Pantera śnieżna (irbis)

Irbis żyje wyżej niż niemal każdy inny duży ssak — na stromych, ośnieżonych zboczach. Jego szerokie łapy działają jak rakiety śnieżne, a długi ogon pomaga utrzymać równowagę podczas skoków między skałami.

To zwierzę bardzo skryte i samotne. Grube futro maskuje go idealnie na tle skał i śniegu, dlatego irbisa nazywa się czasem duchem gór — niezwykle trudno go spotkać.

Futro pantery śnieżnej jest dymnoszare, miejscami niemal białe, z rozmytymi ciemnymi rozetami. Włos jest wyjątkowo długi i gęsty, a na brzuchu tworzy grubą warstwę izolującą zwierzę od zmarzniętej skały, na której się kładzie.

Głowa jest krótka i wysoka, z niewielkimi, zaokrąglonymi uszami. Uderza rozmiar jamy nosowej — pysk jest szeroki i jakby spuchnięty, bo w środku powietrze zdąża się ogrzać, zanim trafi do płuc. Łapy są bardzo szerokie, a ich spody porasta gęste futro.

Angielska nazwa tego kota znaczy dosłownie lampart śnieżny i to źródło większości nieporozumień. Lampart jest jednak innym gatunkiem, ma złociste tło futra i wyraźnie zarysowane rozety, a jego ogon jest cienki. Pantera śnieżna jest szara, ma rozmyty wzór i ogon niemal tak gruby jak jej łapa.

Mylące jest też samo słowo pantera, którym określa się czarne osobniki lamparta i jaguara. Pantera śnieżna nie ma z nimi nic wspólnego poza nazwą i nigdy nie występuje w czarnej odmianie. Nie ma też odmian barwnych w ogóle — wszystkie osobniki są dymnoszare.

Przez dziesięciolecia o panterze śnieżnej wiadomo było niemal wyłącznie ze skór i pojedynczych obserwacji. Wiedza o niej ruszyła z miejsca dopiero wraz z fotopułapkami — aparatami wyzwalanymi ruchem, ustawianymi na górskich przełęczach. Dziś to główne narzędzie liczenia tych kotów.

Największym problemem pozostaje konflikt z pasterzami. Kot wchodzący nocą do zagrody potrafi zabić wiele zwierząt naraz, co dla rodziny w wysokich górach bywa katastrofą. Skuteczne okazało się przykrywanie zagród siatką od góry oraz ubezpieczenia stad opłacane wspólnie przez wioski.