Kuna czarna (samur)

Kuna czarna, znana jako samur, to mieszkanka syberyjskiej tajgi o wyjątkowo gęstym, jedwabistym futrze. Świetnie znosi srogie zimy chłodnej północy.

Poluje na gryzonie, ptaki i owady, a zdarza jej się zjadać też jagody i orzeszki. Porusza się głównie po ziemi, ale w razie potrzeby zwinnie wspina się na drzewa.

Futro samura jest wyjątkowo gęste i jedwabiste, a jego włos jest miękki i układa się równie dobrze w każdą stronę — to właśnie ta cecha, a nie sam kolor, przesądziła o jego wartości. Barwa waha się od jasnobrunatnej po niemal czarną, przy czym zwierzęta najciemniejsze ceniono najwyżej.

Na gardle bywa jaśniejsza plama, ale znacznie mniej wyraźna niż śliniak naszej kuny leśnej, a u części osobników nie ma jej wcale. Głowa jest jaśniejsza od reszty ciała, uszy duże i trójkątne, a ogon krótszy i bardziej puszysty niż u innych kun.

Na wschodnich krańcach zasięgu samur spotyka się z kuną leśną i oba gatunki mogą mieć wspólne potomstwo. Takie mieszańce, znane pod nazwą kidus, wyglądają pośrednio i są znane futrzarzom od stuleci, choć bywają niepłodne.

Kunę leśną odróżnia od samura wyraźny, kremowy śliniak o ostrych brzegach oraz dłuższy ogon. Samur ma futro gęstsze, ogon krótszy w stosunku do ciała i porusza się głównie po ziemi, podczas gdy kuna leśna spędza więcej czasu w koronach drzew.

Handel futrami samura odcisnął się na mapie Azji Północnej mocniej niż jakikolwiek inny surowiec. To poszukiwanie nowych terenów łowieckich napędzało w XVI i XVII wieku posuwanie się osadników i poborców daniny w głąb Syberii, aż po wybrzeże Pacyfiku.

Presja była tak duża, że w wielu rejonach samur zniknął niemal całkowicie. W XX wieku uratowały go dopiero zakazy polowań, utworzenie rezerwatów oraz zakrojone na wielką skalę wsiedlanie zwierząt na tereny, z których zostały wytępione.

Dziś większość futer pochodzi z hodowli, a dziko żyjące populacje odbudowały się na sporej części dawnego zasięgu. Samur pozostaje jednak wrażliwy na wycinkę tajgi — potrzebuje starych lasów z bogatym runem i orzeszkami limby, które stanowią ważną część jego zimowego pokarmu.