Jaszczurka tęczowa

Jaszczurka tęczowa to barwna jaszczurka ciepłych krajów, u której zwłaszcza samce zachwycają mieniącymi się kolorami. Najchętniej trzyma się nasłonecznionych skał, murów i pni.

Jak inne gady lubi się wygrzewać, by nabrać energii do polowania. Jest szybka i czujna — poluje na owady, a spłoszona błyskawicznie umyka do kryjówki.

Jaszczurka tęczowa ma smukłe ciało, a jej ubarwienie zmienia się dynamicznie dzięki działaniu hormonów, zupełnie inaczej niż u kameleonów, zmieniających barwę za pomocą wyspecjalizowanych komórek skóry.

Samice oraz młode osobniki mają zwykle znacznie bardziej stonowane, brązowo-szare ubarwienie, wyraźnie kontrastujące z jaskrawymi barwami dominujących, terytorialnych samców w każdym kolejnym, corocznym okresie godowym. Taka zmienność barwna bywa też sygnałem stanu zdrowia oraz poziomu stresu danego osobnika.

Hardun ma szorstkie, kolczaste łuski oraz wolniej zmienia swoje ubarwienie, zupełnie inaczej niż gładsza, znacznie szybciej zmieniająca kolor jaszczurka tęczowa z gorącej, bardzo rozległej Afryki Subsaharyjskiej. Obie jaszczurki jednak preferują otwarte, silnie nasłonecznione tereny, gdzie mogą efektywnie regulować temperaturę ciała.

Kameleon zmienia barwę za pomocą specjalnych komórek skóry zwanych chromatoforami, zupełnie inaczej niż jaszczurka tęczowa, u której za szybką zmianę koloru odpowiadają głównie hormony wydzielane pod wpływem emocji. Mimo odmiennego mechanizmu obie jaszczurki wykorzystują zmianę barwy głównie do komunikacji z innymi osobnikami.

Jaszczurka tęczowa, sprowadzana niegdyś jako zwierzę domowe do Stanów Zjednoczonych, założyła dziś dzikie, samopodtrzymujące się populacje na Florydzie, gdzie uznawana jest za gatunek obcy i inwazyjny. Krajowe służby ochrony przyrody od lat monitorują rozprzestrzenianie się tej populacji.

W swoim rodzimym zasięgu w Afryce Subsaharyjskiej jaszczurka tęczowa doskonale przystosowała się do życia w miastach, zasiedlając mury budynków, płoty i inne, liczne sztuczne konstrukcje wykonane przez ludzi. Taki styl życia ułatwia jej zdobywanie pokarmu w pobliżu ludzkich siedzib.

Intensywne, jaskrawe ubarwienie dominujących samców jaszczurki tęczowej sprawia, że gatunek ten jest dziś chętnie fotografowany przez turystów odwiedzających tereny jej naturalnego, afrykańskiego występowania. Takie zdjęcia trafiają później często do internetowych galerii przyrodniczych i przewodników turystycznych.