
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Hemidactylus turcicus
Gekon turecki, zwany też gekonem murowym, to niewielka, jasnoszara jaszczurka śródziemnomorska, powszechnie spotykana na murach, w budynkach i na ruinach basenu Morza Śródziemnego — bardzo podobna w zwyczajach do gekona tajskiego domowego z Azji.
Gekon turecki, zwany też murowym, to niewielka jaszczurka ciepłych rejonów wokół Morza Śródziemnego. Chętnie zamieszkuje kamienne mury, skały i ściany budynków.
Jest aktywny nocą i poluje na owady, często blisko lamp. Lepkie palce pozwalają mu pewnie chodzić po pionowych ścianach, a duże oczy pomagają widzieć po zmroku.
gekon turecki jest jednym z niewielu gadów, który dzięki swojej odporności na chłodniejsze temperatury i zdolności do "podróżowania w bagażu" rozprzestrzenił się daleko poza swój pierwotny zasięg — dziś można go spotkać nawet w niektórych regionach USA, dokąd trafił przypadkowo z towarem transportowym?
W przeciwieństwie do gładkoskórych gatunków gekonów, ciało gekona tureckiego pokrywają liczne, drobne guzki nadające skórze szorstką, chropowatą fakturę, dobrze widoczną nawet z niewielkiej odległości pod jasnym światłem ulicznej lampy. Taka faktura dodatkowo pomaga mu maskować się na starych, kamiennych murach i skałach.
Ubarwienie gekona tureckiego bywa zmienne — od jasnoszarego po różowawe — i potrafi nieznacznie się zmieniać w zależności od koloru podłoża, na którym akurat przebywa ta niewielka, nocna jaszczurka. W ciągu dnia, gdy odpoczywa w szczelinach, bywa zwykle wyraźnie ciemniejsza niż nocą podczas aktywnego polowania na owady.
Gekon tajski domowy ma gładszą, drobniej ziarnistą skórę i pochodzi pierwotnie z Azji, podczas gdy chropowaty gekon turecki wywodzi się z cieplejszych regionów basenu Morza Śródziemnego. Oba gatunki jednak równie skutecznie rozprzestrzeniły się dziś poza swój pierwotny, naturalny zasięg występowania.
Gekon orzęsiony jest znacznie większy i pozbawiony charakterystycznych, drobnych guzków na skórze, którymi wyróżnia się dużo mniejszy gekon turecki, mimo że oba gatunki prowadzą podobny, nocny tryb życia. Oba też chętnie chowają się w ciągu dnia w wąskich, chłodnych szczelinach.
Dzięki przypadkowemu transportowi wraz z towarami i roślinami gekon turecki założył dziś stabilne, dzikie populacje w wielu południowych stanach USA, znacznie poza swoim pierwotnym, śródziemnomorskim zasięgiem występowania. Herpetolodzy wciąż śledzą powolne, dalsze rozprzestrzenianie się tego gatunku.
W wielu miastach śródziemnomorskich gekon turecki jest chętnie tolerowany przez mieszkańców, ponieważ skutecznie poluje na komary i inne owady gromadzące się wieczorami wokół domowych i ulicznych latarni.
Zdolność gekona tureckiego do przetrwania w chłodniejszym klimacie niż wiele innych, tropikalnych gatunków gekonów tłumaczy, dlaczego udało mu się utrzymać stabilne populacje nawet w umiarkowanie ciepłych, mniej gościnnych regionach dzisiejszej Ameryki Północnej.

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Materiał PDF · sklep
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł

Materiał PDF · sklep
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł

Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Gekon turecki ma 10–15 cm długości.
W przeciwieństwie do gładkoskórych gatunków gekonów, ciało gekona tureckiego pokrywają liczne, drobne guzki nadające skórze szorstką, chropowatą fakturę, dobrze widoczną nawet z niewielkiej odległości pod jasnym światłem ulicznej lampy.
Gekon turecki dożywa 5–9 lat.
Gekon turecki jest owadożerny — je komary, ćmy i inne małe owady.
Naturalnie mieszka na murach, w budynkach i ruinach wokół Morza Śródziemnego, ale rozprzestrzenił się też daleko poza swój dawny zasięg.
„Podróżuje” ze skrzyniami i towarami! Chowa się w ładunkach, które ludzie przewożą statkami, i tak trafia do nowych krajów.
Na palcach ma maleńkie przylgi pokryte tysiącami mikroskopijnych włosków, dzięki którym trzyma się nawet gładkiej ściany.
Gekon po angielsku to gecko (czyt. geko).
Dzięki przypadkowemu transportowi wraz z towarami i roślinami założył dziś stabilne, dzikie populacje w wielu południowych stanach USA.
Skutecznie poluje na komary i inne owady gromadzące się wieczorami wokół domowych i ulicznych lamp.
Wykazuje większą tolerancję na niższe temperatury niż wiele innych, typowo tropikalnych gatunków gekonów.

Bazyliszek potrafi przebiec po powierzchni wody nawet kilkanaście metrów, zanim zacznie tonąć?
Poznaj
Gekon Standinga, tak jak większość dziennych gekonów z Madagaskaru, nie ma powiek?
Poznaj
Gekon lamparci, tak jak wiele jaszczurek, potrafi odrzucić własny ogon, gdy poczuje się zagrożony?
Poznaj
Gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku?
Poznaj
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-09
30 kart pracy, które uczą dziecko uważnego patrzenia i kończenia tego, co zaczęło. Cały PDF wrzucam za darmo do grupy na Facebooku — bez zapisów.
Odbieram książeczkę w grupie