Pijawka lekarska — ciemna, płaska pijawka w wodzie
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐚 Bezkręgowce

Pijawka lekarska

Hirudo medicinalis

Pijawki to pierścienice, krewne dżdżownic, żyjące głównie w słodkich wodach. Najbardziej znana jest pijawka lekarska, która pije krew i od wieków bywa wykorzystywana w medycynie.

W pigułce

Pijawka lekarska — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaStawy, jeziora i wolno płynące wody w Polsce i Europie
🍽️
Co jeKrew ryb, płazów i ssaków; inne pijawki zjadają drobne zwierzęta
📏
WielkośćPijawka lekarska 5–15 cm, rozciągnięta do 20 cm
⏳
Ile żyjePijawka lekarska nawet 10–20 lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma przyssawki na obu końcach ciała.
  • Jej ukąszenie prawie nie boli, bo w ślinie ma substancję znieczulającą.
  • Po jednym posiłku może nie jeść kilka miesięcy.
  • Nie wszystkie pijawki piją krew.
Bliżej natury

Jak żyje pijawka?

Pijawki pływają falistymi ruchami ciała albo „kroczą” po dnie, przyczepiając się na zmianę przednią i tylną przyssawką. Wyczuwają ruch i ciepło w wodzie, dzięki czemu znajdują żywiciela.

Pijawka lekarska przyssawa się, nacina skórę szczękami i pije krew. W jej ślinie jest substancja, która nie pozwala krwi krzepnąć. Po obfitym posiłku może kilka miesięcy obywać się bez jedzenia.

Czy wiesz, że…?

pijawki lekarskie do dziś pomagają lekarzom? Używa się ich czasem po operacjach przyszycia palców czy uszu — ich ślina rozrzedza krew i pomaga przywrócić krążenie w przyszytym miejscu.

Jak rozpoznać

Jak wygląda pijawka?

Pijawka ma miękkie, spłaszczone, wydłużone ciało złożone z wielu pierścieni, bez nóg i szczecinek. Na obu końcach ma przyssawki: przednią, w której jest otwór gębowy, i większą tylną.

Pijawka lekarska jest oliwkowozielona lub brązowa, z pomarańczowymi lub rdzawymi paskami na grzbiecie. Zwykle mierzy 5–15 cm.

Nie pomyl się

Pijawka lekarska a podobne zwierzęta

Dżdżownica żyje w glebie, ma walcowate ciało ze szczecinkami i nie ma przyssawek. Wypławek to płaski robak bez pierścieni, z trójkątną głową.

Pijawka końska wygląda podobnie, ale nie potrafi przeciąć skóry ssaków i zjada drobne zwierzęta wodne.

W sąsiedztwie człowieka

Pijawka lekarska a ludzie

Dawniej pijawki stosowano bardzo często do „puszczania krwi”, wierząc, że leczą wiele chorób. Dziś wiemy, że to nieprawda, ale w niektórych przypadkach pijawki nadal pomagają w medycynie.

Pijawka lekarska jest w Polsce gatunkiem chronionym. Gdy przyczepi się podczas kąpieli, nie należy jej wyrywać na siłę — po posiłku sama odpadnie, a miejsce warto przemyć i obserwować.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta

6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Pijawka lekarska — częste pytania

Jak wygląda pijawka?

Pijawka ma miękkie, płaskie ciało z pierścieni i przyssawki na obu końcach.

Dla dociekliwych
Pijawka lekarska jest zielonobrązowa z rdzawymi paskami.
Co je pijawka?

Pijawka lekarska pije krew ryb, płazów i ssaków.

Dla dociekliwych
Wiele innych pijawek zjada drobne zwierzęta wodne, np. ślimaki i larwy owadów.
Czy pijawka jest groźna?

Pijawka lekarska nie jest groźna dla zdrowego człowieka.

Dla dociekliwych
Ukąszenie może dłużej krwawić. Przy reakcji alergicznej lub stanie zapalnym trzeba iść do lekarza.
Do czego używa się pijawek w medycynie?

Pijawki stosuje się czasem po operacjach, by poprawić krążenie krwi w przyszytych tkankach.

Dla dociekliwych
Ich ślina zawiera substancje rozrzedzające krew.
Gdzie żyje pijawka?

Pijawki żyją głównie w słodkich wodach: stawach, jeziorach i wolno płynących rzekach.

Dla dociekliwych
Niektóre gatunki żyją w morzach lub na wilgotnym lądzie.
Jak jest „pijawka lekarska” po angielsku?

Pijawka lekarska po angielsku to medicinal leech (czyt. medisinal licz).

Dla dociekliwych
Pijawka to po angielsku leech (czyt. licz).
Poznaj też

Zobacz także bezkręgowce

Kategoria: BezkręgowceWróć do: Bezkręgowce
Wszystkie: bezkręgowce
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12