Niedźwiedź wargacz
Zdjęcie: Saumitra Newalkar · CC BY-SA 4.0
🦊 Ssaki

Niedźwiedź wargacz

Melursus ursinus

Niedźwiedź wargacz z Indii i Sri Lanki to jeden z najbardziej niezwykłych niedźwiedzi świata — długa, rozczochrana sierść i niesamowita technika zdobywania termitów i mrówek, przypominająca działanie odkurzacza.

W pigułce

Niedźwiedź wargacz — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy i tereny trawiaste Indii, Sri Lanki i Nepalu
🍽️
Co jeGłównie termity i mrówki, także owoce i miód
📏
WielkośćDo 1,9 m długości, 55-145 kg
Ile żyje20-25 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma długie, kudłate futro i wygląda jak niedźwiedź w rozczochranej peruce.
  • Uwielbia termity — wysysa je z gniazd jak odkurzaczem.
  • Potrafi domknąć nozdrza, żeby owady nie wchodziły mu do nosa.
  • Mieszka w lasach Indii i okolic.
Bliżej natury

Jak żyje niedźwiedź wargacz?

Niedźwiedź wargacz to kudłaty mieszkaniec lasów południowej Azji. Ma długie pazury, którymi rozkopuje twarde kopce termitów i mrówek.

Do jedzenia zabiera się w niezwykły sposób — wydłuża wargi w rurkę i z głośnym mlaskaniem wciąga owady prosto do pyska. Potrafi przy tym zamknąć nozdrza, żeby nic mu tam nie wpadło.

Czy wiesz, że…?

niedźwiedź wargacz potrafi wciągać termity i mrówki wprost do pyska niczym odkurzacz, wydmuchując najpierw powietrze, by rozbić kopiec, a następnie głośno zasysając owady przez lukę w przednich zębach? Ten donośny, chrapliwy odgłos "odkurzania" słychać nawet z dużej odległości w lesie.

Jak rozpoznać

Jak wygląda niedźwiedź wargacz?

Futro wargacza jest czarne, długie i wyjątkowo kudłate, a na karku i barkach tworzy prawdziwą grzywę sterczącą we wszystkie strony. Na piersi nosi jasny znak w kształcie litery V albo Y, dobrze widoczny, gdy zwierzę stanie na tylnych łapach.

Pysk jest długi, jasnoszary i zakończony ruchliwymi, mięsistymi wargami, które zwierzę potrafi wyciągnąć daleko do przodu. Pazury są bardzo długie, jasne i mocno zakrzywione — przystosowane do rozrywania twardych, wysuszonych na słońcu kopców termitów.

Nie pomyl się

Niedźwiedź wargacz a podobne zwierzęta

Jasny znak na piersi nosi też niedźwiedź himalajski, ale u niego jest to szeroka, wyraźna litera V na gładkim, krótkim futrze. Wargacz jest kudłaty, ma dłuższy i jaśniejszy pysk oraz znacznie dłuższe pazury, a jego znak bywa niewyraźny i rozmyty.

Angielska nazwa tego zwierzęcia znaczy dosłownie niedźwiedź leniwiec i wzięła się z pomyłki. Pierwsi europejscy przyrodnicy, którzy zobaczyli jego długie pazury i zwisające futro, uznali, że mają do czynienia z krewnym leniwca, i dopiero później zorientowali się, że to niedźwiedź.

W sąsiedztwie człowieka

Niedźwiedź wargacz a ludzie

Przez stulecia wargacze były w Indiach chwytane jako młode i szkolone na tańczące niedźwiedzie. Zwierzętom przekłuwano pysk, przeciągano sznur i prowadzono je od wsi do wsi. Proceder zdelegalizowano, a ostatnie tak trzymane zwierzęta odebrano właścicielom i przeniesiono do ośrodków, w których dożywają w spokoju.

Wargacz uchodzi w Indiach za jedno z niebezpieczniejszych dla ludzi zwierząt, choć wcale ich nie szuka. Ma słaby wzrok i słuch przytłumiony przez własne głośne żerowanie, więc łatwo go zaskoczyć z bliska, a zaskoczony broni się gwałtownie, stając na tylnych łapach.

Pytania i odpowiedzi

Niedźwiedź wargacz — częste pytania

Jak duży jest niedźwiedź wargacz?

Niedźwiedź wargacz ma do 1,9 metra długości i waży 55–145 kg.

Dla dociekliwych
Ma długie, kudłate, czarne futro i jasną plamę w kształcie litery V na piersi.
Ile żyje niedźwiedź wargacz?

Niedźwiedź wargacz dożywa 20–25 lat.

Dla dociekliwych
Jest aktywny głównie nocą, a dzień spędza w gęstych zaroślach albo jaskiniach.
Co je niedźwiedź wargacz?

Niedźwiedź wargacz żywi się głównie termitami i mrówkami, a także owocami i miodem.

Dla dociekliwych
Choć to niedźwiedź, mięso je rzadko — najbardziej lubi owady i słodki miód.
Gdzie żyje niedźwiedź wargacz?

Niedźwiedź wargacz mieszka w lasach i na terenach trawiastych Indii, Sri Lanki i Nepalu.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.Europa🌍 AzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: lasach Indii, Sri Lanki i Nepalu.

Dla dociekliwych
To niedźwiedź Azji Południowej, dobrze przystosowany do ciepłego, wilgotnego klimatu.
Jak niedźwiedź wargacz je termity?

Wciąga je wprost do pyska niczym odkurzacz — najpierw zdmuchuje ziemię z kopca, a potem głośno zasysa owady przez lukę w przednich zębach.

Dla dociekliwych
Ten donośny, chrapliwy odgłos „odkurzania" słychać w lesie z dużej odległości. To jego popisowy sposób polowania na termity i mrówki.
Jak jest „niedźwiedź" po angielsku?

Niedźwiedź wargacz po angielsku to sloth bear.

Dla dociekliwych
Termit to a termite, a miód to honey.
Dlaczego mówi się o nim niedźwiedź leniwiec?

Przez dawną pomyłkę. Europejscy przyrodnicy zobaczyli długie pazury i zwisające, kudłate futro i zaliczyli zwierzę do krewnych leniwca, zanim rozpoznali w nim niedźwiedzia.

Dla dociekliwych
Nazwa się przyjęła i została do dziś, mimo że od dawna wiadomo, iż to pełnoprawny niedźwiedź. Polska nazwa jest trafniejsza, bo wskazuje na jego najbardziej niezwykłą cechę — ruchliwe wargi.
Czy niedźwiedź wargacz ma komplet zębów?

Nie. Brakuje mu pary siekaczy w górnej szczęce, a powstała w ten sposób szpara działa jak rurka, przez którą wciąga owady.

Dla dociekliwych
To jedno z niewielu zwierząt, u których brak zębów jest przystosowaniem, a nie wadą. Szpara jest obecna od urodzenia.
Czym były tańczące niedźwiedzie?

To chwytane jako młode wargacze, prowadzone na sznurze i zmuszane do pokazów na ulicach indyjskich miast i wsi. Praktyka jest dziś zakazana.

Dla dociekliwych
Odebrane zwierzęta trafiły do ośrodków, w których nie da się ich już wypuścić na wolność — nigdy nie nauczyły się samodzielnie zdobywać pokarmu.
Poznaj też

Zobacz także drapieżniki

Kategoria: SsakiWróć do: Drapieżniki
Wszystkie: drapieżniki