
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Tiliqua rugosa
Jaszczurka szyszkowiec z Australii to jedna z najbardziej niezwykłych jaszczurek świata — jej krótki, gruby, pokryty dużymi łuskami ogon tak bardzo przypomina głowę, że drapieżnikom trudno jest rozpoznać, w którą stronę zwierzę faktycznie ucieka.
Jaszczurka szyszkowiec to krępa australijska jaszczurka pokryta dużymi, szorstkimi łuskami przypominającymi szyszkę. Jej gruby, tępo zakończony ogon wygląda jak druga głowa, co myli napastników.
To niezwykle wierne zwierzę — łączy się w pary na wiele lat i wraca do tego samego partnera. Nie składa jaj, lecz rodzi kilka dużych, w pełni ukształtowanych młodych.
ogon jaszczurki szyszkowiec wygląda tak podobnie do jej głowy (ten sam kształt i grubość), że wielu drapieżników atakuje niewłaściwy koniec ciała, dając jaszczurce szansę na ucieczkę w przeciwnym kierunku? Dodatkowo, gdy zagrożona, jaszczurka otwiera pysk i wystawia ciemnoniebieski język, by jeszcze bardziej zaskoczyć napastnika.
Duże, twarde łuski pokrywające ciało jaszczurki szyszkowiec zachodzą na siebie niczym dachówki, tworząc twardy, trudny do przegryzienia pancerz, który skutecznie chroni ją przed wieloma mniejszymi drapieżnikami australijskiego buszu. Taki pancerz sprawia też, że z daleka łatwo pomylić ją z prawdziwą szyszką.
Krótkie, krępe nogi tej jaszczurki sprawiają, że porusza się powoli i dostojnie, zupełnie inaczej niż smuklejsze, szybko biegające jaszczurki zamieszkujące te same, suche tereny środkowej Australii. Taki powolny styl życia rekompensuje sobie skutecznym, trudnym do przełamania pancerzem obronnym.
Jaszczurka szyszkowiec należy do tej samej rodziny co inne scynki błękitnojęzykowe, choć jej krępe, pokryte grubymi łuskami ciało wyraźnie odróżnia ją od smuklejszych, gładszych krewniaków z tego samego rodzaju. Mimo tych różnic wszystkie gatunki z tej rodziny łączy podobny, charakterystyczny błękitny język.
W przeciwieństwie do wielu jaszczurek zmieniających partnerów co sezon, jaszczurka szyszkowiec wyróżnia się wieloletnią wiernością wobec jednego partnera, co jest rzadkością w świecie gadów. Naukowcy wciąż badają, jakie korzyści ewolucyjne dla tej jaszczurki niesie takie wieloletnie przywiązanie do jednego partnera.
Jaszczurka szyszkowiec spędza całe życie na bardzo niewielkim, stałym obszarze, do którego regularnie wraca po krótkich wędrówkach w poszukiwaniu pokarmu, rzadko oddalając się daleko od swojej stałej kryjówki. Taka silna przywiązanie do jednego terytorium jest niezwykłe wśród innych, znacznie bardziej wędrownych jaszczurek.
Ze względu na spokojne usposobienie i niewielkie wymagania jaszczurka szyszkowiec jest w Australii chętnie trzymana jako zwierzę domowe, a w niektórych regionach bywa nawet spotykana w ogrodach podmiejskich.
Naukowcy badający wieloletnie pary jaszczurek szyszkowiec odkryli, że niektóre z nich wracają do tego samego partnera przez wiele kolejnych sezonów godowych z rzędu, co jest niezwykłe wśród gadów.

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Jaszczurka szyszkowiec ma 30–40 cm długości.
Duże, twarde łuski pokrywające ciało jaszczurki szyszkowiec zachodzą na siebie niczym dachówki, tworząc twardy, trudny do przegryzienia pancerz, który skutecznie chroni ją przed wieloma mniejszymi drapieżnikami australijskiego buszu.
Jaszczurka szyszkowiec żyje wyjątkowo długo — nawet ponad 50 lat!
Jaszczurka szyszkowiec jest wszystkożerna — je owady, ślimaki, rośliny i owoce.
Jaszczurka szyszkowiec mieszka na suchych terenach i w lasach południowej i zachodniej Australii.
Spotkasz go m.in. w: Australii Południowej i Zachodniej.
Jego krótki, gruby ogon ma niemal taki sam kształt i grubość jak głowa — dzięki temu drapieżnik często atakuje niewłaściwy koniec.
Jaszczurka szyszkowiec po angielsku to shingleback.
Nie, spędza całe życie na bardzo niewielkim, stałym obszarze, do którego regularnie wraca po krótkich wędrówkach w poszukiwaniu pokarmu.
Ze względu na spokojne usposobienie i niewielkie wymagania jest w Australii chętnie trzymana jako łatwe w opiece zwierzę domowe.
Naukowcy odkryli, że niektóre pary wracają do tego samego partnera przez wiele kolejnych sezonów godowych z rzędu.

Bazyliszek potrafi przebiec po powierzchni wody nawet kilkanaście metrów, zanim zacznie tonąć?
Poznaj
Gekon Standinga, tak jak większość dziennych gekonów z Madagaskaru, nie ma powiek?
Poznaj
Gekon lamparci, tak jak wiele jaszczurek, potrafi odrzucić własny ogon, gdy poczuje się zagrożony?
Poznaj
Gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-09
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie