Lis polarny

Lis polarny to mistrz przetrwania w mroźnej tundrze i na lodach Arktyki. Grube, gęste futro i owłosione łapy chronią go przed lodowatym wiatrem i śniegiem.

Zimą jego futro jest białe, żeby wtopić się w śnieg, a latem ciemnieje. Żywi się drobnymi gryzoniami — lemingami — a gdy jest ciężko, korzysta z resztek po większych drapieżnikach.

Lis polarny jest zbudowany zwarcie i krępo — ma krótki pysk, krótkie, zaokrąglone uszy i krótkie nogi. Taka sylwetka ogranicza powierzchnię, przez którą ucieka ciepło, i jest przeciwieństwem smukłej budowy lisów pustynnych.

Nazwa gatunkowa oznacza dosłownie zajęczą stopę i odnosi się do gęstego futra porastającego spody łap. Dzięki niemu zwierzę nie przymarza do lodu i ma przyczepność na śniegu. Ogon jest bardzo puszysty; śpiący lis okrywa się nim jak szalikiem, zasłaniając pysk i łapy.

Nie każdy lis polarny bieleje na zimę. Obok pospolitej odmiany białej istnieje odmiana zwana niebieską, która przez cały rok pozostaje ciemna — stalowoszara albo brunatna, z lekkim niebieskawym połyskiem. Zimą wyróżnia się na śniegu, ale za to lepiej maskuje się na skalistych wybrzeżach.

Coraz częściej myli się go z lisem rudym, który w miarę ocieplania się klimatu przesuwa się na północ i wchodzi na tundrę. Lis rudy jest wyraźnie większy, wyższy, ma długi pysk i sterczące uszy oraz biały koniuszek ogona. Tam, gdzie oba gatunki się spotykają, większy lis rudy wypiera mniejszego polarnego.

Przez stulecia lis polarny był łowiony i hodowany dla futra, a odmiana niebieska ceniona bardziej niż biała. Fermy zakładano nawet na odległych wyspach arktycznych, skąd część zwierząt uciekła i zadomowiła się w miejscach, gdzie ich wcześniej nie było, wyrządzając szkody wśród gniazdujących tam ptaków.

Dziś większym problemem jest ocieplenie klimatu. Kurczą się obszary tundry, wahania liczebności lemingów stają się mniej przewidywalne, a od południa naciera lis rudy. W części Skandynawii populacja lisa polarnego spadła tak nisko, że prowadzi się tam programy dokarmiania i ograniczania liczby lisów rudych.