Lis polarny
Zdjęcie: Hobboto4ek (Ольга Яковлевна Куликова / Olga Y. Kulikova) · CC BY-SA 4.0
🦊 Ssaki

Lis polarny

Vulpes lagopus

Lis polarny (lis arktyczny) to mały, niezwykle odporny na zimno drapieżnik zamieszkujący tundrę i lody Arktyki. Wyjątkowo zmienia kolor futra wraz z porami roku — z brązowo-szarego latem na śnieżnobiały zimą.

W pigułce

Lis polarny — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaTundra i wybrzeża arktyczne (Ocean Arktyczny)
🍽️
Co jeLemingi, ptaki, jaja, padlina (w tym resztki po niedźwiedziach polarnych)
📏
Wielkość46-68 cm długości ciała (plus ogon do 30 cm), 3-5 kg
Ile żyje3-6 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Zimą jest śnieżnobiały, a latem brązowo-szary — zmienia futro jak kurtkę.
  • Wytrzymuje potworne mrozy, nawet poniżej -40°C.
  • Ma małe uszy i krótki pysk, żeby tracić mniej ciepła.
  • Często chodzi trop w trop za niedźwiedziem polarnym po resztki jedzenia.
Bliżej natury

Jak żyje lis polarny?

Lis polarny to mistrz przetrwania w mroźnej tundrze i na lodach Arktyki. Grube, gęste futro i owłosione łapy chronią go przed lodowatym wiatrem i śniegiem.

Zimą jego futro jest białe, żeby wtopić się w śnieg, a latem ciemnieje. Żywi się drobnymi gryzoniami — lemingami — a gdy jest ciężko, korzysta z resztek po większych drapieżnikach.

Czy wiesz, że…?

lis polarny znosi jedne z najniższych temperatur spośród wszystkich ssaków lądowych — nawet do -50°C — bez oznak dyskomfortu? Dzięki niezwykle gęstemu futru i krótkim, dobrze ocieplonym uszom i pysku traci minimalną ilość ciepła w mroźnym środowisku Arktyki.

Jak rozpoznać

Jak wygląda lis polarny?

Lis polarny jest zbudowany zwarcie i krępo — ma krótki pysk, krótkie, zaokrąglone uszy i krótkie nogi. Taka sylwetka ogranicza powierzchnię, przez którą ucieka ciepło, i jest przeciwieństwem smukłej budowy lisów pustynnych.

Nazwa gatunkowa oznacza dosłownie zajęczą stopę i odnosi się do gęstego futra porastającego spody łap. Dzięki niemu zwierzę nie przymarza do lodu i ma przyczepność na śniegu. Ogon jest bardzo puszysty; śpiący lis okrywa się nim jak szalikiem, zasłaniając pysk i łapy.

Nie pomyl się

Lis polarny a podobne zwierzęta

Nie każdy lis polarny bieleje na zimę. Obok pospolitej odmiany białej istnieje odmiana zwana niebieską, która przez cały rok pozostaje ciemna — stalowoszara albo brunatna, z lekkim niebieskawym połyskiem. Zimą wyróżnia się na śniegu, ale za to lepiej maskuje się na skalistych wybrzeżach.

Coraz częściej myli się go z lisem rudym, który w miarę ocieplania się klimatu przesuwa się na północ i wchodzi na tundrę. Lis rudy jest wyraźnie większy, wyższy, ma długi pysk i sterczące uszy oraz biały koniuszek ogona. Tam, gdzie oba gatunki się spotykają, większy lis rudy wypiera mniejszego polarnego.

W sąsiedztwie człowieka

Lis polarny a ludzie

Przez stulecia lis polarny był łowiony i hodowany dla futra, a odmiana niebieska ceniona bardziej niż biała. Fermy zakładano nawet na odległych wyspach arktycznych, skąd część zwierząt uciekła i zadomowiła się w miejscach, gdzie ich wcześniej nie było, wyrządzając szkody wśród gniazdujących tam ptaków.

