Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Owady i małe zwierzęta
6 tekstów informacyjnych z pytaniami dla klas 2–3: „Owady i małe zwierzęta”.
5,90 zł
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐚 Bezkręgowce
Niesporczak
Tardigrada (niesporczaki)
Niesporczaki to malutkie zwierzęta, mniejsze od ziarnka piasku. Nazywa się je też „wodnymi niedźwiadkami”. Słyną z tego, że potrafią przetrwać warunki, w których zginęłoby prawie każde inne zwierzę.
W pigułce
Niesporczak — podstawowe fakty
🏡
Gdzie mieszkaCały świat: mchy, porosty, gleba, wody słodkie i morza, od gór po głębiny; także w Polsce🍽️
Co jeSoki z komórek mchów i glonów; niektóre zjadają drobne zwierzęta📏
WielkośćZwykle 0,3–0,5 mm, największe ok. 1,5 mm⏳
Ile żyjeAktywny kilka miesięcy do 2 lat; wysuszony może przetrwać wiele latDla ciekawskich
Szybkie ciekawostki
- Ma osiem nóżek z pazurkami.
- Wysuszony zamienia się w „beczułkę” i czeka na wodę.
- Przetrwał w otwartej przestrzeni kosmicznej.
- Mieszka nawet w mchu na dachu.
Bliżej natury
Jak żyje niesporczak?
Niesporczaki powoli wędrują po mchach i porostach w cienkiej warstewce wody. Przekłuwają komórki roślin ostrymi sztylecikami w pyszczku i wysysają ich zawartość.
Gdy mech wysycha, niesporczak wciąga nóżki, kurczy się w małą, suchą „beczułkę” i prawie zatrzymuje życie. Może tak czekać latami. Gdy spadnie deszcz, nasiąka wodą i po kilku godzinach znów chodzi.
Czy wiesz, że…?
naukowcy wysłali niesporczaki w kosmos? W 2007 roku wysuszone niesporczaki spędziły 10 dni na zewnątrz satelity, a po powrocie na Ziemię część z nich ożyła i miała młode.
Jak rozpoznać
Jak wygląda niesporczak?
Niesporczak ma pulchne, beczułkowate ciało i cztery pary krótkich, grubych nóżek zakończonych pazurkami. Porusza się powoli i niezgrabnie, trochę jak miś.
Bywa przezroczysty, biały, żółtawy, zielonkawy albo różowy. Na przodzie ma pyszczek z dwoma sztylecikami. Mierzy zwykle 0,3–0,5 mm, więc ogląda się go pod mikroskopem.
Nie pomyl się
Niesporczak a podobne zwierzęta
Roztocze też są mikroskopijne i mają osiem nóżek, ale to pajęczaki z inną budową ciała.
Wrotki żyją w tych samych mchach, ale nie mają nóg — na przodzie mają wieniec rzęsek.
W sąsiedztwie człowieka
Niesporczak a ludzie
Niesporczaki są całkowicie niegroźne dla ludzi. Można je samemu znaleźć: wystarczy namoczyć kawałek mchu w wodzie i obejrzeć ją pod mikroskopem.
Naukowcy badają niesporczaki, żeby zrozumieć, jak chronią się przed wysychaniem i promieniowaniem. Takie odkrycia mogą kiedyś pomóc np. w przechowywaniu leków.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Niesporczak — częste pytania
Jak wygląda niesporczak?
Niesporczak to mikroskopijne, pulchne zwierzątko z ośmioma krótkimi nóżkami z pazurkami.
Dla dociekliwych
Przypomina malutkiego misia.
Co je niesporczak?
Niesporczak wysysa soki z komórek mchów i glonów.
Dla dociekliwych
Niektóre gatunki zjadają drobne zwierzęta.
Gdzie żyje niesporczak?
Niesporczaki żyją na całym świecie: w mchach, porostach, glebie i w wodzie.
Dla dociekliwych
W Polsce łatwo je znaleźć w mchu.
Dlaczego niesporczak jest taki odporny?
Wysuszony niesporczak zmienia się w „beczułkę” i prawie zatrzymuje życie.
Dla dociekliwych
W tym stanie znosi mróz, upał, brak wody, a nawet kosmos.
Czy niesporczak jest groźny?
Niesporczak jest całkowicie niegroźny dla ludzi.
Dla dociekliwych
Jest tak mały, że nie da się go nawet poczuć.
Jak jest „niesporczak” po angielsku?
Niesporczak po angielsku to tardigrade (czyt. tardigrejd).
Dla dociekliwych
Niesporczak to po angielsku tardigrade (czyt. tardigrejd) albo water bear, czyli „wodny niedźwiadek”.
Poznaj też
Zobacz także bezkręgowce
Ameba
Ameba nie ma ust, żołądka ani nóg, a mimo to je, trawi i chodzi? Wszystko robi jedna komórka, która „obejmuje” jedzenie całym ciałem.
Poznaj
Kałamarnica
Kałamarnica ma trzy serca? Dwa pompują krew do skrzeli, a trzecie do reszty ciała. Jej krew jest niebieska, bo zawiera miedź zamiast żelaza.
Poznaj
Ostryga
Ostrygi mogą zmieniać płeć? Większość młodych ostryg to samce, a później wiele z nich staje się samicami.
Poznaj
Skolopendra
Największa skolopendra świata, skolopendra olbrzymia z Ameryki Południowej, poluje w jaskiniach nawet na nietoperze? Zwisa ze skały i łapie je w locie.
Poznaj