Jaszczurka sycylijska

Jaszczurka sycylijska to niewielka, zwinna jaszczurka, którą spotkać można wyłącznie na Sycylii i sąsiednich wysepkach. Uwielbia nasłonecznione murki, skały i kamieniste zbocza.

Jak wszystkie gady jest zmiennocieplna, więc dużo czasu spędza, wygrzewając się w słońcu. Poluje na owady i inne drobne bezkręgowce, a spłoszona błyskawicznie chowa się w szczelinie.

Ubarwienie jaszczurki sycylijskiej bywa bardzo zmienne — od brązowawego po oliwkowe, często z drobnymi, jaśniejszymi plamkami wzdłuż boków ciała, które pomagają jej zlewać się z suchym, kamienistym podłożem. Taka zmienność barwna różni się nawet między osobnikami z sąsiednich, niewielkich populacji.

Palce tej niewielkiej jaszczurki kończą się długimi, cienkimi pazurkami, a jej smukły, mocno wydłużony ogon stanowi zwykle ponad połowę całkowitej długości ciała dorosłego osobnika. Taka proporcja ułatwia jej zachowanie równowagi podczas szybkiego biegu po nierównym, kamienistym terenie.

Jaszczurka murowa jest znacznie szerzej rozpowszechniona w całej Europie Południowej, podczas gdy jaszczurka sycylijska występuje wyłącznie na Sycylii i kilku sąsiednich, niewielkich wysepkach. Obie jaszczurki są jednak do siebie bardzo podobne z wyglądu, wielkości i trybu życia na co dzień.

Jaszczurka trójpręga ma charakterystyczne, jasne pręgi na grzbiecie, których jaszczurka sycylijska w ogóle nie posiada, mimo że oba gatunki dzielą podobne, śródziemnomorskie, skaliste siedliska. Oba gatunki chętnie wygrzewają się też na tych samych, nasłonecznionych murkach.

Jako gatunek endemiczny, występujący tylko na Sycylii i pobliskich wysepkach, jaszczurka sycylijska jest szczególnie narażona na skutki wszelkich zmian w swoim niewielkim, ograniczonym zasięgu występowania. Nawet niewielka inwestycja budowlana może lokalnie zagrozić części jej populacji.

Poza naturalnymi skałami jaszczurka ta chętnie zasiedla też kamienne tarasy rolnicze i suche murki oddzielające pola, które od wieków budują na wyspie miejscowi rolnicy. Takie tradycyjne konstrukcje stały się z czasem ważnym, dodatkowym siedliskiem zastępczym dla całej lokalnej populacji.

Ograniczony zasięg występowania czyni jaszczurkę sycylijską interesującym obiektem badań nad ewolucją gatunków wyspiarskich oraz procesami izolacji geograficznej u małych, śródziemnomorskich gadów. Naukowcy porównują ją regularnie z blisko spokrewnionymi gatunkami z innych regionów całego Morza Śródziemnego.