
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Gryllotalpa gryllotalpa
Turkuć podjadek to owad przystosowany do życia pod ziemią. Ma przednie nóżki przypominające łopatki kreta, którymi ryje w glebie długie korytarze.
Turkuć spędza większość życia pod ziemią i rzadko wychodzi na powierzchnię. Jego mocne, szerokie przednie nogi działają jak małe łopaty — owad rozgarnia nimi ziemię i drąży podziemne tunele.
Turkuć żywi się korzeniami roślin oraz drobnymi zwierzętami żyjącymi w glebie, na przykład larwami owadów. W ciepłe wieczory samce potrafią wydawać z podziemnych norek monotonne, cykające dźwięki, które niosą się nad ziemią.
turkuć podjadek to owad przystosowany do kopania — ma przednie nóżki przypominające łopatki kreta, którymi ryje pod ziemią korytarze? Większość życia spędza pod ziemią, rzadko wychodząc na powierzchnię.
Ciało turkucia jest krępe, aksamitnie owłosione i przystosowane do kopania, a przednie odnóża przypominają kształtem małe łopatki, wyposażone w mocne, ostre wypustki ułatwiające rozgarnianie wilgotnej ziemi. Tylne odnóża są za to znacznie skromniejsze niż u świerszcza czy konika polnego, bo turkuć rzadko skacze.
W przeciwieństwie do wielu innych owadów spędzających całe życie pod ziemią, dorosły turkuć posiada w pełni sprawne skrzydła i potrafi, choć rzadko, odbywać krótkie loty nocą w poszukiwaniu nowego, dogodnego terenu. Takie loty zdarzają się głównie w ciepłe, bezwietrzne wieczory letnie.
Samiec turkucia buduje swoją podziemną norkę w kształcie przypominającym tubę lub megafon, który wzmacnia i kieruje dźwięk jego cykania, sprawiając, że słychać go z znacznie większej, imponującej odległości. Taka konstrukcja bywa porównywana do naturalnego, podziemnego głośnika.
Świerszcz gra na powierzchni ziemi, podczas gdy turkuć wydaje swój monotonny dźwięk z głębi podziemnej norki, co nadaje jego głosowi charakterystyczne, głuche, stłumione i basowe brzmienie, łatwe do rozpoznania w ciemności.
Turkuć bywa uznawany za szkodnika trawników, upraw warzywnych oraz szkółek roślin, ponieważ jego podziemne tunele uszkadzają korzenie i utrudniają prawidłowy wzrost sadzonych, młodych roślin ogrodowych i warzywnych. Rolnicy monitorują pola pod kątem jego obecności każdej wiosny.
Niektóre gatunki turkuci potrafią też sprawnie pływać po powierzchni wody, co jest zaskakującą umiejętnością jak na owada tak silnie przystosowanego do życia w ciasnych, podziemnych tunelach z dala od wody.
Ogrodnicy zwalczający turkucia na działkach często stosują metody naturalne, takie jak zalewanie norek wodą, zamiast sięgać od razu po silne, chemiczne środki owadobójcze szkodliwe dla gleby i innych, pożytecznych owadów. Taka ostrożność chroni też dżdżownice i inne pożyteczne organizmy żyjące w glebie.
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Turkuć podjadek ma około 3,5–5 cm długości — to dość duży, krępy owad.
Ciało turkucia jest krępe, aksamitnie owłosione i przystosowane do kopania, a przednie odnóża przypominają kształtem małe łopatki, wyposażone w mocne, ostre wypustki ułatwiające rozgarnianie wilgotnej ziemi.
Turkuć żyje zwykle około 1–2 lat, licząc też czas spędzony jako larwa.
Turkuć je korzenie roślin oraz drobne zwierzęta żyjące w glebie, na przykład larwy owadów.
Turkuć mieszka w wilgotnych, miękkich glebach łąk, pól i ogrodów Europy.
Spotkasz go m.in. w: w glebach Europy.
Jego mocne, szerokie przednie nogi działają jak małe łopaty — owad rozgarnia nimi ziemię i drąży podziemne korytarze.
Turkuć podjadek po angielsku to mole cricket (dosłownie „krecik-świerszcz”), a owad to an insect.
Samiec buduje podziemną norkę w kształcie tuby lub megafonu, który wzmacnia i kieruje dźwięk na znacznie większą odległość.
Jego podziemne tunele uszkadzają korzenie roślin, utrudniając prawidłowy wzrost trawników oraz warzyw w ogrodzie i na polu.
Tak, niektóre gatunki turkuci potrafią sprawnie pływać po powierzchni wody, co jest zaskakującą umiejętnością jak na owada podziemnego.

Liczba kropek na grzbiecie biedronki nie mówi nic o jej wieku, jak powszechnie się sądzi?
Poznaj
Biegacz to drapieżny chrząszcz, który zamiast latać szybko biega po ziemi, polując na inne owady, ślimaki i dżdżownice?
Poznaj
Bogatki to chrząszcze o metalicznie połyskujących pancerzykach, które mienią się w słońcu jak polerowany metal?
Poznaj
Żuwaczki chrząszcza tytana są na tyle silne, że według relacji naukowców w terenie potrafią przegryźć drewniany ołówek na pół?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie