Waran

Warany polują aktywnie, tropiąc zdobycz za pomocą języka i węchu. Rozdwojonym językiem zbierają cząsteczki zapachu z powietrza i sprawdzają, w którą stronę uciekła ofiara.

Największy z waranów, waran z Komodo, potrafi upolować zwierzę większe od siebie. Warany świetnie biegają, a wiele z nich dobrze pływa i wspina się po drzewach.

Warany mają długie, mocno umięśnione ogony, które potrafią wykorzystać jako groźną broń, uderzając nimi z dużą siłą w napastnika lub przeciwnika podczas terytorialnych starć o dominację. Taki ogon bywa też skuteczną bronią obronną wobec znacznie większych od siebie drapieżników.

Ich ostre, zakrzywione pazury doskonale sprawdzają się zarówno przy kopaniu nor, jak i przy wspinaczce na drzewa czy rozrywaniu skóry i mięsa świeżo upolowanej zdobyczy. Dzięki nim warany radzą sobie zarówno na lądzie, jak i w koronach wysokich drzew.

Waran z Komodo jest zdecydowanie największym gatunkiem całego rodzaju waranów, zdolnym upolować nawet bawoła, zupełnie inaczej niż wiele mniejszych, skromniejszych gatunków tego samego, licznego rodzaju jaszczurek. Mimo ogromnej różnicy rozmiarów oba gatunki są sprawnymi, aktywnymi drapieżnikami polującymi za dnia.

Iguana zielona żywi się głównie roślinami i ma zupełnie inną budowę pyska, zupełnie inaczej niż drapieżne warany aktywnie polujące na inne, mniejsze, żywe zwierzęta lądowe. Obie jaszczurki jednak dobrze radzą sobie w gorącym, tropikalnym klimacie swoich naturalnych siedlisk.

Niektóre gatunki waranów, w tym waran nilowy, zostały wprowadzone przez ludzi poza swój naturalny zasięg i dziś tworzą dzikie, inwazyjne populacje na Florydzie, zagrażające lokalnym gatunkom zwierząt. Naukowcy i lokalne służby wciąż szukają skutecznych metod ograniczania takich inwazyjnych populacji.

Przez dziesięciolecia skóra waranów była szeroko wykorzystywana w przemyśle skórzanym do produkcji butów, pasków i toreb, co doprowadziło do poważnego przetrzebienia dzikich populacji wielu gatunków. Dziś część takich wyrobów zastępuje się syntetycznymi materiałami imitującymi wygląd waraniej skóry.

Dziś handel skórami i żywymi waranami jest w wielu krajach ściśle regulowany międzynarodowymi przepisami, mającymi chronić coraz rzadsze, dzikie populacje tych dużych, drapieżnych jaszczurek. Takie regulacje obejmują też coraz częściej kontrolowaną hodowlę waranów w niewoli na potrzeby legalnego handlu zwierzętami.