Gekon orzęsiony
Zdjęcie: Lennart Hudel · CC BY 4.0
🦎 Gady

Gekon orzęsiony

Correlophus ciliatus

Gekon orzęsiony to popularny gekon z Nowej Kaledonii, nazwany od charakterystycznych, przypominających rzęsy wyrostków skóry nad oczami. Przez ponad sto lat naukowcy uważali ten gatunek za wymarły — dopóki nie odkryto go ponownie w 1994 roku.

W pigułce

Gekon orzęsiony — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy tropikalne Nowej Kaledonii (Pacyfik)
🍽️
Co jeOwady, owoce, nektar, specjalna papkowata karma w niewoli
📏
Wielkość15-20 cm długości (razem z ogonem)
Ile żyje15-20 lat w niewoli
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Nad oczami ma wyrostki przypominające rzęsy.
  • Nie potrafi mrugać, więc oblizuje oczy językiem.
  • Lepkimi palcami wspina się po gładkim szkle.
  • Jego odrzucony ogon już nie odrasta.
Bliżej natury

Jak żyje gekon orzęsiony?

Gekon orzęsiony to nadrzewna jaszczurka z Nowej Kaledonii, którą wyróżniają skórne wyrostki nad oczami, wyglądające jak rzęsy. Jest aktywny nocą i świetnie się wspina.

Nie ma powiek, więc oczy czyści, oblizując je długim językiem. Lepkie poduszki na palcach pozwalają mu chodzić nawet po gładkiej szybie, a raz odrzucony ogon — w odróżnieniu od wielu jaszczurek — już mu nie odrasta.

Czy wiesz, że…?

gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku? Od tego czasu stał się jednym z najpopularniejszych gekonów trzymanych w domach na całym świecie.

Jak rozpoznać

Jak wygląda gekon orzęsiony?

Skórne wyrostki nad oczami gekona orzęsionego różnią się długością i gęstością między poszczególnymi osobnikami, a hodowcy od lat selekcjonują te cechy, tworząc dziesiątki odmiennych, unikalnych odmian barwnych i wzorów. Niektóre odmiany mają wyrostki niemal niewidoczne, inne bardzo długie i wyraźnie sterczące.

Ciało tego gekona pokrywa drobna, aksamitna w dotyku łuska, a jego szeroka głowa i duże oczy nadają mu charakterystyczny, nieco zaskoczony wygląd, chętnie fotografowany przez terrarystów i miłośników gadów. Taki wygląd sprawił, że stał się jednym z najczęściej rozpoznawalnych gekonów na świecie.

Nie pomyl się

Gekon orzęsiony a podobne zwierzęta

W przeciwieństwie do wielu innych gekonów, które po utracie ogona odrastają go w krótkim czasie, gekon orzęsiony pozostaje bezogonowy do końca życia, co czyni go łatwym do rozpoznania. Doświadczeni hodowcy dbają więc, by nie stresować go zbyt mocno przy przenoszeniu.

Gekon Standinga jest gatunkiem dziennym i jaskrawo ubarwionym, podczas gdy nocny, przyćmiony gekon orzęsiony poluje głównie po zmroku i rzadko pokazuje się w pełnym słońcu. Taka różnica w trybie życia wynika z odmiennych naturalnych siedlisk obu tych gatunków gekonów.

W sąsiedztwie człowieka

Gekon orzęsiony a ludzie

Od czasu ponownego odkrycia w 1994 roku gekon orzęsiony stał się jednym z najczęściej hodowanych gekonów świata, a dzięki selekcji hodowlanej powstały setki różnych, oficjalnie nazwanych odmian barwnych. Taka popularność uczyniła go jednym z najłatwiej dostępnych gekonów w sklepach zoologicznych.

Mimo ogromnej liczebności w niewoli dzikie populacje gekona orzęsionego na Nowej Kaledonii wciąż pozostają nieliczne i zagrożone, między innymi przez inwazyjne mrówki ognie niszczące lokalne ekosystemy leśne. Ochrona pozostałych fragmentów lasu deszczowego wyspy pozostaje kluczowa dla jego przetrwania.

Ten paradoks — gatunek pospolity w terrariach, a rzadki na wolności — sprawia, że gekon orzęsiony jest dziś częstym przykładem w dyskusjach o roli hodowli w ochronie gatunków zagrożonych.

Pytania i odpowiedzi

Gekon orzęsiony — częste pytania

Jak duży jest gekon orzęsiony?

Gekon orzęsiony ma 15–20 cm długości razem z ogonem.

Dla dociekliwych
Nad oczami ma rządek wystających, kolczastych łusek przypominających rzęsy — stąd jego nazwa.
Ile żyje gekon orzęsiony?

W niewoli gekon orzęsiony dożywa 15–20 lat.

Dla dociekliwych
To jeden z najpopularniejszych gekonów trzymanych w domach, bo jest spokojny i łatwy w opiece.
Co je gekon orzęsiony?

Gekon orzęsiony je owady, owoce i nektar, a w domach specjalną papkowatą karmę.

Dla dociekliwych
W naturze zlizuje słodki nektar z kwiatów i poluje na owady wśród liści.
Gdzie żyje gekon orzęsiony?

Gekon orzęsiony pochodzi z lasów tropikalnych Nowej Kaledonii — wyspy na Oceanie Spokojnym.

Dla dociekliwych
Żyje na drzewach i krzewach, wspinając się dzięki przylegającym opuszkom palców.
Czy to prawda, że gekona orzęsionego uważano za wymarłego?

Tak — przez ponad 100 lat sądzono, że ten gatunek wyginął, aż odkryto go na nowo w 1994 roku.

Dla dociekliwych
Po ponownym odkryciu szybko stał się jednym z najpopularniejszych gekonów domowych na świecie. Co ciekawe, w odróżnieniu od wielu gekonów, po odrzuceniu ogona już go nie odzyskuje.
Jak jest „gekon" po angielsku?

Gekon orzęsiony po angielsku to crested gecko.

Dla dociekliwych
Rzęsy to eyelashes, a ogon to a tail.
Dlaczego gekony orzęsione różnią się tak bardzo wyglądem między sobą?

Hodowcy od lat selekcjonują różnice w długości wyrostków i ubarwieniu, tworząc dziesiątki odmiennych, unikalnych odmian barwnych i wzorów.

Dla dociekliwych
Dzięki temu w terrarystyce dostępne są dziś setki oficjalnie nazwanych odmian tego popularnego gekona.
Czy dzikie populacje gekona orzęsionego są liczne?

Nie, mimo ogromnej liczebności w niewoli, dzikie populacje na Nowej Kaledonii wciąż pozostają nieliczne i zagrożone.

Dla dociekliwych
Zagrażają im między innymi inwazyjne mrówki ogniste, niszczące lokalne ekosystemy leśne wyspy.
Czym gekon orzęsiony różni się od gekona Standinga?

Gekon Standinga jest gatunkiem dziennym i jaskrawo ubarwionym, podczas gdy nocny gekon orzęsiony poluje głównie po zmroku.

Dla dociekliwych
Ta różnica w trybie życia wpływa też na odmienne wymagania obu gatunków w hodowli terraryjnej.
Poznaj też

Zobacz także jaszczurki

Kategoria: GadyWróć do: Jaszczurki
Wszystkie: jaszczurki