Jaszczurka sycylijska
Zdjęcie: Mariomassone · CC BY-SA 4.0
🦎 Gady

Jaszczurka sycylijska

Podarcis waglerianus

Jaszczurka sycylijska to niewielki gad śródziemnomorski, doskonale przystosowany do życia na nasłonecznionych murach, skałach i kamiennych tarasach Sycylii oraz pobliskich wysp. Rzadko oddala się od kryjówek w szczelinach skalnych.

W pigułce

Jaszczurka sycylijska — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaSkały, mury i tereny kamieniste Sycylii i pobliskich wysp
🍽️
Co jeMałe owady, pająki, czasem miękkie owoce
📏
Wielkość15-20 cm długości (razem z ogonem)
Ile żyje5-8 lat na wolności
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Żyje tylko na Sycylii i okolicznych wysepkach.
  • Zwinnie biega po nasłonecznionych murkach i skałach.
  • Wygrzewa się w słońcu, by nabrać energii.
  • Poluje na owady.
Bliżej natury

Jak żyje jaszczurka sycylijska?

Jaszczurka sycylijska to niewielka, zwinna jaszczurka, którą spotkać można wyłącznie na Sycylii i sąsiednich wysepkach. Uwielbia nasłonecznione murki, skały i kamieniste zbocza.

Jak wszystkie gady jest zmiennocieplna, więc dużo czasu spędza, wygrzewając się w słońcu. Poluje na owady i inne drobne bezkręgowce, a spłoszona błyskawicznie chowa się w szczelinie.

Czy wiesz, że…?

jaszczurka sycylijska potrafi biegać po niemal pionowych, kamiennych murach dzięki drobnym pazurkom i lekkiej budowie ciała? W razie zagrożenia w ułamku sekundy chowa się w najmniejszej nawet szczelinie między kamieniami.

Jak rozpoznać

Jak wygląda jaszczurka sycylijska?

Ubarwienie jaszczurki sycylijskiej bywa bardzo zmienne — od brązowawego po oliwkowe, często z drobnymi, jaśniejszymi plamkami wzdłuż boków ciała, które pomagają jej zlewać się z suchym, kamienistym podłożem. Taka zmienność barwna różni się nawet między osobnikami z sąsiednich, niewielkich populacji.

Palce tej niewielkiej jaszczurki kończą się długimi, cienkimi pazurkami, a jej smukły, mocno wydłużony ogon stanowi zwykle ponad połowę całkowitej długości ciała dorosłego osobnika. Taka proporcja ułatwia jej zachowanie równowagi podczas szybkiego biegu po nierównym, kamienistym terenie.

Nie pomyl się

Jaszczurka sycylijska a podobne zwierzęta

Jaszczurka murowa jest znacznie szerzej rozpowszechniona w całej Europie Południowej, podczas gdy jaszczurka sycylijska występuje wyłącznie na Sycylii i kilku sąsiednich, niewielkich wysepkach. Obie jaszczurki są jednak do siebie bardzo podobne z wyglądu, wielkości i trybu życia na co dzień.

Jaszczurka trójpręga ma charakterystyczne, jasne pręgi na grzbiecie, których jaszczurka sycylijska w ogóle nie posiada, mimo że oba gatunki dzielą podobne, śródziemnomorskie, skaliste siedliska. Oba gatunki chętnie wygrzewają się też na tych samych, nasłonecznionych murkach.

W sąsiedztwie człowieka

Jaszczurka sycylijska a ludzie

Jako gatunek endemiczny, występujący tylko na Sycylii i pobliskich wysepkach, jaszczurka sycylijska jest szczególnie narażona na skutki wszelkich zmian w swoim niewielkim, ograniczonym zasięgu występowania. Nawet niewielka inwestycja budowlana może lokalnie zagrozić części jej populacji.

