Moloch kolczasty

Moloch kolczasty to niezwykła jaszczurka pustyń Australii, cała pokryta ostrymi kolcami, które chronią ją przed drapieżnikami. Mimo groźnego wyglądu jest powolna i łagodna.

Ma zdumiewający sposób na zdobycie wody — rosa i wilgoć skraplają się na jej skórze, a drobniutkie rowki między łuskami prowadzą wodę wprost do pyska. Żywi się niemal wyłącznie mrówkami, zjadając ich mnóstwo.

Ubarwienie molocha kolczastego potrafi się zmieniać w zależności od temperatury i nastroju — od bladożółtego w upalne dni po znacznie ciemniejsze, brązowe odcienie w chłodniejszych porach doby. Taka zmiana barwy pomaga mu regulować temperaturę ciała bez konieczności długiego przemieszczania się po rozgrzanym, pustynnym piasku.

Zamiast typowego dla jaszczurek szybkiego biegu moloch kolczasty porusza się powoli, charakterystycznym, kołyszącym się chodem, zatrzymując się co kilka kroków, jakby się zawahał przed kolejnym ruchem. Taki niezwykły, powolny chód dodatkowo utrudnia drapieżnikom dostrzeżenie go na tle suchego, pustynnego, piaszczystego podłoża.

W przeciwieństwie do wielu jaszczurek o zróżnicowanej diecie, moloch kolczasty żywi się niemal wyłącznie mrówkami, potrafiąc zjeść ich tysiące podczas jednego, długiego posiłku przy sporym mrowisku. Taka wąska, ścisła specjalizacja pokarmowa jest rzadkością wśród innych, znacznie mniej wybrednych jaszczurek pustynnych całego świata.

Jaszczurka rogata z Ameryki Północnej ma podobne, kolczaste ubarwienie obronne, choć broni się inaczej — strzelając krwią z oczu, zamiast polegać wyłącznie na samych kolcach jak moloch. Obie jaszczurki niezależnie wykształciły podobne, kolczaste rozwiązania obronne na dwóch odległych, pustynnych kontynentach świata, mimo braku bliskiego pokrewieństwa.

Niezwykła zdolność skóry molocha kolczastego do transportowania wody poprzez drobne kanaliki między łuskami zainteresowała naukowców zajmujących się materiałoznawstwem, badających możliwość naśladowania tego mechanizmu w nowych, technicznych materiałach zbierających wilgoć z otoczenia.

Mimo groźnego, kolczastego wyglądu moloch kolczasty jest całkowicie niegroźny dla ludzi i bywa chętnie fotografowany przez turystów odwiedzających suche, pustynne tereny środkowej i zachodniej części całej Australii.

Wydobycie surowców naturalnych oraz rozwój infrastruktury na australijskich pustyniach stopniowo fragmentują siedliska molocha kolczastego, mimo że gatunek ten wciąż uznawany jest za stosunkowo liczny w swoim rozległym, pustynnym zasięgu środkowej Australii.