
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Acinonyx jubatus
Gepard to najszybszy lądowy zwierzak na świecie — potrafi biec ponad 100 km/h. Rozpoznasz go po smukłej sylwetce i czarnych łzach biegnących od oczu do pyska.
Gepard poluje inaczej niż lew czy tygrys — nie zakrada się długo, tylko wybiera moment i rusza w błyskawiczny pościg. Taki sprint trwa zaledwie kilkanaście sekund, bo szybko się męczy.
Smukłe ciało, długie nogi i giętki kręgosłup działają jak sprężyna. Ciemne łzy na pysku pomagają zmniejszyć oślepiające odbicia słońca, gdy gepard patrzy przed siebie w biegu.
gepard rozpędza się szybciej niż samochód na starcie? W trzy sekundy osiąga prędkość ponad 90 km/h — ale taki sprint może utrzymać tylko przez chwilę.
Gepard jest zbudowany zupełnie inaczej niż pozostałe wielkie koty: ma małą, lekką głowę, wysoko osadzone oczy, bardzo głęboką klatkę piersiową i wąską talię. Nogi są długie i cienkie, a ogon płaski i długi — w pełnym biegu działa jak ster, którym zwierzę równoważy gwałtowne zwroty.
Cętki gepard ma pełne, okrągłe i rozrzucone pojedynczo, a nie zebrane w pierścienie, jak rozetki lamparta czy jaguara. Pazury są tylko częściowo chowane i pozostają widoczne w tropie — u kotów to prawdziwa rzadkość. Działają jak kolce w butach biegacza, dając przyczepność na sucho ubitej ziemi.
Młodego geparda trudno rozpoznać, bo przez pierwsze miesiące życia nosi na grzbiecie i karku gęstą, srebrzystoszarą grzywę sięgającą aż po ogon. Wygląda przez nią jak zupełnie inne zwierzę i uważa się, że upodabnia go to do agresywnego ratela, którego unikają drapieżniki.
Zdarza się też pomyłka z serwalem, również smukłym i cętkowanym kotem afrykańskim. Serwal jest jednak wyraźnie mniejszy, ma ogromne, zaokrąglone uszy, krótki ogon i proporcjonalnie najdłuższe nogi ze wszystkich kotów. Nie ma też czarnych linii biegnących od oczu do pyska.
Gepardy od tysięcy lat bywały oswajane i wykorzystywane do polowań — trzymali je władcy starożytnego Egiptu, a później dwory Persji i Indii. Zwierzę przewożono na koniu w kapturze i spuszczano na antylopy. Nigdy jednak nie udało się ich w niewoli regularnie rozmnażać, więc każde pokolenie łowców trzeba było chwytać na nowo.
Dziś największym problemem gatunku jest bardzo niskie zróżnicowanie genetyczne — wszystkie gepardy są ze sobą blisko spokrewnione, co osłabia ich odporność. Do tego dochodzi kurczenie się otwartych przestrzeni, konflikty z hodowcami oraz nielegalny handel młodymi, wywożonymi jako zwierzęta na pokaz.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Gepard rozpędza się do ponad 100 km/h — to najszybsze zwierzę lądowe świata.
Gepard jest zbudowany zupełnie inaczej niż pozostałe wielkie koty: ma małą, lekką głowę, wysoko osadzone oczy, bardzo głęboką klatkę piersiową i wąską talię.
Gepard waży do 60 kg — jest smukły i lekki jak na dużego kota.
Na wolności gepard dożywa 8–12 lat.
Gepard jest mięsożercą — poluje na gazele i inne szybkie, mniejsze antylopy.
Gepard mieszka na sawannach i półpustyniach Afryki.
Spotkasz go m.in. w: Namibii, Kenii, Tanzanii i RPA.
Nie — gepard nie potrafi ryczeć. Zamiast tego mruczy jak kot domowy, a czasem ćwierka jak ptak.
Gepard jest smukły i ma na pysku czarne „łzy”, a jego plamki są pełne. Lampart jest krępy i ma rozety.
Gepard po angielsku to cheetah (czyt. czita).
Tylko częściowo. W odróżnieniu od innych kotów gepard nie kryje pazurów całkowicie i widać je nawet w odciśniętym tropie.
Bardzo słabo. Wchodzi najwyżej na pochyłe pnie i kopce termitów, żeby rozejrzeć się po okolicy. Nie ma pazurów, które pozwoliłyby mu wspiąć się po prostym pniu.
To rzadka odmiana barwna, u której cętki zlewają się w grube, podłużne pręgi biegnące wzdłuż grzbietu. To wciąż zwykły gepard, a nie osobny gatunek.

Borsuk amerykański potrafi wykopać własną norę w suchej, twardej ziemi prerii w mniej niż 10 minut, dzięki ogromnym, silnym pazuro
Poznaj
Nory borsuka, zwane "zameczkami", mogą mieć dziesiątki wejść, kilometry korytarzy i być użytkowane przez wiele pokoleń borsuków pr
Poznaj
Fretka ma tak giętkie ciało, że potrafi przecisnąć się przez otwór niewiele szerszy od jej głowy — kiedyś wykorzystywano to nawet
Poznaj
Hieny cętkowane porozumiewają się głosem, który brzmi jak ludzki śmiech — a taki chichot oznacza u nich podekscytowanie albo napię
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-13
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie