Wilk grzywiasty wygląda trochę jak lis na szczudłach. Jego długie nogi pomagają mu wypatrywać zdobyczy ponad wysoką trawą sawanny, po której się porusza.

Jest wszystkożerny i, jak na psowatego, zaskakująco lubi owoce. Poluje samotnie na gryzonie, ptaki i inne drobne zwierzęta, a do tego chętnie zjada owoce roślin ze swojej okolicy.

Nogi wilka grzywiastego są tak długie i cienkie, że sylwetka wydaje się nieproporcjonalna — tułów jest niewielki, a zwierzę stoi wysoko nad ziemią, jakby chodziło na szczudłach. Nogi są przy tym ciemne, niemal czarne, i wyraźnie odcinają się od rudego tułowia.

Futro jest rdzawozłote, a wzdłuż karku i grzbietu biegnie pas dłuższych, czarnych włosów, które zwierzę stroszy w chwili napięcia — to od nich pochodzi nazwa. Uszy są duże i sterczące, pysk wąski, a ogon stosunkowo krótki, zwykle zakończony bielą.

Mimo nazwy nie jest ani wilkiem, ani lisem. Tworzy własny rodzaj i jest jego jedynym żyjącym przedstawicielem, a jego najbliżsi krewni to inne psowate Ameryki Południowej. Podobieństwo do lisa sprowadza się do rudego futra i wąskiego pyska.

Na zdjęciach bywa brany za wyjątkowo długonogiego lisa albo za mieszańca psa z lisem. Rozstrzyga wzrost — wilk grzywiasty jest najwyższym psowatym Ameryki Południowej — oraz czarne, kontrastujące z tułowiem nogi i czarna grzywa na karku.

Wilk grzywiasty odgrywa w swojej okolicy rolę, jakiej nie spodziewalibyśmy się po drapieżniku: roznosi nasiona roślin. Sporą część jego jadłospisu stanowią owoce, w tym owoc rośliny nazywanej wilczym pomidorem, a nasiona przechodzące przez jego przewód pokarmowy kiełkują lepiej niż te zjedzone przez inne zwierzęta.

Zwierzę jest przy tym płochliwe i nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani dla większego inwentarza. Bywa natomiast oskarżane o straty w drobiu, a największym realnym problemem są dla niego drogi przecinające sawanny oraz zamiana naturalnych terenów trawiastych na pola uprawne.

Charakterystyczny jest jego mocny, piżmowy zapach, wyczuwalny w miejscach, gdzie zwierzę znaczyło teren. Bywa on porównywany do zapachu marihuany i zdarzało się, że w ogrodach zoologicznych wzywano z tego powodu ochronę, zanim zorientowano się, skąd naprawdę pochodzi.