Teju krokodylowy

Teju krokodylowy to smukła, wodna jaszczurka rzek i bagien Amazonii. Ma bocznie spłaszczony, mocny ogon, którym wiosłuje niczym krokodyl.

Większość czasu spędza w wodzie i przy brzegu, gdzie poluje na ryby, żaby, kraby i owady. Zaniepokojony błyskawicznie nurkuje i chowa się w mętnej wodzie.

Grzbiet teju krokodylowego pokrywają ciemne, oliwkowe łuski z rzędami jaśniejszych, żółtawych plamek, dzięki którym jaszczurka doskonale zlewa się z cieniem nadwodnej roślinności i mułem rzecznego dna. Taki maskujący wzór utrudnia zauważenie jej zarówno drapieżnikom, jak i potencjalnej zdobyczy.

Palce tej jaszczurki są długie i wyposażone w mocne pazury, ułatwiające zarówno kopanie nor w miękkim, wilgotnym brzegu, jak i pewne poruszanie się po śliskich, zanurzonych kłodach. Silnie umięśnione tylne łapy dodatkowo wspomagają ją podczas szybkiego pływania w wartkim nurcie.

Prawdziwe tegu, takie jak tegu złoty, należą do tej samej rodziny teidów, lecz prowadzą znacznie bardziej lądowy tryb życia niż silnie związany z wodą teju krokodylowy. Różnią się też wyraźnie kształtem ogona, u tegu złotego okrągłego, a nie spłaszczonego.

Waran malajski poluje w bardzo podobny sposób wzdłuż brzegów rzek, choć należy do zupełnie innej, azjatyckiej rodziny jaszczurek — to przykład konwergencji ewolucyjnej w odmiennych zakątkach świata. Oba gatunki niezależnie od siebie wykształciły bardzo zbliżony, wodny styl życia.

W hobby terrarystycznym teju krokodylowy pozostaje gatunkiem rzadkim i wymagającym, ponieważ potrzebuje dużego zbiornika wodnego oraz stale wysokiej wilgotności, trudnej do zapewnienia w typowym terrarium domowym. Z tego powodu trafia niemal wyłącznie do rąk doświadczonych, wyspecjalizowanych hodowców gadów.

W amazońskim ekosystemie teju krokodylowy pełni podwójną rolę — jest zarówno drapieżnikiem polującym na ryby i skorupiaki, jak i potencjalną zdobyczą dla większych kajmanów oraz ptaków drapieżnych. Taka pozycja czyni go istotnym ogniwem lokalnego łańcucha pokarmowego.

Zanieczyszczenie i stopniowa degradacja amazońskich cieków wodnych, spowodowane wycinką lasów oraz rozwojem rolnictwa, coraz silniej zagrażają dzikim populacjom tej silnie związanej z wodą jaszczurki. Ochrona przybrzeżnej roślinności mogłaby znacząco pomóc w zachowaniu jej naturalnych siedlisk.