa biegnie grzbietowa grzywa z dłuższych włosów, którą zwierzę stroszy, gdy jest zaniepokojone — wygląda wtedy na znacznie większe.

Ogon jest bardzo długi, niemal dorównujący ciału, i opasany kilkoma naprzemiennymi ciemnymi obrączkami zakończonymi jasnym koniuszkiem. Pod oczami i przy nozdrzach widnieją białe plamy odcinające się od ciemnego pyska. Pazury, nietypowo jak na tę rodzinę, są chowane.

Sylwetką i pazurami żeneta przypomina kota, a wieczorem, w świetle latarki, bywa za niego brana. Rozstrzyga ogon: kot domowy nigdy nie ma tylu równych, wyraźnych obrączek ani jasnego koniuszka. Do tego dochodzi grzbietowa grzywa, której koty nie mają.

Z ocelotem i innymi cętkowanymi kotami myli się ją rzadziej, bo tamte żyją w Amerykach, a żeneta w Afryce i południowo-zachodniej Europie. Bliżej jej za to do cywet, z którymi tworzy jedną rodzinę, ale cywety są masywniejsze i mają krótsze ogony.

Żeneta jest jedynym przedstawicielem swojej rodziny żyjącym w Europie i nie znalazła się tu sama. Uważa się, że została przywieziona na Półwysep Iberyjski setki lat temu z Afryki Północnej i wypuszczona lub uciekła z hodowli, a dziś tworzy w Hiszpanii, Portugalii i południowej Francji stałe populacje.

Sprowadzano ją w konkretnym celu: do tępienia gryzoni w domach i spichlerzach, zanim rolę tę w Europie przejął kot domowy. Żeneta bywała trzymana jako zwierzę półoswojone i pod tym względem można ją uznać za poprzedniczkę kota w europejskich gospodarstwach.

Dziś jest zwierzęciem skrytym i rzadko widywanym, aktywnym wyłącznie nocą. Nie jest groźna dla ludzi ani dla zwierząt gospodarskich większych od kury. Głównym zagrożeniem są dla niej ruch drogowy oraz wnyki i pułapki zastawiane na inne zwierzęta.