Gekon orzęsiony

Gekon orzęsiony to nadrzewna jaszczurka z Nowej Kaledonii, którą wyróżniają skórne wyrostki nad oczami, wyglądające jak rzęsy. Jest aktywny nocą i świetnie się wspina.

Nie ma powiek, więc oczy czyści, oblizując je długim językiem. Lepkie poduszki na palcach pozwalają mu chodzić nawet po gładkiej szybie, a raz odrzucony ogon — w odróżnieniu od wielu jaszczurek — już mu nie odrasta.

Skórne wyrostki nad oczami gekona orzęsionego różnią się długością i gęstością między poszczególnymi osobnikami, a hodowcy od lat selekcjonują te cechy, tworząc dziesiątki odmiennych, unikalnych odmian barwnych i wzorów. Niektóre odmiany mają wyrostki niemal niewidoczne, inne bardzo długie i wyraźnie sterczące.

Ciało tego gekona pokrywa drobna, aksamitna w dotyku łuska, a jego szeroka głowa i duże oczy nadają mu charakterystyczny, nieco zaskoczony wygląd, chętnie fotografowany przez terrarystów i miłośników gadów. Taki wygląd sprawił, że stał się jednym z najczęściej rozpoznawalnych gekonów na świecie.

W przeciwieństwie do wielu innych gekonów, które po utracie ogona odrastają go w krótkim czasie, gekon orzęsiony pozostaje bezogonowy do końca życia, co czyni go łatwym do rozpoznania. Doświadczeni hodowcy dbają więc, by nie stresować go zbyt mocno przy przenoszeniu.

Gekon Standinga jest gatunkiem dziennym i jaskrawo ubarwionym, podczas gdy nocny, przyćmiony gekon orzęsiony poluje głównie po zmroku i rzadko pokazuje się w pełnym słońcu. Taka różnica w trybie życia wynika z odmiennych naturalnych siedlisk obu tych gatunków gekonów.

Od czasu ponownego odkrycia w 1994 roku gekon orzęsiony stał się jednym z najczęściej hodowanych gekonów świata, a dzięki selekcji hodowlanej powstały setki różnych, oficjalnie nazwanych odmian barwnych. Taka popularność uczyniła go jednym z najłatwiej dostępnych gekonów w sklepach zoologicznych.

Mimo ogromnej liczebności w niewoli dzikie populacje gekona orzęsionego na Nowej Kaledonii wciąż pozostają nieliczne i zagrożone, między innymi przez inwazyjne mrówki ognie niszczące lokalne ekosystemy leśne. Ochrona pozostałych fragmentów lasu deszczowego wyspy pozostaje kluczowa dla jego przetrwania.

Ten paradoks — gatunek pospolity w terrariach, a rzadki na wolności — sprawia, że gekon orzęsiony jest dziś częstym przykładem w dyskusjach o roli hodowli w ochronie gatunków zagrożonych.