Jeżowiec — kulisty morski szkarłupień pokryty kolcami
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐚 Bezkręgowce

Jeżowiec

Echinoidea (jeżowce)

Jeżowiec to morski szkarłupień — krewny rozgwiazdy. Ma kulistą skorupkę pokrytą kolcami i powoli pełza po dnie, zeskrobując z kamieni glony.

W pigułce

Jeżowiec — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaDno mórz i oceanów na całym świecie, najczęściej skaliste; nie ma go w polskim Bałtyku
🍽️
Co jeGlony zeskrobywane z kamieni, czasem resztki i drobne zwierzęta
📏
WielkośćZwykle 3–10 cm średnicy, największe ok. 30 cm
⏳
Ile żyjeZwykle kilkanaście lat; niektóre ponad 100 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Usta ma od spodu, a w nich 5 zębów.
  • Chodzi na setkach małych nóżek.
  • Jest krewnym rozgwiazdy.
  • Niektóre jeżowce żyją ponad 100 lat.
Bliżej natury

Jak żyje jeżowiec?

Jeżowiec porusza się powoli, przyczepiając się do dna setkami cienkich nóżek z przyssawkami i podpierając kolcami. Od spodu ma usta z pięcioma ząbkami, którymi zeskrobuje glony z kamieni.

Za dnia wiele jeżowców chowa się w szczelinach skał, a w nocy wychodzi na żer. Ich wrogami są m.in. wydry morskie, ryby i rozgwiazdy.

Czy wiesz, że…?

aparat gębowy jeżowca ma swoją nazwę? Nazywa się latarnią Arystotelesa, bo starożytny uczony Arystoteles porównał go do lampy.

Jak rozpoznać

Jak wygląda jeżowiec?

Jeżowiec ma twardą, kulistą lub lekko spłaszczoną skorupkę złożoną z wapiennych płytek. Pokrywają ją ruchome kolce — krótkie i grube albo długie i cienkie jak igły.

Bywa czarny, fioletowy, czerwony, zielony albo brązowy. Między kolcami wystają cienkie nóżki z przyssawkami. Zwykle ma 3–10 cm średnicy.

Nie pomyl się

Jeżowiec a podobne zwierzęta

Rozgwiazda ma ciało w kształcie gwiazdy z ramionami, a nie kulę z kolcami.

Jeż to lądowy ssak — ma kolce na grzbiecie, ale nie ma z jeżowcem nic wspólnego.

W sąsiedztwie człowieka

Jeżowiec a ludzie

Nadepnięcie na jeżowca boli, a kolce mogą się złamać w skórze. W ciepłych morzach warto pływać w butach do wody, a jeśli kolec zostanie w stopie, pokazać go lekarzowi.

W Japonii, Francji i we Włoszech je się ikrę jeżowców — w sushi nazywa się ją uni.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Jeżowiec — częste pytania

Jak wygląda jeżowiec?

Jeżowiec to kulisty mieszkaniec morza pokryty kolcami.

Dla dociekliwych
Bywa czarny, fioletowy, czerwony albo zielony.
Co je jeżowiec?

Jeżowiec je głównie glony zeskrobywane z kamieni.

Dla dociekliwych
Ma do tego pięć ząbków od spodu ciała.
Czy jeżowiec jest groźny?

Jeżowiec nie atakuje, ale nadepnięcie na niego boli.

Dla dociekliwych
Kolec w skórze trzeba pokazać lekarzowi.
Jak porusza się jeżowiec?

Jeżowiec chodzi na setkach małych nóżek z przyssawkami.

Dla dociekliwych
Pomaga sobie też kolcami.
Czy jeżowiec żyje w Bałtyku?

Nie, w polskim Bałtyku jeżowców nie ma.

Dla dociekliwych
Woda jest tam dla nich zbyt mało słona.
Jak jest „jeżowiec” po angielsku?

Jeżowiec po angielsku to sea urchin (czyt. si erczin).

Dla dociekliwych
Jeżowiec to po angielsku sea urchin (czyt. si erczin).
Poznaj też

Zobacz także bezkręgowce

Kategoria: BezkręgowceWróć do: Bezkręgowce
Wszystkie: bezkręgowce
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12