Gepard poluje inaczej niż lew czy tygrys — nie zakrada się długo, tylko wybiera moment i rusza w błyskawiczny pościg. Taki sprint trwa zaledwie kilkanaście sekund, bo szybko się męczy.

Smukłe ciało, długie nogi i giętki kręgosłup działają jak sprężyna. Ciemne łzy na pysku pomagają zmniejszyć oślepiające odbicia słońca, gdy gepard patrzy przed siebie w biegu.

Gepard jest zbudowany zupełnie inaczej niż pozostałe wielkie koty: ma małą, lekką głowę, wysoko osadzone oczy, bardzo głęboką klatkę piersiową i wąską talię. Nogi są długie i cienkie, a ogon płaski i długi — w pełnym biegu działa jak ster, którym zwierzę równoważy gwałtowne zwroty.

Cętki gepard ma pełne, okrągłe i rozrzucone pojedynczo, a nie zebrane w pierścienie, jak rozetki lamparta czy jaguara. Pazury są tylko częściowo chowane i pozostają widoczne w tropie — u kotów to prawdziwa rzadkość. Działają jak kolce w butach biegacza, dając przyczepność na sucho ubitej ziemi.

Młodego geparda trudno rozpoznać, bo przez pierwsze miesiące życia nosi na grzbiecie i karku gęstą, srebrzystoszarą grzywę sięgającą aż po ogon. Wygląda przez nią jak zupełnie inne zwierzę i uważa się, że upodabnia go to do agresywnego ratela, którego unikają drapieżniki.

Zdarza się też pomyłka z serwalem, również smukłym i cętkowanym kotem afrykańskim. Serwal jest jednak wyraźnie mniejszy, ma ogromne, zaokrąglone uszy, krótki ogon i proporcjonalnie najdłuższe nogi ze wszystkich kotów. Nie ma też czarnych linii biegnących od oczu do pyska.

Gepardy od tysięcy lat bywały oswajane i wykorzystywane do polowań — trzymali je władcy starożytnego Egiptu, a później dwory Persji i Indii. Zwierzę przewożono na koniu w kapturze i spuszczano na antylopy. Nigdy jednak nie udało się ich w niewoli regularnie rozmnażać, więc każde pokolenie łowców trzeba było chwytać na nowo.

Dziś największym problemem gatunku jest bardzo niskie zróżnicowanie genetyczne — wszystkie gepardy są ze sobą blisko spokrewnione, co osłabia ich odporność. Do tego dochodzi kurczenie się otwartych przestrzeni, konflikty z hodowcami oraz nielegalny handel młodymi, wywożonymi jako zwierzęta na pokaz.