Ryś

Ryś poluje z zasadzki — bezszelestnie podkrada się do zdobyczy i atakuje jednym, długim skokiem. Ma znakomity słuch, a czarne pędzelki na uszach pomagają mu wychwytywać najcichsze dźwięki.

To skryty samotnik, który obchodzi rozległy teren i najchętniej poluje o zmierzchu i nocą. W Polsce ryś jest pod ścisłą ochroną — żyje głównie w dużych, spokojnych lasach.

Ryś ma sylwetkę wyraźnie uniesioną z tyłu: tylne nogi są dłuższe od przednich, a łapy bardzo szerokie i owłosione, dzięki czemu zwierzę nie zapada się w śniegu. Ogon jest krótki, jakby ucięty, i zakończony czarną plamą obejmującą go dookoła.

Po bokach pyska sterczą długie włosy tworzące bokobrody, które u dorosłych osobników zwisają aż poniżej żuchwy. Futro bywa różne — od gęsto cętkowanego po niemal jednolite — i wzór ten jest u każdego rysia inny, tak jak układ pręg u tygrysa.

Żbik, jedyny inny dziki kot Polski, jest wyraźnie mniejszy, nie ma pędzelków na uszach ani bokobrodów, a jego ogon jest długi, gruby i zakończony równo, z kilkoma czarnymi obrączkami. Ryś ma ogon krótki i jednobarwną czarną końcówkę.

Podobne pędzelki na uszach nosi karakal, ale jego futro jest jednolicie piaskowe, bez cętek, a sylwetka smuklejsza. Sam ryś nie jest zresztą jednym gatunkiem — obok naszego rysia euroazjatyckiego istnieją jeszcze ryś kanadyjski, ryś iberyjski i mniejszy od nich ryś rudy z Ameryki Północnej.

Ryś zniknął z większości polskich lasów w wyniku wytępienia i dopiero ochrona oraz programy przywracania pozwoliły mu wrócić na część dawnych terenów. Zwierzęta wsiedlano między innymi w lasach środkowej i północno-zachodniej Polski, wypuszczając młode wychowane tak, by potrafiły polować.

Największym zagrożeniem są dziś drogi i rozdrobnienie lasów. Ryś potrzebuje bardzo rozległego, spokojnego terenu, a pojedyncze kompleksy leśne bywają dla niego za małe. Pomagają przejścia nad autostradami i zachowanie zalesionych korytarzy między puszczami. Bez nich pojedyncze populacje szybko tracą ze sobą kontakt i słabną.