Moloch kolczasty
Zdjęcie: User:Bäras · CC BY-SA 3.0
🦎 Gady

Moloch kolczasty

Moloch horridus

Moloch kolczasty, zwany też diabłem cierniowatym, to australijska jaszczurka pustynna, której całe ciało pokryte jest ostrymi kolcami — od czubka głowy po koniec ogona. To jedna z najbardziej niezwykłych jaszczurek świata pod względem wyglądu i sposobu pobierania wody.

W pigułce

Moloch kolczasty — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaPustynne i półpustynne tereny środkowej Australii
🍽️
Co jeWyłącznie mrówki — potrafi zjeść ich tysiące dziennie
📏
Wielkość15-20 cm długości
Ile żyjeDo 20 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Cały pokryty jest ostrymi kolcami.
  • Zbiera rosę skórą, a woda spływa rowkami do pyska.
  • Uwielbia mrówki — zjada ich tysiące dziennie.
  • Mieszka na pustyniach Australii.
Bliżej natury

Jak żyje moloch kolczasty?

Moloch kolczasty to niezwykła jaszczurka pustyń Australii, cała pokryta ostrymi kolcami, które chronią ją przed drapieżnikami. Mimo groźnego wyglądu jest powolna i łagodna.

Ma zdumiewający sposób na zdobycie wody — rosa i wilgoć skraplają się na jej skórze, a drobniutkie rowki między łuskami prowadzą wodę wprost do pyska. Żywi się niemal wyłącznie mrówkami, zjadając ich mnóstwo.

Czy wiesz, że…?

moloch kolczasty potrafi pić wodę... całą powierzchnią skóry, a nie ustami? Drobne kanaliki między łuskami transportują wilgoć (np. rosę lub deszcz spadający gdziekolwiek na ciało) bezpośrednio do pyska, dzięki czemu jaszczurka może "pić" nawet stojąc w mokrym piasku, bez konieczności picia z kałuży.

Jak rozpoznać

Jak wygląda moloch kolczasty?

Ubarwienie molocha kolczastego potrafi się zmieniać w zależności od temperatury i nastroju — od bladożółtego w upalne dni po znacznie ciemniejsze, brązowe odcienie w chłodniejszych porach doby. Taka zmiana barwy pomaga mu regulować temperaturę ciała bez konieczności długiego przemieszczania się po rozgrzanym, pustynnym piasku.

Zamiast typowego dla jaszczurek szybkiego biegu moloch kolczasty porusza się powoli, charakterystycznym, kołyszącym się chodem, zatrzymując się co kilka kroków, jakby się zawahał przed kolejnym ruchem. Taki niezwykły, powolny chód dodatkowo utrudnia drapieżnikom dostrzeżenie go na tle suchego, pustynnego, piaszczystego podłoża.

Nie pomyl się

Moloch kolczasty a podobne zwierzęta

W przeciwieństwie do wielu jaszczurek o zróżnicowanej diecie, moloch kolczasty żywi się niemal wyłącznie mrówkami, potrafiąc zjeść ich tysiące podczas jednego, długiego posiłku przy sporym mrowisku. Taka wąska, ścisła specjalizacja pokarmowa jest rzadkością wśród innych, znacznie mniej wybrednych jaszczurek pustynnych całego świata.

Jaszczurka rogata z Ameryki Północnej ma podobne, kolczaste ubarwienie obronne, choć broni się inaczej — strzelając krwią z oczu, zamiast polegać wyłącznie na samych kolcach jak moloch. Obie jaszczurki niezależnie wykształciły podobne, kolczaste rozwiązania obronne na dwóch odległych, pustynnych kontynentach świata, mimo braku bliskiego pokrewieństwa.

W sąsiedztwie człowieka

Moloch kolczasty a ludzie

Niezwykła zdolność skóry molocha kolczastego do transportowania wody poprzez drobne kanaliki między łuskami zainteresowała naukowców zajmujących się materiałoznawstwem, badających możliwość naśladowania tego mechanizmu w nowych, technicznych materiałach zbierających wilgoć z otoczenia.

