Straszyk ma bardzo wydłużone, cienkie ciało i długie nóżki, przez co do złudzenia przypomina suchą gałązkę. Gdy siedzi nieruchomo, trudno go dostrzec — a niektóre gatunki potrafią nawet lekko się kołysać, udając gałązkę poruszaną wiatrem.

Ten kamuflaż to obrona: dobrze ukryty straszyk jest niewidoczny dla ptaków i innych drapieżników. Straszyki są roślinożerne — żywią się liśćmi — i przez większość czasu pozostają nieruchome, licząc na to, że nikt ich nie zauważy.

Ubarwienie straszyka bywa zielone, brązowe lub szarawe, dopasowane do konkretnego typu roślinności, wśród której owad żyje, a niektóre gatunki potrafią nawet nieznacznie zmieniać odcień w zależności od otoczenia. Taka zmiana pomaga im dopasować się do różnych roślin żywicielskich w ciągu całego sezonu wegetacyjnego.

Niektóre gatunki straszyków mają krótkie, szczątkowe skrzydła lub są ich całkowicie pozbawione, podczas gdy inne potrafią sprawnie latać, choć nawet wtedy wolą pozostawać nieruchome i niezauważone. Loty wykonują zwykle tylko w razie prawdziwego zagrożenia lub w poszukiwaniu nowego żeru.

W przeciwieństwie do wielu innych owadów, u licznych gatunków straszyków samice potrafią rozmnażać się bez udziału samców, składając jaja, z których wykluwają się wyłącznie żeńskie potomstwo identyczne genetycznie z matką. Samce takich gatunków bywają wtedy bardzo rzadkie lub w ogóle nieznane nauce.

Podobnie jak jaszczurka, straszyk potrafi w obronie odrzucić schwytaną nogę, by uciec przed drapieżnikiem, a utracona kończyna odrasta częściowo podczas kolejnych linień owada. Taka strategia bywa dla straszyka ostatnią, ale skuteczną szansą na przeżycie ataku drapieżnika.

Ze względu na niewielkie wymagania i łatwość hodowli straszyki od dawna są popularnymi owadami w szkołach oraz wśród początkujących entomologów amatorów, chcących obserwować życie owadów z bliska. Ich hodowla wymaga jedynie niewielkiego terrarium, świeżych liści i odrobiny cierpliwości.

Niektóre gatunki straszyków tropikalnych należą do najdłuższych owadów na świecie, osiągając imponujące rozmiary ciała znacznie przewyższające większość innych, znanych grup owadów. Takie rekordowe, wyjątkowo długie okazy budzą wielkie zainteresowanie entomologów i miłośników owadów z całego świata.

Straszyki chętnie wykorzystuje się też w edukacji przyrodniczej jako żywy przykład kamuflażu i mimikry, pomagający dzieciom zrozumieć, jak zwierzęta radzą sobie z unikaniem drapieżników w naturze. Wiele szkół prowadzi własne, niewielkie hodowle tych spokojnych, bardzo łatwych w codziennym utrzymaniu owadów.