
Gekon turecki (murowy)
Hemidactylus turcicus
Gekon turecki, zwany też gekonem murowym, to niewielka, jasnoszara jaszczurka śródziemnomorska, powszechnie spotykana na murach, w budynkach i na ruinach basenu Morza Śródziemnego — bardzo podobna w zwyczajach do gekona tajskiego domowego z Azji.
Gekon turecki (murowy) — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Mieszka na murach i skałach ciepłych krajów.
- Poluje nocą na owady.
- Lepkimi palcami wspina się po pionowych ścianach.
- Ma duże, ciemne oczy bez powiek.
Jak żyje gekon turecki?
Gekon turecki, zwany też murowym, to niewielka jaszczurka ciepłych rejonów wokół Morza Śródziemnego. Chętnie zamieszkuje kamienne mury, skały i ściany budynków.
Jest aktywny nocą i poluje na owady, często blisko lamp. Lepkie palce pozwalają mu pewnie chodzić po pionowych ścianach, a duże oczy pomagają widzieć po zmroku.
gekon turecki jest jednym z niewielu gadów, który dzięki swojej odporności na chłodniejsze temperatury i zdolności do "podróżowania w bagażu" rozprzestrzenił się daleko poza swój pierwotny zasięg — dziś można go spotkać nawet w niektórych regionach USA, dokąd trafił przypadkowo z towarem transportowym?
Jak wygląda gekon turecki?
W przeciwieństwie do gładkoskórych gatunków gekonów, ciało gekona tureckiego pokrywają liczne, drobne guzki nadające skórze szorstką, chropowatą fakturę, dobrze widoczną nawet z niewielkiej odległości pod jasnym światłem ulicznej lampy. Taka faktura dodatkowo pomaga mu maskować się na starych, kamiennych murach i skałach.
Ubarwienie gekona tureckiego bywa zmienne — od jasnoszarego po różowawe — i potrafi nieznacznie się zmieniać w zależności od koloru podłoża, na którym akurat przebywa ta niewielka, nocna jaszczurka. W ciągu dnia, gdy odpoczywa w szczelinach, bywa zwykle wyraźnie ciemniejsza niż nocą podczas aktywnego polowania na owady.
Gekon turecki a podobne zwierzęta
Gekon tajski domowy ma gładszą, drobniej ziarnistą skórę i pochodzi pierwotnie z Azji, podczas gdy chropowaty gekon turecki wywodzi się z cieplejszych regionów basenu Morza Śródziemnego. Oba gatunki jednak równie skutecznie rozprzestrzeniły się dziś poza swój pierwotny, naturalny zasięg występowania.
Gekon orzęsiony jest znacznie większy i pozbawiony charakterystycznych, drobnych guzków na skórze, którymi wyróżnia się dużo mniejszy gekon turecki, mimo że oba gatunki prowadzą podobny, nocny tryb życia. Oba też chętnie chowają się w ciągu dnia w wąskich, chłodnych szczelinach.
Gekon turecki a ludzie
Dzięki przypadkowemu transportowi wraz z towarami i roślinami gekon turecki założył dziś stabilne, dzikie populacje w wielu południowych stanach USA, znacznie poza swoim pierwotnym, śródziemnomorskim zasięgiem występowania. Herpetolodzy wciąż śledzą powolne, dalsze rozprzestrzenianie się tego gatunku.
W wielu miastach śródziemnomorskich gekon turecki jest chętnie tolerowany przez mieszkańców, ponieważ skutecznie poluje na komary i inne owady gromadzące się wieczorami wokół domowych i ulicznych latarni.
Zdolność gekona tureckiego do przetrwania w chłodniejszym klimacie niż wiele innych, tropikalnych gatunków gekonów tłumaczy, dlaczego udało mu się utrzymać stabilne populacje nawet w umiarkowanie ciepłych, mniej gościnnych regionach dzisiejszej Ameryki Północnej.
Gekon turecki (murowy) — częste pytania
Jak duży jest gekon turecki?
Gekon turecki ma 10–15 cm długości.
Dla dociekliwych
Ile żyje gekon turecki?
Gekon turecki dożywa 5–9 lat.
Dla dociekliwych
Co je gekon turecki?
Gekon turecki jest owadożerny — je komary, ćmy i inne małe owady.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje gekon turecki?
Naturalnie mieszka na murach, w budynkach i ruinach wokół Morza Śródziemnego, ale rozprzestrzenił się też daleko poza swój dawny zasięg.
Dla dociekliwych
Jak gekon turecki rozprzestrzenił się po świecie?
„Podróżuje" ze skrzyniami i towarami! Chowa się w ładunkach, które ludzie przewożą statkami, i tak trafia do nowych krajów.
Dla dociekliwych
Jak gekon chodzi po ścianach?
Na palcach ma maleńkie przylgi pokryte tysiącami mikroskopijnych włosków, dzięki którym trzyma się nawet gładkiej ściany.
Dla dociekliwych
Jak jest „gekon" po angielsku?
Gekon po angielsku to gecko (czyt. geko).
Dla dociekliwych
Jak gekon turecki trafił do Stanów Zjednoczonych?
Dzięki przypadkowemu transportowi wraz z towarami i roślinami założył dziś stabilne, dzikie populacje w wielu południowych stanach USA.
Dla dociekliwych
Dlaczego mieszkańcy miast śródziemnomorskich tolerują gekona tureckiego?
Skutecznie poluje na komary i inne owady gromadzące się wieczorami wokół domowych i ulicznych lamp.
Dla dociekliwych
Dlaczego gekon turecki przetrwał nawet w chłodniejszym klimacie Ameryki Północnej?
Wykazuje większą tolerancję na niższe temperatury niż wiele innych, typowo tropikalnych gatunków gekonów.
Dla dociekliwych
Zobacz także jaszczurki

Bazyliszek (jaszczurka biegająca po wodzie)
Bazyliszek potrafi przebiec po powierzchni wody nawet kilkanaście metrów, zanim zacznie tonąć?
Poznaj
Gekon Standinga
Gekon Standinga, tak jak większość dziennych gekonów z Madagaskaru, nie ma powiek?
Poznaj
Gekon lamparci
Gekon lamparci, tak jak wiele jaszczurek, potrafi odrzucić własny ogon, gdy poczuje się zagrożony?
Poznaj
Gekon orzęsiony
Gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku?
Poznaj