Mimo groźnego, kolczastego wyglądu moloch kolczasty jest całkowicie niegroźny dla ludzi i bywa chętnie fotografowany przez turystów odwiedzających suche, pustynne tereny środkowej i zachodniej części całej Australii.

Wydobycie surowców naturalnych oraz rozwój infrastruktury na australijskich pustyniach stopniowo fragmentują siedliska molocha kolczastego, mimo że gatunek ten wciąż uznawany jest za stosunkowo liczny w swoim rozległym, pustynnym zasięgu środkowej Australii.

Pytania i odpowiedzi

Moloch kolczasty — częste pytania

Jak duży jest moloch kolczasty?

Moloch kolczasty ma 15–20 cm długości.

Dla dociekliwych
Całe jego ciało pokryte jest ostrymi kolcami, dzięki którym trudno go połknąć.
Ile żyje moloch kolczasty?

Moloch kolczasty dożywa nawet 20 lat.

Dla dociekliwych
To zaskakująco długo jak na tak małą jaszczurkę.
Co je moloch kolczasty?

Moloch je wyłącznie mrówki — i to w ogromnych ilościach, nawet tysiące dziennie!

Dla dociekliwych
Zbiera je lepkim językiem, jedną po drugiej, siedząc cierpliwie przy mrówczej ścieżce.
Gdzie żyje moloch kolczasty?

Moloch mieszka na pustynnych i półpustynnych terenach środkowej Australii.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.EuropaAzja🌍 AustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: pustyniach środkowej Australii.

Dla dociekliwych
Radzi sobie w miejscu gorącym i suchym, gdzie wody jest bardzo mało.
Jak moloch pije wodę na pustyni?

Niezwykle — pije całą powierzchnią skóry, a nie ustami! Drobne kanaliki między łuskami zbierają wilgoć (np. rosę) i prowadzą ją prosto do pyska.

Dla dociekliwych
Dzięki temu molochowi wystarczy stanąć na wilgotnym piasku albo złapać kroplę rosy, żeby się napić. To jeden z najsprytniejszych sposobów zdobywania wody w przyrodzie.
Po co molochowi „druga głowa"?

Na karku moloch ma fałszywą, kolczastą „głowę". Gdy schowa prawdziwą, drapieżnik atakuje tę fałszywą i się myli.

Dla dociekliwych
To sprytna sztuczka obronna. Napastnik traci czas na atak w niewłaściwe miejsce, a moloch ma szansę uciec.
Jak jest „moloch kolczasty" po angielsku?

Moloch kolczasty po angielsku to thorny devil — dosłownie „kolczasty diabeł".

Dla dociekliwych
Kolce to spikes, a pustynia to desert.
Dlaczego naukowcy interesują się skórą molocha kolczastego?

Niezwykła zdolność transportowania wody poprzez drobne kanaliki między łuskami zainteresowała badaczy nowych materiałów inspirowanych naturą.

Dla dociekliwych
Naukowcy badają, czy podobny mechanizm dałoby się skutecznie odtworzyć w sztucznych, technicznych materiałach zbierających wilgoć z powietrza i gleby.
Czy moloch kolczasty jest niebezpieczny dla ludzi?

Nie, mimo groźnego, kolczastego wyglądu jest całkowicie niegroźny dla ludzi i chętnie fotografowany przez turystów.

Dla dociekliwych
Odwiedzający suche tereny środkowej i zachodniej Australii często zatrzymują się na dłużej, by z bliska podziwiać tę niezwykłą, kolczastą jaszczurkę pustyni.
Co zagraża dziś siedliskom molocha kolczastego?

Wydobycie surowców naturalnych oraz rozwój infrastruktury na australijskich pustyniach stopniowo fragmentują jego naturalne siedliska.

Dla dociekliwych
Mimo to gatunek ten wciąż uznawany jest za stosunkowo liczny w obrębie swojego rozległego, pustynnego zasięgu występowania.
Poznaj też

Zobacz także jaszczurki

Kategoria: GadyWróć do: Jaszczurki
Wszystkie: jaszczurki