Smok latający
Zdjęcie: Charles J. Sharp · CC BY-SA 4.0
🦎 Gady

Smok latający

Draco volans

Smok latający to niewielka jaszczurka z lasów Azji Południowo-Wschodniej, która potrafi szybować między drzewami dzięki fałdom skóry rozciągniętym na wydłużonych żebrach — swoistym "skrzydłom", które rozkłada w locie niczym skrzydła prawdziwego smoka.

W pigułce

Smok latający — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaLasy tropikalne Azji Południowo-Wschodniej
🍽️
Co jeMrówki, termity i inne małe owady
📏
Wielkość20-30 cm długości (razem z ogonem)
Ile żyje5-8 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Rozkłada fałdy skóry i szybuje między drzewami.
  • Potrafi przelecieć kilka metrów w powietrzu.
  • Skrzydła podpierają wydłużone żebra.
  • Mieszka w lasach Azji Południowo-Wschodniej.
Bliżej natury

Jak żyje smok latający?

Smok latający to niewielka jaszczurka lasów Azji Południowo-Wschodniej, która potrafi szybować z drzewa na drzewo. Po bokach ciała ma barwne fałdy skóry rozpięte na wydłużonych żebrach.

Rozkładając je jak skrzydełka, przemyka w powietrzu, nie schodząc na ziemię. Tak podróżuje między pniami w poszukiwaniu owadów i ucieka przed drapieżnikami.

Czy wiesz, że…?

smok latający nie macha "skrzydłami" jak ptak, tylko szybuje na nich niczym mały spadochron, pokonując w ten sposób odległości nawet do 60 metrów między drzewami? Na co dzień fałdy skóry są złożone wzdłuż ciała i niemal niewidoczne, dopóki jaszczurka nie zeskoczy z gałęzi.

Jak rozpoznać

Jak wygląda smok latający?

Pod gardłem samca smoka latającego znajduje się dodatkowo mały, barwny fałd skóry, który jaszczurka rozkłada w pokazach terytorialnych, zupełnie niezależnie od dużo większych fałd bocznych służących do szybowania. Taki fałd pomaga też przyciągnąć uwagę samicy w okresie godowym oraz odstraszyć konkurencyjnych samców.

Gdy fałdy szybowcowe są złożone wzdłuż boków ciała, smok latający staje się niemal niewidoczny na tle kory drzewa, przypominając zwykłą, niepozorną jaszczurkę bez żadnych dodatkowych ozdób. Taki kamuflaż chroni go skutecznie przed czujnym okiem głodnych, leśnych drapieżników czyhających na gałęziach.

Nie pomyl się

Smok latający a podobne zwierzęta

Latająca wiewiórka, ssak zamieszkujący lasy Ameryki Północnej, szybuje w bardzo podobny sposób na rozpiętej między łapami błonie skórnej, choć nie jest w żaden sposób spokrewniona ze smokiem latającym. To kolejny przykład ewolucji zbieżnej u dwóch bardzo odległych od siebie gatunków zwierząt.

Legwan zielony jest znacznie większą, pozbawioną fałd szybowcowych jaszczurką, która w razie zagrożenia woli skoczyć wprost do wody, zamiast szybować między drzewami jak niewielki smok latający. Oba gatunki łączy jednak podobne, gęsto zadrzewione, nadrzewne środowisko życia.

W sąsiedztwie człowieka

Smok latający a ludzie

Samica smoka latającego, w przeciwieństwie do wielu innych jaszczurek nadrzewnych, na czas złożenia jaj musi zejść na ziemię, zakopać je w miękkiej glebie i dopiero potem wrócić na drzewo. To jeden z niewielu momentów, gdy naprawdę opuszcza bezpieczne korony drzew.

Wycinka lasów tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej pod plantacje stopniowo ogranicza dostępne drzewa, między którymi smok latający może bezpiecznie szybować w poszukiwaniu pokarmu i partnerów do rozrodu w danej okolicy.

Niezwykły sposób poruszania się sprawia, że smok latający od dawna przyciąga uwagę naukowców badających ewolucję szybowania u zwierząt oraz fizyczne granice lotu bez skrzydeł u niewielkich, lekkich gadów.

Pytania i odpowiedzi

Smok latający — częste pytania

Jak duży jest smok latający?

Smok latający ma 20–30 cm długości razem z ogonem — to niewielka jaszczurka.

Dla dociekliwych
Wzdłuż ciała ma fałdy skóry rozpięte na wydłużonych żebrach, które rozkłada jak skrzydełka.
Ile żyje smok latający?

Smok latający dożywa 5–8 lat.

Dla dociekliwych
Większość życia spędza na pniach i gałęziach drzew, rzadko schodząc na ziemię.
Co je smok latający?

Smok latający poluje na mrówki, termity i inne małe owady.

Dla dociekliwych
Czatuje nieruchomo na pniu i chwyta owady przechodzące w zasięgu języka.
Gdzie żyje smok latający?

Smok latający mieszka w lasach tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.Europa🌍 AzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: lasach Azji Południowo-Wschodniej.

Dla dociekliwych
Potrzebuje wysokich drzew rosnących blisko siebie, między którymi może szybować.
Czy smok latający naprawdę lata?

Nie macha skrzydłami jak ptak — szybuje. Rozkłada fałdy skóry niczym mały spadochron i przelatuje między drzewami nawet 60 metrów!

Dla dociekliwych
Na co dzień te fałdy są złożone wzdłuż ciała i prawie niewidoczne — rozkładają się dopiero, gdy jaszczurka zeskoczy z gałęzi. To dzięki nim zasłużył na nazwę „smok".
Jak jest „smok latający" po angielsku?

Smok latający po angielsku to flying dragon.

Dla dociekliwych
Szybować to to glide, a drzewo to a tree.
Dlaczego samica smoka latającego musi schodzić na ziemię?

W przeciwieństwie do wielu innych jaszczurek nadrzewnych, na czas złożenia jaj musi zejść, zakopać je w glebie i wrócić na drzewo.

Dla dociekliwych
To jeden z niewielu momentów w życiu tej jaszczurki, gdy opuszcza bezpieczne, wysokie korony drzew i schodzi znacznie niżej.
Co zagraża populacjom smoka latającego?

Wycinka lasów tropikalnych Azji Południowo-Wschodniej pod plantacje ogranicza dostępne drzewa niezbędne mu do szybowania.

Dla dociekliwych
Bez odpowiednio gęstego zadrzewienia jaszczurka ta traci możliwość bezpiecznego przemieszczania się między pniami, konarami i gałęziami.
Dlaczego naukowcy interesują się smokiem latającym?

Jego niezwykły sposób poruszania się przyciąga badaczy zajmujących się ewolucją szybowania oraz fizycznymi granicami lotu bez skrzydeł.

Dla dociekliwych
Wyniki takich badań pomagają też lepiej zrozumieć, jak podobne zdolności do szybowania ewoluowały niezależnie u całkiem innych, odległych zwierząt.
Poznaj też

Zobacz także jaszczurki

Kategoria: GadyWróć do: Jaszczurki
Wszystkie: jaszczurki