Poza naturalnymi skałami jaszczurka ta chętnie zasiedla też kamienne tarasy rolnicze i suche murki oddzielające pola, które od wieków budują na wyspie miejscowi rolnicy. Takie tradycyjne konstrukcje stały się z czasem ważnym, dodatkowym siedliskiem zastępczym dla całej lokalnej populacji.

Ograniczony zasięg występowania czyni jaszczurkę sycylijską interesującym obiektem badań nad ewolucją gatunków wyspiarskich oraz procesami izolacji geograficznej u małych, śródziemnomorskich gadów. Naukowcy porównują ją regularnie z blisko spokrewnionymi gatunkami z innych regionów całego Morza Śródziemnego.

Pytania i odpowiedzi

Jaszczurka sycylijska — częste pytania

Jak duża jest jaszczurka sycylijska?

Jaszczurka sycylijska ma 15–20 cm długości razem z ogonem.

Dla dociekliwych
Ma smukłe, zwinne ciało, dobrze przystosowane do biegania po kamieniach i murach.
Ile żyje jaszczurka sycylijska?

Na wolności jaszczurka sycylijska dożywa 5–8 lat.

Dla dociekliwych
Uwielbia upał — jest aktywna nawet w najgorętszych porach dnia, gdy inne zwierzęta chowają się w cień.
Co je jaszczurka sycylijska?

Jaszczurka sycylijska je małe owady, pająki, a czasem miękkie owoce.

Dla dociekliwych
Poluje zwinnie wśród nagrzanych kamieni i murków.
Gdzie żyje jaszczurka sycylijska?

Jaszczurka sycylijska mieszka na skałach, murach i kamienistych terenach Sycylii oraz pobliskich wysp.

AfrykaAmeryka Płn.Ameryka Płd.🌍 EuropaAzjaAustraliaAntarktyda

Spotkasz go m.in. w: na Sycylii i pobliskich wyspach.

Dla dociekliwych
To ciepła, słoneczna część Europy — idealna dla tej lubiącej upał jaszczurki.
Jak jaszczurka sycylijska ucieka przed zagrożeniem?

Potrafi biegać po niemal pionowych, kamiennych murach dzięki drobnym pazurkom i lekkiej budowie.

Dla dociekliwych
W razie niebezpieczeństwa w ułamek sekundy znika w najmniejszej nawet szczelinie między kamieniami. Jest przy tym tak szybka, że trudno za nią nadążyć wzrokiem.
Jak jest „jaszczurka" po angielsku?

Jaszczurka sycylijska po angielsku to Sicilian wall lizard.

Dla dociekliwych
Mur to a wall, a upał to heat.
Dlaczego jaszczurka sycylijska jest tak wrażliwa na zmiany środowiska?

Jako gatunek endemiczny, występujący tylko na Sycylii i pobliskich wysepkach, jest szczególnie narażona na skutki wszelkich zmian w swoim ograniczonym zasięgu.

Dla dociekliwych
Utrata nawet niewielkiego fragmentu siedliska może znacząco odbić się na całej, niewielkiej populacji tego gatunku.
Gdzie jeszcze, poza skałami, można spotkać jaszczurkę sycylijską?

Chętnie zasiedla też kamienne tarasy rolnicze i suche murki oddzielające pola, budowane od wieków przez miejscowych rolników.

Dla dociekliwych
Takie tradycyjne, kamienne konstrukcje rolnicze stały się z czasem ważnym, uzupełniającym siedliskiem tego gatunku.
Dlaczego naukowcy interesują się jaszczurką sycylijską?

Jej ograniczony zasięg występowania czyni ją interesującym obiektem badań nad ewolucją gatunków wyspiarskich oraz izolacją geograficzną.

Dla dociekliwych
Takie badania pomagają lepiej zrozumieć, jak niewielkie, odizolowane populacje gadów zmieniają się na przestrzeni pokoleń.
Poznaj też

Zobacz także jaszczurki

Kategoria: GadyWróć do: Jaszczurki
Wszystkie: jaszczurki