
Anolis
Anolis
Anolisy to niewielkie, zwinne jaszczurki z Ameryk, znane z barwnego „gardłowego wachlarza", który samce rozkładają, żeby się popisywać. Wiele z nich potrafi też lekko zmieniać kolor skóry.
Anolis — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Samiec rozkłada barwne podgardle.
- Wiele anolisów lekko zmienia kolor skóry.
- Ma przylgi na palcach do wspinania.
- Poluje na owady.
Jak żyje anolis?
Samiec anolisa ma pod gardłem barwny fałd skóry, zwany podgardlem. Nagle go rozkłada — niczym mały kolorowy sztandar — żeby odstraszyć rywala albo zwrócić na siebie uwagę samicy. Każdy gatunek ma podgardle w innym kolorze.
Anolisy są znakomitymi wspinaczami. Na palcach mają specjalne przylgi, dzięki którym utrzymują się nawet na gładkich, pionowych powierzchniach, na przykład na liściach czy ścianach. Polują na owady, błyskawicznie chwytając je językiem i pyszczkiem.
anolisy są znane z barwnego „wachlarza" pod gardłem, który samce nagle rozkładają, żeby odstraszyć rywala albo zwrócić na siebie uwagę samicy? Wiele anolisów potrafi też lekko zmieniać kolor skóry, a na palcach mają przylgi do wspinania.
Jak wygląda anolis?
W obrębie rodzaju anolis opisano setki różnych gatunków, znacznie różniących się między sobą wielkością, proporcjami ciała oraz preferowanym miejscem życia — od koron drzew po niskie krzewy i skały. Taka różnorodność czyni ten rodzaj jednym z najliczniejszych wśród wszystkich jaszczurek świata, obok samych gekonów i scynków.
Podobnie jak wiele innych jaszczurek, anolis potrafi w obronie odrzucić fragment ogona, który po pewnym czasie odrasta, choć zwykle jest wtedy nieco krótszy i inaczej ubarwiony niż oryginalny. Taki mechanizm obronny odwraca uwagę drapieżnika i daje jaszczurce cenne sekundy na ucieczkę.
Anolis a podobne zwierzęta
Anolisy z różnych wysp Karaibów, mimo braku bliskiego pokrewieństwa, wielokrotnie i niezależnie od siebie wykształciły bardzo podobne kształty ciała dostosowane do tych samych typów siedlisk — to klasyczny przykład ewolucji zbieżnej, dobrze udokumentowany naukowo.
Legwan zielony jest znacznie większym, przeważnie roślinożernym krewniakiem anolisa, podczas gdy niewielki, owadożerny anolis pozostaje jednym z mniejszych przedstawicieli tej samej, szerokiej rodziny legwanowatych jaszczurek zamieszkujących obie Ameryki.
Anolis a ludzie
Anolisy od dziesięcioleci są jednym z ulubionych obiektów badań biologów ewolucyjnych, ponieważ ich rozwój na poszczególnych wyspach Karaibów doskonale pokazuje, jak nowe gatunki powstają w izolacji. Naukowcy badają zwłaszcza to, jak podobne warunki środowiskowe kształtują niezależnie podobne formy ciała.
Brązowy anolis, sprowadzony przypadkowo do południowych stanów USA, założył tam dziś liczne, dzikie populacje i lokalnie wypiera rodzime gatunki jaszczurek, konkurując z nimi o pokarm i przestrzeń. Naukowcy badają dziś skutki tej konkurencji dla lokalnych ekosystemów.
W wielu krajach tropikalnych anolisy chętnie osiedlają się w ogrodach i na tarasach domów, gdzie żywią się owadami i bywają traktowane przez mieszkańców jako naturalni, pożyteczni sąsiedzi. Ich obecność bywa nawet postrzegana jako naturalna, darmowa ochrona przed owadami.
Anolis — częste pytania
Jak duży jest anolis?
Anolis to niewielka jaszczurka — ma zwykle około 12–20 cm długości razem z długim ogonem.
Dla dociekliwych
Ile żyje anolis?
Anolis dożywa około 4–7 lat.
Dla dociekliwych
Co je anolis?
Anolis żywi się głównie owadami i innymi drobnymi bezkręgowcami.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje anolis?
Anolis mieszka w lasach, zaroślach i ogrodach ciepłych rejonów obu Ameryk.
Spotkasz go m.in. w: w ciepłych rejonach Ameryk.
Dla dociekliwych
Po co anolisowi barwny „wachlarz" pod gardłem?
Samiec rozkłada barwne podgardle, żeby odstraszyć rywala albo zwrócić na siebie uwagę samicy.
Dla dociekliwych
Jak jest „jaszczurka" po angielsku?
Anolis po angielsku to anole, a jaszczurka ogólnie to a lizard.
Dla dociekliwych
Dlaczego anolisy są tak ważne dla biologów ewolucyjnych?
Ich rozwój na poszczególnych wyspach Karaibów doskonale pokazuje, jak nowe gatunki powstają w izolacji geograficznej od siebie.
Dla dociekliwych
Jak brązowy anolis trafił do Stanów Zjednoczonych?
Sprowadzony przypadkowo do południowych stanów USA, założył tam dziś liczne, dzikie populacje wypierające lokalnie rodzime gatunki jaszczurek.
Dla dociekliwych
Dlaczego anolisy chętnie osiedlają się w ludzkich ogrodach?
Żywią się tam owadami i bywają traktowane przez mieszkańców wielu krajów tropikalnych jako naturalni, pożyteczni sąsiedzi.
Dla dociekliwych
Zobacz także jaszczurki

Bazyliszek (jaszczurka biegająca po wodzie)
Bazyliszek potrafi przebiec po powierzchni wody nawet kilkanaście metrów, zanim zacznie tonąć?
Poznaj
Gekon Standinga
Gekon Standinga, tak jak większość dziennych gekonów z Madagaskaru, nie ma powiek?
Poznaj
Gekon lamparci
Gekon lamparci, tak jak wiele jaszczurek, potrafi odrzucić własny ogon, gdy poczuje się zagrożony?
Poznaj
Gekon orzęsiony
Gekon orzęsiony był uznawany za gatunek wymarły przez ponad 100 lat, aż do jego ponownego odkrycia w lasach Nowej Kaledonii w 1994 roku?
Poznaj