
Waran
Varanus
Waran to duża, silna jaszczurka, do której należą największe jaszczurki świata. Ma długi, rozdwojony język, którym wyczuwa zapachy jak wąż.
Waran — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Należą do nich największe jaszczurki świata.
- Zapachy wyczuwa rozdwojonym językiem jak wąż.
- Aktywnie tropi i poluje na zdobycz.
- Waran z Komodo osiąga nawet 3 metry.
Jak żyje waran?
Warany polują aktywnie, tropiąc zdobycz za pomocą języka i węchu. Rozdwojonym językiem zbierają cząsteczki zapachu z powietrza i sprawdzają, w którą stronę uciekła ofiara.
Największy z waranów, waran z Komodo, potrafi upolować zwierzę większe od siebie. Warany świetnie biegają, a wiele z nich dobrze pływa i wspina się po drzewach.
waran wyczuwa zapachy rozdwojonym językiem — wysuwa go, zbiera cząsteczki z powietrza i po nich rozpoznaje, gdzie ukryła się zdobycz, zupełnie jak wąż?
Jak wygląda waran?
Warany mają długie, mocno umięśnione ogony, które potrafią wykorzystać jako groźną broń, uderzając nimi z dużą siłą w napastnika lub przeciwnika podczas terytorialnych starć o dominację. Taki ogon bywa też skuteczną bronią obronną wobec znacznie większych od siebie drapieżników.
Ich ostre, zakrzywione pazury doskonale sprawdzają się zarówno przy kopaniu nor, jak i przy wspinaczce na drzewa czy rozrywaniu skóry i mięsa świeżo upolowanej zdobyczy. Dzięki nim warany radzą sobie zarówno na lądzie, jak i w koronach wysokich drzew.
Waran a podobne zwierzęta
Waran z Komodo jest zdecydowanie największym gatunkiem całego rodzaju waranów, zdolnym upolować nawet bawoła, zupełnie inaczej niż wiele mniejszych, skromniejszych gatunków tego samego, licznego rodzaju jaszczurek. Mimo ogromnej różnicy rozmiarów oba gatunki są sprawnymi, aktywnymi drapieżnikami polującymi za dnia.
Iguana zielona żywi się głównie roślinami i ma zupełnie inną budowę pyska, zupełnie inaczej niż drapieżne warany aktywnie polujące na inne, mniejsze, żywe zwierzęta lądowe. Obie jaszczurki jednak dobrze radzą sobie w gorącym, tropikalnym klimacie swoich naturalnych siedlisk.
Waran a ludzie
Niektóre gatunki waranów, w tym waran nilowy, zostały wprowadzone przez ludzi poza swój naturalny zasięg i dziś tworzą dzikie, inwazyjne populacje na Florydzie, zagrażające lokalnym gatunkom zwierząt. Naukowcy i lokalne służby wciąż szukają skutecznych metod ograniczania takich inwazyjnych populacji.
Przez dziesięciolecia skóra waranów była szeroko wykorzystywana w przemyśle skórzanym do produkcji butów, pasków i toreb, co doprowadziło do poważnego przetrzebienia dzikich populacji wielu gatunków. Dziś część takich wyrobów zastępuje się syntetycznymi materiałami imitującymi wygląd waraniej skóry.
Dziś handel skórami i żywymi waranami jest w wielu krajach ściśle regulowany międzynarodowymi przepisami, mającymi chronić coraz rzadsze, dzikie populacje tych dużych, drapieżnych jaszczurek. Takie regulacje obejmują też coraz częściej kontrolowaną hodowlę waranów w niewoli na potrzeby legalnego handlu zwierzętami.
Waran — częste pytania
Jak duży jest waran?
Warany bywają bardzo różne — od małych jaszczurek po 3-metrowego warana z Komodo, największą jaszczurkę świata.
Dla dociekliwych
Ile żyje waran?
Duże warany dożywają nawet 20–30 lat.
Dla dociekliwych
Co je waran?
Waran jest mięsożerny — je owady, gady, ptaki, ssaki, a także padlinę.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje waran?
Warany mieszkają w ciepłych rejonach Afryki, Azji i Australii.
Dla dociekliwych
Jak waran wyczuwa zdobycz?
Rozdwojonym językiem — wysuwa go, zbiera cząsteczki zapachu z powietrza i po nich rozpoznaje, gdzie ukryła się ofiara.
Dla dociekliwych
Jak jest „waran" po angielsku?
Waran po angielsku to monitor lizard (czyt. monitor lizard).
Dla dociekliwych
Jak waran nilowy stał się gatunkiem inwazyjnym na Florydzie?
Został wprowadzony przez ludzi poza swój naturalny zasięg i dziś tworzy tam dzikie, inwazyjne populacje zagrażające lokalnym gatunkom zwierząt.
Dla dociekliwych
Do czego dawniej wykorzystywano skórę waranów?
Przez dziesięciolecia była szeroko wykorzystywana w przemyśle skórzanym do produkcji butów, pasków i toreb.
Dla dociekliwych
Jak dziś regulowany jest handel waranami?
Handel skórami i żywymi waranami jest w wielu krajach ściśle regulowany międzynarodowymi przepisami chroniącymi te duże jaszczurki.
Dla dociekliwych
Zobacz także jaszczurki

Bazyliszek (jaszczurka biegająca po wodzie)
Bazyliszek potrafi przebiec po powierzchni wody nawet kilkanaście metrów, zanim zacznie tonąć?
Poznaj
Gekon Standinga
Gekon Standinga, tak jak większość dziennych gekonów z Madagaskaru, nie ma powiek?
Poznaj
Gekon lamparci
Gekon lamparci, tak jak wiele jaszczurek, potrafi odrzucić własny ogon, gdy poczuje się zagrożony?
Poznaj
Gekon orzęsiony
Gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku?
Poznaj