Dziś większym problemem jest ocieplenie klimatu. Kurczą się obszary tundry, wahania liczebności lemingów stają się mniej przewidywalne, a od południa naciera lis rudy. W części Skandynawii populacja lisa polarnego spadła tak nisko, że prowadzi się tam programy dokarmiania i ograniczania liczby lisów rudych.

Pytania i odpowiedzi

Lis polarny — częste pytania

Jak duży jest lis polarny?

Lis polarny ma 46–68 cm długości ciała i waży 3–5 kg.

Dla dociekliwych
Ma krępe ciało, krótkie uszy i gęste futro — wszystko po to, żeby jak najmniej tracić ciepła w mrozie.
Ile żyje lis polarny?

Na wolności lis polarny dożywa 3–6 lat.

Dla dociekliwych
Życie w Arktyce jest bardzo trudne — zależy od tego, ile jest lemingów i innej zdobyczy.
Co je lis polarny?

Lis polarny je lemingi, ptaki i jaja, a także padlinę — w tym resztki po niedźwiedziach polarnych.

Dla dociekliwych
Zimą, gdy jedzenia brakuje, chodzi za niedźwiedziami polarnymi i dojada to, co po nich zostanie.
Gdzie żyje lis polarny?

Lis polarny mieszka w arktycznej tundrze i na wybrzeżach wokół bieguna północnego.

Dla dociekliwych
To jedno z najzimniejszych miejsc na Ziemi. Lis polarny radzi sobie tam jak mało które zwierzę.
Czy lis polarny zmienia kolor?

Tak! Zimą jest śnieżnobiały, a latem brązowo-szary.

Dla dociekliwych
Dzięki tej zmianie zawsze pasuje do otoczenia — biały na śniegu, ciemniejszy na letniej tundrze, więc trudno go zauważyć.
Jak lis polarny znosi mróz?

Znosi jedne z najniższych temperatur ze wszystkich ssaków lądowych — nawet do minus 50 stopni — bez oznak dyskomfortu.

Dla dociekliwych
Chroni go wyjątkowo gęste futro, krągły kształt ciała i futerko na łapach. Zwinięty w kłębek, ogonem okrywa sobie pysk jak szalikiem.
Jak jest „lis polarny" po angielsku?

Lis polarny po angielsku to arctic fox (czyt. arktik foks).

Dla dociekliwych
Tundra to tundra, a futro to fur.
Czy każdy lis polarny bieleje na zimę?

Nie. Istnieje odmiana zwana niebieską, która przez cały rok pozostaje ciemna. Bieleje tylko odmiana biała, znacznie u nas popularniejsza w wyobrażeniach o tym zwierzęciu.

Dla dociekliwych
Odmiana niebieska jest częstsza na wybrzeżach, gdzie zimą śniegu bywa mniej, a skały zostają odsłonięte.
Co oznacza łacińska nazwa lisa polarnego?

Druga jej część znaczy dosłownie zajęcza stopa i odnosi się do gęstego futra na spodach łap, przypominającego owłosione stopy zająca bielaka.

Dla dociekliwych
To futro chroni przed przymarzaniem i daje przyczepność, a przy okazji tłumi odgłos kroków na zmarzniętym śniegu.
Dlaczego lis rudy wypiera lisa polarnego?

Bo jest większy i silniejszy, a wraz z ociepleniem klimatu przesuwa się na północ. Tam, gdzie oba gatunki się spotykają, rudy zajmuje nory i lepsze tereny.

Dla dociekliwych
Sprzyja mu też bliskość ludzkich osad i odpadków, które pozwalają mu przetrwać w miejscach, gdzie sama tundra by go nie wyżywiła.
Poznaj też

Zobacz także drapieżniki

Kategoria: SsakiWróć do: Drapieżniki
Wszystkie: drapieżniki